Trong thiết kế kiến trúc hiện đại, đặc biệt với mô hình nhà ống tại các đô thị lớn, thiếu sáng và bí bách là thách thức lớn. Để khắc phục, hai giải pháp kiến trúc phổ biến nhất thường được áp dụng là thông tầng và giếng trời.
Dù đều tạo ra những khoảng mở theo chiều dọc của ngôi nhà, nhiều người vẫn thường đánh đồng hai khái niệm này. Việc hiểu rõ bản chất của từng giải pháp sẽ giúp gia chủ lựa chọn tối ưu cho ngôi nhà.
Thông tầng là gì?
Thông tầng là khoảng trống liên thông theo phương đứng giữa hai hoặc nhiều tầng trong công trình. Bằng cách lược bỏ một phần diện tích sàn ở các tầng trên, giải pháp này phá vỡ sự ngăn cách giữa các tầng, tạo sự kết nối không gian liền mạch.
Thông tầng giúp không gian trở nên cao ráo. (Ảnh: Nasaland)
Trong thiết kế nhà ở hiện đại, khoảng thông tầng thúc đẩy quá trình đối lưu tự nhiên, giúp các tầng phía dưới luôn thoáng đãng, giảm cảm giác ngột ngạt. Bên cạnh đó, thông tầng giúp không gian trở nên cao ráo, sâu rộng và giải phóng tầm nhìn so với kết cấu trần nhà tiêu chuẩn.
Ngoài yếu tố kỹ thuật, khoảng thông tầng còn mang giá trị thẩm mỹ, tạo điểm nhấn cho phòng khách, sảnh chính hoặc khu vực cầu thang.
Giếng trời là gì?
Giếng trời là khoảng trống theo phương đứng, được mở liên tục từ các tầng lên đến mái nhà nhằm đưa ánh sáng và gió tự nhiên từ bên ngoài vào bên trong công trình.
Giếng trời chạy dọc từ các tầng lên đến mái nhà. (Ảnh: Tostemvietnam)
Nhờ kết nối thẳng lên mái, giếng trời đưa ánh sáng đến những khu vực nằm sâu trong nhà - nơi cửa sổ hay ban công khó tiếp cận. Đây là giải pháp đặc biệt hiệu quả cho nhà ống hẹp dài hoặc khu vực cầu thang, hành lang, nhà bếp.
Ngoài chức năng lấy sáng, giếng trời còn kích hoạt dòng đối lưu không khí tự nhiên. Không khí nóng trong nhà liên tục bốc lên và thoát ra ngoài qua đỉnh mái, đồng thời tạo áp suất hút luồng khí tươi mát từ các cửa bên dưới vào khắp các tầng.
Giếng trời và thông tầng khác nhau thế nào?
Điểm giống nhau lớn nhất giữa giếng trời và thông tầng là đều tạo ra khoảng trống theo phương đứng đồng thời góp phần cải thiện sự thông thoáng của công trình.
Tuy nhiên, xét dưới góc độ thiết kế kiến trúc, đây là hai giải pháp có mục tiêu khác nhau.
Thông tầng hướng nhiều hơn đến việc tổ chức không gian bên trong căn nhà. Khoảng thông tầng giúp liên kết các tầng, tạo cảm giác rộng rãi và hỗ trợ lưu thông không khí giữa các tầng.
Trong khi đó, giếng trời lại đóng vai trò như một “cửa sổ thẳng đứng” của ngôi nhà. Ánh sáng và gió tự nhiên được đưa trực tiếp từ mái xuống các không gian phía dưới.
Bảng so sánh thông tầng và giếng trời
| Tiêu chí | Giếng trời | Thông tầng |
| Mục đích chính | Lấy ánh sáng và đón gió tự nhiên | Kết nối không gian giữa các tầng, tăng đối lưu không khí |
| Phạm vi | Xuyên suốt từ mái xuống tầng đáy | Liên thông giữa 2 - 3 tầng tùy nhu cầu, có thể không mở lên mái |
| Khả năng lấy sáng | Tốt nhờ ánh sáng trực tiếp từ trên xuống | Phụ thuộc vào nguồn sáng xung quanh |
| Khả năng thông gió | Hiệu quả nhờ đối lưu theo phương đứng | Cải thiện lưu thông không khí giữa các tầng |
| Giá trị thẩm mỹ | Tạo điểm nhấn bằng ánh sáng tự nhiên | Tăng cảm giác rộng và chiều sâu không gian |
