UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND TP báo cáo các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, đề nghị xem xét theo thẩm quyền tại kỳ họp thứ 31.
Theo UBND TP Hà Nội, Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065 hiện không còn phù hợp. Việc rà soát, điều chỉnh là cần thiết để thống nhất với điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong phát triển đô thị.
Trong định hướng điều chỉnh, Hà Nội xác định lại cấu trúc không gian và hạ tầng chiến lược, đồng thời tổ chức không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc các trục sông lớn như sông Đà, sông Hồng, sông Đuống. Thành phố cũng đặt mục tiêu giải quyết căn cơ các tồn tại kéo dài như ngập úng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường.
Hà Nội muốn hướng tới một đô thị phát triển, xanh, thông minh và bền vững (Ảnh: Hải Long).
Một trong những định hướng lớn được Hà Nội nhấn mạnh là tái cấu trúc mô hình phát triển đô thị theo hướng đa cực - đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng - đa lớp. Cách tiếp cận này nhằm phân bố lại dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hạ tầng, qua đó giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử.
Hà Nội đặt mục tiêu tạo ra “cuộc cách mạng” về kiến trúc cảnh quan, nhà ở và bảo tồn di sản, với sự chuyển dịch tư duy từ “bảo tồn - cải tạo” sang “tái thiết giá trị”. Trọng tâm là giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng, đồng thời nâng cao chất lượng không gian sống đô thị.
Phạm vi tái cấu trúc dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, ưu tiên khu vực trong Vành đai 1 và Vành đai 2. Việc tái cấu trúc sẽ gắn chặt với bảo tồn, tôn tạo các khu vực và công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đặc trưng như trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình, khu vực hồ Gươm và phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và vùng phụ cận, cùng trục cảnh quan hai bên sông Hồng.
Song song với đó, Hà Nội đề xuất tái cấu trúc dân cư theo hướng giãn dân nội đô. Người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, phần còn lại tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc. Những khu vực này được định hướng đầu tư đồng bộ hạ tầng, đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, công viên, nhằm đảm bảo điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ.
Theo tính toán của UBND TP Hà Nội, tổng nguồn lực thực hiện điều chỉnh tổng thể hai quy hoạch trong giai đoạn 2026-2045 khoảng 64,84 triệu tỷ đồng.
Trong đó, giai đoạn 2026-2035 cần 14,5 triệu tỷ đồng; giai đoạn 2036-2045 cần 50,34 triệu tỷ đồng, với sự tham gia chủ đạo của khu vực tư nhân và nguồn lực xã hội, bên cạnh đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và an sinh.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2035 dự kiến di dời hơn 440.000 người, tập trung ở khu vực sông Hồng, hồ Tây và một số tuyến phố trong Vành đai 3. Giai đoạn 2036-2045 sẽ tiếp tục di dời khoảng 420.000 người tại khu phố cổ, phố cũ và các khu vực còn lại trong Vành đai 3. Tổng cộng, hơn 860.000 người sẽ được bố trí lại để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị quy mô lớn của Thủ đô.
