"Chảy máu" chất xám khỏi Mỹ và châu Âu?
Các đại gia hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ đang "phát cuồng" vì Kazakhstan - một quốc gia Trung Á . (Ảnh: Thomas Trutschel)
Hôm Chủ nhật, cựu Giám đốc Công nghệ của Coinbase kiêm đối tác của quỹ Andreessen Horowitz, ông Balaji Srinivasan, tuyên bố cộng đồng startup sống tập trung của ông đã chính thức khai trương tại Kazakhstan. Đây được xem là một lá phiếu tín nhiệm mạnh mẽ nữa dành cho quốc gia Trung Á này.
"Kazakhstan là một quốc gia công nghệ cao, nơi vừa giành vị trí số 1 tại các Kỳ thi Olympic Vật lý Quốc tế. Đất nước này tràn ngập những người trẻ tuổi tự tin, thông minh và hiện đang chiêu mộ nhân tài toàn cầu từ khắp nơi trên thế giới", ông Srinivasan viết trên X hôm Chủ nhật khi thông báo về sự kiện ra mắt.
Hồi tháng 8, ông đã mở lại Network School - cộng đồng dành cho các nhà sáng lập, tín đồ tiền mã hóa và dân du mục kỹ thuật số của mình - tại Astana, sau khi cơ sở trước đó tại Malaysia phải đóng cửa. Srinivasan từng miêu tả ngôi trường này là "Thung lũng Silicon bên ngoài Thung lũng Silicon" và cho biết ông muốn xây dựng nó tại một quốc gia mang tư duy "lạc quan công nghệ", có chi phí hợp lý, đề cao nhân tài và thu hút được nhân tài toàn cầu.
Srinivasan không phải là người duy nhất tỏ ra "cuồng nhiệt" với Kazakhstan.
Trong chuyến thăm Astana tuần trước, nhà sáng lập Binance, Changpeng Zhao, cho biết ông "đặc biệt ấn tượng" với quy mô các dự án công nghệ, giáo dục và hạ tầng của Kazakhstan. Sàn giao dịch tiền mã hóa này đã ký ba thỏa thuận với chính phủ Kazakhstan, bao gồm việc nghiên cứu phát triển một đồng stablecoin đặt trụ sở tại đây và khả năng xây dựng một số cơ sở hạ tầng cùng hoạt động vận hành khu vực của Binance tại quốc gia này.
Năm 2024, nhà sáng lập Telegram, Pavel Durov, cho biết ông từng đến thăm quốc gia này và gọi đây là "cỗ máy kinh tế của Trung Á".
"Vẻ đẹp của Kazakhstan có thể sánh ngang với tham vọng của họ. Đất nước này thu hút các công ty quốc tế và startup công nghệ bằng các chính sách thân thiện với doanh nghiệp cùng mức thuế ưu đãi", ông viết trên kênh Telegram cá nhân.
Telegram cũng đã thắt chặt hiện diện tại đây khi mở văn phòng khu vực đầu tiên tại Kazakhstan và thành lập một phòng thí nghiệm AI tại Astana để tận dụng cơ sở hạ tầng siêu máy tính của quốc gia này.
Nhà đầu tư mạo hiểm Tim Draper và cựu Chủ tịch Google Trung Quốc Kai-Fu Lee, cũng hết lời ca ngợi tiềm năng trở thành trung tâm khởi nghiệp và AI của quốc gia này.
Vùng đất trú ẩn an toàn?
Cần phải thừa nhận rằng, một số nhân vật ủng hộ nhiệt thành nhất cho Kazakhstan lại chính là những người từng gặp rắc rối với các cơ quan quản lý ở những nơi khác.
Nhà sáng lập Telegram sinh ra tại Nga, Pavel Durov, đã có nhiều năm xung đột với Moscow liên quan đến quyền truy cập của chính phủ vào ứng dụng này, và hiện đang đối mặt với các cáo buộc liên quan đến khủng bố tại Nga. Ông cũng nằm trong diện điều tra chính thức tại Pháp sau khi bị bắt giữ vào năm 2024 vì nghi ngờ có hành vi phạm pháp trên Telegram.
Changpeng Zhao của Binance từng nhận tội vi phạm luật chống rửa tiền tại Mỹ vào năm 2023, từ chức CEO và chi hơn 4 tỷ USD để dàn xếp các cáo buộc liên bang.
Srinivasan cũng phải di dời Network School sang Kazakhstan sau khi vận hành tại Malaysia trong hai năm và vấp phải những thách thức pháp lý vào đầu mùa hè này.
Mặc dù vậy, Kazakhstan đang chủ động đón nhận sự chú ý chưa từng có từ giới chóp bu công nghệ.
Trong hai năm qua, quốc gia này đã giới thiệu các loại thị gia hạn cho dân du mục kỹ thuật số và visa "Neo Nomad" nhằm thu hút lao động công nghệ nước ngoài và chuyên gia làm việc từ xa.
Vào tháng 5, Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev đã ra lệnh thực hiện thêm các cải cách nhập cư nhằm thu hút lao động tay nghề cao, doanh nhân và nhà đầu tư nước ngoài. Astana Hub - một khu công nghệ mang phong cách tương lai nơi Network School đặt trụ sở - cũng đưa ra các ưu đãi thuế cho các công ty công nghệ đủ điều kiện.
"Trí tuệ nhân tạo phát triển ở những nơi có người tài, ý tưởng táo bạo và một môi trường để hiện thực hóa chúng. Chúng tôi đang xây dựng chính xác một hệ sinh thái như vậy tại Kazakhstan", ông Zhaslan Madiyev, Phó Thủ tướng nước này, cho biết trong một thông cáo báo chí hồi tháng 7.
