Chiến sự tại khu vực Trung Đông đang tạo ra những cú sốc ngày càng lớn đối với kinh tế toàn cầu khi việc gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz khiến giá năng lượng leo thang. Trong bối cảnh đó, xu hướng chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và các mô hình đô thị vận hành bằng năng lượng sạch đang được quan tâm.
Tại Việt Nam, một dự án đô thị quy mô lớn đã được định hình tại cửa ngõ biển phía Nam TP.HCM với tham vọng xây dựng mô hình “thành phố không phát thải” đầu tiên trong nước.
Khởi công vào tháng 4/2025, khu đô thị du lịch lấn biển Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ được quy hoạch trên diện tích khoảng 2.870 ha, định hướng phát triển thành một đô thị biển theo tiêu chuẩn ESG hàng đầu thế giới.
Điểm đặc biệt của dự án nằm ở mô hình vận hành dựa hoàn toàn trên năng lượng tái tạo. Theo quy hoạch, khu đô thị sẽ sử dụng điện gió ngoài khơi làm nguồn cung chính, kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng và các giải pháp năng lượng sạch khác nhằm đảm bảo nguồn điện ổn định cho toàn bộ đô thị.
Các tua-bin gió được bố trí ngoài khơi cách bờ khoảng 3-14 km, nhằm tối ưu hiệu quả khai thác gió, đồng thời hạn chế tối đa tác động đến cảnh quan và hệ sinh thái biển. Tổng mức đầu tư cho hệ thống điện gió được ước tính hơn 26.500 tỷ đồng với công suất gần 600 MW – đủ đáp ứng nhu cầu điện cho toàn bộ khu đô thị.
Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, đây sẽ là một trong số ít đô thị tại châu Á có khả năng vận hành bằng nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
Không chỉ dựa vào điện gió, dự án còn tích hợp hệ thống pin lưu trữ năng lượng hiện đại nhằm đảm bảo nguồn điện ổn định 24/7, qua đó giảm đáng kể sự phụ thuộc vào lưới điện quốc gia. Mô hình này hướng tới xây dựng một “thành phố tự cung cấp năng lượng” – xu hướng đang được nhiều đô thị tiên tiến trên thế giới theo đuổi.
Theo thiết kế, Vinhomes Green Paradise vận hành theo mô hình “đô thị tái sinh”, trong đó các hệ thống nước, năng lượng và vật liệu được tuần hoàn nhằm giảm thiểu tối đa chất thải và phát thải carbon.
Nhiều công nghệ đô thị thông minh như trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) cũng được tích hợp vào hệ thống quản lý hạ tầng, giúp tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng, quản lý giao thông và vận hành các tiện ích đô thị.
Một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược giảm phát thải của dự án là hệ thống giao thông xanh. Theo quy hoạch, toàn bộ phương tiện di chuyển trong khu đô thị, từ xe buýt, taxi, xe đạp điện cho đến các phương tiện công vụ như xe cứu thương hay xe tuần tra đều được điện hóa hoàn toàn.
Đáng chú ý, dự án còn định hướng phát triển các tuyến cano điện phục vụ nhu cầu di chuyển và du lịch ven biển, giúp giảm thiểu tiếng ồn cũng như nguy cơ ô nhiễm dầu so với tàu chạy nhiên liệu truyền thống.
Bên cạnh hệ thống giao thông nội khu, các dự án hạ tầng kết nối quy mô lớn cũng đang được thúc đẩy tại khu vực như tuyến metro Bến Thành – Cần Giờ, cầu Cần Giờ, đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành và mạng lưới metro kết nối trung tâm TP.HCM.
Trong dài hạn, nếu được triển khai đúng định hướng, mô hình đô thị vận hành hoàn toàn bằng năng lượng tái tạo như Vinhomes Green Paradise có thể trở thành một thử nghiệm quan trọng của Việt Nam trong hành trình chuyển dịch sang nền kinh tế xanh.
Không chỉ là một dự án bất động sản quy mô lớn, đây còn được xem như bước đi nhằm định hình mô hình đô thị biển bền vững trong tương lai, nơi phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và an ninh năng lượng được đặt trong cùng một chiến lược phát triển dài hạn.
