Giật mình con số liên quan đến thẩm mỹ vì lợi nhuận từ ngành này quá lớn

Thông tin này được PGS-TS-BS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TPHCM, cho biết tại hội thảo"Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa" do Báo Tiền Phong tổ chức, ngày 12-5.

Theo PGS Thanh Vân, chế tài xử phạt các cơ sở thẩm mỹ vi phạm hiện chưa đủ sức răn đe. Nhiều cơ sở bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục hoạt động do lợi nhuận từ ngành thẩm mỹ quá lớn. Thậm chí, có trường hợp bị rút giấy phép vẫn có thể mở lại cơ sở mới với tên khác ngay tại địa điểm cũ.

Theo ông, với các cơ sở hoạt động "chui", người không có chuyên môn y khoa nhưng vẫn thực hiện tiêm filler, phẫu thuật thẩm mỹ hay livestream hướng dẫn làm đẹp xâm lấn, cần áp dụng chế tài hình sự thay vì chỉ phạt tiền.

Một bất cập khác nằm ở cơ chế cấp chứng chỉ hành nghề. Trước đây, giấy phép quy định rất rõ bác sĩ được thực hiện kỹ thuật nào, gây tê hay gây mê. Hiện nay, phạm vi chuyên môn thường ghi chung chung là "khám chữa bệnh chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ", dẫn đến tình trạng nhiều bác sĩ phòng khám nhỏ vẫn nhận làm đại phẫu như nâng ngực, hút mỡ, tạo hình thành bụng rồi đi thuê phòng mổ bệnh viện để thực hiện các ca vượt quá năng lực chuyên môn.

PGS Thanh Vân cho biết mỗi năm, Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, trong đó ghi nhận 25.000-35.000 ca biến chứng. Các tai biến thường gặp gồm nhiễm trùng, hoại tử, tắc mạch, mù mắt do filler, thuyên tắc phổi, tổn thương nội tạng, thậm chí tử vong. Biến chứng vùng mũi chiếm tỉ lệ cao nhất với 42,6%.

Đáng lo ngại là xu hướng "phi y khoa hóa" ngành thẩm mỹ khi nhiều spa, cơ sở không phép mọc lên, tiêm filler tràn lan bằng vật liệu không rõ nguồn gốc. Nhiều ca tai biến nặng đã được ghi nhận như viêm phúc mạc sau hút mỡ, tử vong do thuyên tắc phổi sau làm nhiều thủ thuật cùng lúc hay mù mắt sau tiêm filler tại spa.

Các chuyên gia cho rằng cần siết chặt quản lý hoạt động thẩm mỹ, tăng cường kiểm tra chuyên môn, phân định rõ phạm vi hành nghề và xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm để giảm biến chứng, bảo vệ người dân.

Cũng tại hội thảo, BSCK1 Thái Như Ngọc, Phụ trách da liễu Hệ thống thẩm mỹ Linh Anh, cũng chỉ ra các rủi ro cụ thể từ filler, botox và thẩm mỹ công nghệ cao khi người dân làm đẹp tại các cơ sở không đủ chuyên môn.

Theo BS Ngọc, tiêm filler, botox và các dịch vụ thẩm mỹ công nghệ cao ngày càng phổ biến nhưng cũng kéo theo hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tắc mạch, hoại tử, nhiễm trùng, thậm chí mù mắt và đột quỵ nếu thực hiện sai kỹ thuật.

BS Ngọc cho biết từng tiếp nhận trường hợp nam thanh niên (24 tuổi, ngụ TPHCM) tự tiêm filler vào dái tai tại nhà để "đổi tướng". Chỉ sau một ngày, bệnh nhân đau nhức, căng cứng và được chẩn đoán tắc mạch, hoại tử. Theo bác sĩ, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc người thực hiện không có chuyên môn, cơ sở hoạt động không phép, sản phẩm trôi nổi và kỹ thuật tiêm sai vị trí "vùng nguy hiểm".

Để hạn chế rủi ro, bác sĩ khuyến cáo người dân cần ghi nhớ "quy tắc 4 đúng": Đúng cơ sở được cấp phép, đúng bác sĩ chuyên khoa, đúng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và đúng quy trình cấp cứu biến chứng.

BS Ngọc cũng trăn trở, 5 năm gần đây nhiều thiết bị công nghệ hiện đại được quảng cáo dày đặc với một thông điệp "một lần làm, đẹp ngay, không cần bác sĩ". Tuy nhiên, máy móc không thể thay thế vai trò bác sĩ. Cùng một thiết bị nhưng nếu cài đặt sai thông số hoặc theo dõi không đúng có thể khiến nám nặng hơn, bỏng da hoặc tăng sắc tố kéo dài. Bởi máy chỉ là công cụ, người quyết định hiệu quả và độ an toàn vẫn là bác sĩ.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Vi Thị Phường cho biết khi gặp biến chứng sau phẫu thuật thẩm mỹ, người dân cần bình tĩnh, ngừng ngay các thủ thuật làm đẹp và nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên môn để xử lý. Đồng thời, cần lưu giữ hóa đơn, chứng từ, nội dung quảng cáo, tin nhắn trao đổi với cơ sở làm đẹp để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi.

Sau đó, khách hàng nên trực tiếp làm việc với cơ sở gây biến chứng để yêu cầu bồi thường chi phí khắc phục hậu quả. Trường hợp cơ sở từ chối trách nhiệm, người dân có thể nhờ luật sư hỗ trợ khởi kiện ra tòa hoặc tố giác đến cơ quan công an.