Em gái nhờ chị ruột đứng tên nhà mua bằng 150 lượng vàng SJC, 20 năm sau chị "quay xe"

Chị đứng tên, em gái nhận là người mua

Theo trình bày của bà N. (ngụ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay là TPHCM), năm 1998, bà mua căn nhà và thửa đất diện tích 991m2 với giá 150 lượng vàng SJC từ vợ chồng bà A. Do có kế hoạch đi định cư nước ngoài, bà N. nhờ chị ruột là bà S. đứng tên trong thủ tục chuyển nhượng.

Bà N. cho rằng sau khi nhận bàn giao, bà trực tiếp quản lý, sử dụng nhà, đất và nộp thuế sử dụng đất từ năm 2000-2020. Đến năm 2021, khi hai chị em phát sinh bất hòa, bà S. lập giấy xác nhận việc đứng tên dùm nhà đất cho bà N. Từ đó, bà N. yêu cầu trả lại tài sản và khởi kiện.

Ngược lại, bà S. cho rằng nhà đất do bà mua, đứng tên hợp pháp và sử dụng trong nhiều năm. Bà đặt vấn đề bà N. lấy đâu ra 150 lượng vàng để mua nhà đất vào năm 1998, đồng thời cho rằng các giấy tờ được đưa ra sau này không chứng minh quyền sở hữu thực tế của em gái.

Bà A. - người bán nhà, đất - cũng xác nhận bà N. mới là người trực tiếp giao dịch và đưa 150 lượng vàng cho vợ chồng bà. Theo đề nghị của bà N. vì chuẩn bị ra nước ngoài, bà A. đồng ý làm thủ tục sang tên cho bà S.

Hồ sơ địa chính thể hiện năm 1999, toàn bộ nhà ở, đất ở được chuyển nhượng sang tên bà S.; trong đó giấy chứng nhận quyền sử dụng 761m2 đất nông nghiệp được cấp cho hộ bà S.

Sau khi phát sinh tranh chấp về quyền sở hữu, vụ án còn liên quan đến hợp đồng thuê nhà năm 2021 giữa bà N. và Công ty T6, doanh nghiệp do bà S. làm giám đốc. Đại diện công ty cho rằng giấy xác nhận đứng tên dùm không liên quan đến tư cách pháp nhân của doanh nghiệp và đề nghị tuyên hợp đồng thuê nhà vô hiệu.

Loạt chứng cứ xác định em gái là chủ nhà đất

Tại cấp sơ thẩm, TAND TP Vũng Tàu (nay là TAND khu vực 11 - TPHCM) không chấp nhận yêu cầu của bà N. về việc công nhận quyền sở hữu, sử dụng nhà đất, hủy nội dung sang tên và chấm dứt hợp đồng thuê nhà. Tòa đồng thời chấp nhận yêu cầu phản tố của bà S. và yêu cầu độc lập của Công ty T6, tuyên hủy giấy xác nhận đứng tên dùm năm 2021 và hợp đồng thuê nhà vô hiệu.

Không đồng ý, bà N. kháng cáo. Tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là TAND TPHCM) xem xét các tài liệu, chứng cứ liên quan đến quá trình mua bán, quản lý và sử dụng nhà đất.

Theo tòa, lời khai của bà N. phù hợp với lời khai của người bán là bà A. về việc bà N. trực tiếp giao dịch, thanh toán 150 lượng vàng SJC và sau đó nhờ bà S. đứng tên do chuẩn bị ra nước ngoài.

HĐXX cũng xem xét giấy xác nhận đứng tên dùm lập năm 2021, hợp đồng cho thuê nhà và các tài liệu thể hiện bà S. hoặc con bà S. trả tiền thuê cho bà N. Nội dung hợp đồng cho thấy bà N. là người có quyền cho thuê tài sản. Việc bà S. ký hợp đồng với tư cách Giám đốc Công ty T6 cũng phù hợp với việc đứng tên dùm.

Tuy nhiên, bà S. được xác định có công sức đứng tên và góp phần làm tăng giá trị tài sản. Vì vậy, bà N. phải thanh toán cho chị gái 5% phần giá trị tăng thêm, tương đương 2,57 tỷ đồng.

Đối với các công trình do bà S. đầu tư, tòa giao cho bà N. sở hữu, sử dụng nhưng buộc bà N. thanh toán cho bà S. giá trị còn lại hơn 421 triệu đồng.

Tòa phúc thẩm đồng thời chấm dứt hợp đồng thuê nhà với Công ty T6, buộc doanh nghiệp trả lại nhà, đất cho bà N.

Từ các căn cứ trên, HĐXX chấp nhận kháng cáo của bà N., sửa toàn bộ bản án sơ thẩm và công nhận quyền sở hữu, sử dụng nhà đất cho bà N.

(Tham khảo Bản án số 135/2024/DS-PT ngày 28/6/2024 của TAND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là TAND TPHCM)