Sau các đợt áp thuế của Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái khiến đồng USD suy yếu, giới tài chính từng kỳ vọng một “trận lở tuyết tỷ giá” sẽ xảy ra. Đây là thời điểm các đồng tiền của những quốc gia xuất khẩu lớn ở châu Á sẽ tăng giá mạnh. Thế nhưng, thực tế đang đi ngược lại.
Tính đến đầu năm 2026, đồng yên Nhật và đồng won Hàn Quốc vẫn neo ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, trong khi đồng Tân Đài tệ của Đài Loan (Trung Quốc) đã mất phần lớn đà tăng giá đạt được hồi tháng 5 năm ngoái.
Diễn biến trái chiều này đang khiến nhiều nhà giao dịch bối rối, đặc biệt trong bối cảnh USD đang yếu đi so với các đồng tiền chủ chốt khác trong nhóm G7 như bảng Anh hay đồng euro. Hơn nữa, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và các nước Đông Á đã thu hẹp đáng kể.
Các nhà phân tích đưa ra nhiều lý do để lý giải cho diễn biến yếu kém kéo dài của đồng nội tệ tại các quốc gia xuất khẩu lớn ở Đông Á. Một trong những nguyên nhân chính là dòng vốn khổng lồ đang chảy vào Mỹ để bắt nhịp làn sóng bùng nổ AI, kéo theo nhu cầu cao đối với tài sản bằng USD.
Tại Đài Loan (Trung Quốc), các công ty bảo hiểm nhân thọ đang mua lượng lớn trái phiếu chính phủ Mỹ, đặc biệt sau khi có quy định mới cho phép giảm yêu cầu phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho khoản đầu tư ở nước ngoài. Điều này tạo áp lực bán ra đối với đồng nội tệ. Tại Hàn Quốc, giới đầu tư cá nhân cũng đang đổ xô mua cổ phiếu Mỹ, góp phần khiến đồng won suy yếu.
Ngoài ra, một yếu tố khác đang bị đánh giá thấp nhưng có tác động mạnh là các thỏa thuận đầu tư khổng lồ với chính quyền Trump. Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã cam kết lần lượt đầu tư 550 tỷ, 350 tỷ và 250 tỷ USD vào Mỹ như một phần trong các thỏa thuận thương mại mới. Những dòng vốn này sẽ rời khỏi quốc gia sở tại, tạo thêm áp lực giảm giá lên đồng nội tệ.
Diễn biến của các đồng nội tệ châu Á so với USD từ tháng 7/2025 đến nay.
Đầu tuần này, ông Trump còn tiếp tục gây sức ép khi đe dọa tăng thuế nhập khẩu với Hàn Quốc, trong lúc quốc hội nước này vẫn chưa thông qua dự luật hiện thực hóa thỏa thuận thương mại với Washington.
Chính phủ Mỹ cũng bắt đầu lo ngại về tình trạng mất giá của các đồng tiền châu Á. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công khai bày tỏ quan ngại, đặc biệt với đồng yên Nhật. Những lời đồn đoán về một hành động can thiệp phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản đã khiến đồng yên bật tăng mạnh kể từ thứ Sáu.
Tại Hàn Quốc, chính phủ đã nâng hạn mức phát hành trái phiếu ngoại tệ để tăng năng lực can thiệp thị trường, ổn định tỷ giá won. Trong khi đó, các công ty bán dẫn ở Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc được cho là sẽ giữ lại lượng lớn USD tại Mỹ để phục vụ các nhà máy mới, thay vì quy đổi thành nội tệ - làm giảm lực cầu với đồng tiền quê nhà.
Riêng ở Nhật, các chính sách tài khóa mở rộng mà Thủ tướng Sanae Takaichi theo đuổi cũng đang gây áp lực lớn lên đồng yên. Tác động này lan sang cả khu vực khi nhà đầu tư lo ngại tính bền vững của chính sách nới lỏng tại các nền kinh tế lớn.
Dù đồng tiền yếu có thể giúp cải thiện xuất khẩu, nhưng đồng thời lại khiến các nước Đông Á dễ bị cáo buộc "lợi dụng tỷ giá". Mối quan hệ giữa cán cân thương mại thặng dư với Mỹ và chính sách tỷ giá của Đông Á vẫn là tâm điểm căng thẳng trong trật tự thương mại toàn cầu.
Kit Juckes, chiến lược gia trưởng bộ phận giao dịch ngoại hối của Société Générale, nhận định: “Nếu tôi là một phần của khối quốc gia có dân số già hóa, thặng dư tiết kiệm và nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu, tôi sẽ cần một đồng tiền yếu.”
Thực tế, cấu trúc kinh tế dựa vào sản xuất và xuất khẩu đã khiến nhiều nước Đông Á duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ tăng trưởng, bất chấp rủi ro từ tỷ giá.
Dù xu hướng hiện tại không như kỳ vọng, một số chuyên gia vẫn giữ quan điểm tích cực về các đồng tiền châu Á trong năm 2026.
Jason Pang, trưởng bộ phận giao dịch ngoại hối và lãi suất châu Á của JPMorgan, cho biết ông vẫn lạc quan về các đồng tiền tệ châu Á năm nay. Tuy nhiên, ông thừa nhận: “Đây không phải là một ‘trận lở tuyết’. Điều xảy ra là bạn phải chọn đúng quốc gia.”
Thực tế, đồng nhân dân tệ của Trung Quốc là đồng tiền lớn duy nhất trong khu vực tăng giá so với USD trong 6 tháng qua, chủ yếu nhờ thặng dư thương mại khổng lồ. Tuy vậy, điều này cũng khiến Trung Quốc bị thúc ép phải để đồng tiền tăng giá để tránh cáo buộc thao túng tỷ giá.
Theo FT
