Ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc TikTok Việt Nam
Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026” với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” diễn ra ngày 12/5 đặt vấn đề về các nội dung video được tạo bởi AI đang tiềm ẩn nguy cơ trở thành fake news và thao túng nhận thức. Vậy có cách nào để nhận biết đâu là thông tin sai sự thật, đâu là nội dung do AI tạo ra và đâu là nội dung thật?
Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc TikTok Việt Nam cho biết TikTok là một trong những đơn vị ứng dụng AI đồng thời cũng đang cung cấp các công cụ AI thuộc nhóm lớn nhất hiện nay trên thế giới và cả ở Việt Nam.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Lâm Thanh nhấn mạnh TikTok tiếp cận AI theo hướng thận trọng và xem đây chủ yếu là công cụ hỗ trợ tạo nội dung, cung cấp dịch vụ. Theo ông, với các quyết định quan trọng, không thể phụ thuộc vào một cá nhân hay hệ thống AI đơn lẻ mà cần có sự tham gia của nhiều bên nhằm giảm sai số và tăng tính kiểm chứng. Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về con người đưa ra quyết định.
“Với các nội dung do người dùng đăng tải trên nền tảng, chúng tôi yêu cầu phải có nhận diện rõ ràng nếu nội dung được tạo bởi AI để người dùng bình thường khi nhìn thấy sẽ biết đó là nội dung do AI tạo ra”, ông Thanh cho biết.
Liên quan đến câu chuyện fake news và thông tin sai sự thật, ông Thanh cho biết vấn đề này còn rộng hơn AI. Ông cho biết, có những thông tin sai rõ ràng thì sẽ có cách xử lý. Tuy nhiên, có những thông tin mà ngay tại thời điểm xuất hiện không ai biết đúng hay sai, đó mới là điều nguy hiểm. Trong trường hợp này, cần có một đơn vị kiểm chứng thông tin trung lập.
“Khi làm TikTok, tôi từng đặt bài toán phải tìm một tổ chức đủ trung lập để xác nhận thông tin nào là đúng sự thật, thông tin nào là sai sự thật. Điều này vô cùng quan trọng, bởi có những thông tin lan truyền rất nhanh, quy mô rất lớn và có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Tôi cũng mong Liên minh Niền tin số sẽ có sáng kiến thành lập một tổ chức, pháp nhân hoặc dịch vụ chuyên xác nhận thông tin sai sự thật. Không chỉ các ngân hàng, mà những nền tảng lớn như TikTok hay các nền tảng thương mại điện tử chắc chắn cũng sẽ là khách hàng của trung tâm này”, ông Thanh kiến nghị.
Đại diện TikTok cho biết khi niềm tin tăng lên, người dân sẵn sàng mua sắm online nhiều hơn.
Liên quan đến câu chuyện niềm tin số trong lĩnh vực tài chính, Giám đốc TikTok Việt Nam nhận định, khung pháp lý của Việt Nam về an ninh mạng cùng các cơ quan thực thi pháp luật đang thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Các chuyên gia an ninh mạng của Việt Nam cũng được đánh giá rất cao, các tổ chức tài chính có mức độ trưởng thành tốt.
Tuy nhiên, một thực tế ông nhìn thấy là niềm tin của người dân trong những năm gần đây lại có dấu hiệu suy giảm. Bởi lẽ tỷ lệ phần trăm các vụ việc tiêu cực có thể giảm xuống, nhưng mỗi vụ việc lại bị truyền thông quá nhiều, nhấn mạnh vào thiệt hại và đau khổ. Trong khi đó, điều cộng đồng cần hơn là hướng dẫn cách nhận diện, cách phòng tránh và vượt qua để không bị thiệt hại thì lại chưa được nói đến đủ nhiều.
“Nếu tiếp tục như vậy, tôi cho rằng thiệt hại từ sự suy giảm niềm tin và nỗi sợ của người dùng sẽ lớn hơn rất nhiều lần so với thiệt hại trực tiếp từ các vụ lừa đảo. Như tại TikTok, năm ngoái, nền tảng ghi nhận có 2 tỷ đơn hàng. Mỗi khi xảy ra một sự kiện tiêu cực, tỷ lệ giao dịch có thể giảm vài phần trăm, nhưng khi niềm tin tăng lên, người dân sẵn sàng gắn thẻ, thanh toán và mua sắm online nhiều hơn. Ngược lại, khi niềm tin giảm, họ quay lại đưa tiền trực tiếp”, ông Thanh dẫn chứng.
Để gia tăng niềm tin số trong lĩnh vực tài chính, ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, cho rằng người dân không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà cần trở thành một phần của hệ sinh thái tự bảo vệ mình thông qua việc được trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện rủi ro.
Ông dẫn ví dụ trong lĩnh vực thương mại điện tử, nơi tình trạng hàng giả, lừa đảo vẫn diễn ra phổ biến. Theo đó, TikTok đã phối hợp với Bộ Công Thương và Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia triển khai chương trình truyền thông “An tâm vui sống”, khuyến khích người dùng chia sẻ kinh nghiệm và các tình huống thực tế thông qua video ngắn. Năm nay, chương trình ghi nhận khoảng 42.000 video được tạo ra, thu hút lượng lớn lượt xem và bình luận.
Đại diện TikTok cũng cho biết nền tảng này từng phối hợp với ngân hàng trung ương Indonesia và Thái Lan để xây dựng nội dung phổ biến kiến thức tài chính, hỗ trợ người dân nhận diện các hình thức lừa đảo.
Từ thực tế đó, ông đề xuất Liên minh Niềm tin số với sự tham gia của A05, Ngân hàng Nhà nước và các nền tảng công nghệ xây dựng một chương trình truyền thông dài hạn, cập nhật thường xuyên các thủ đoạn lừa đảo mới nhằm giúp người dân nâng cao kỹ năng tự bảo vệ và củng cố niềm tin vào môi trường số.
“Thực tế, nhiều khi chuyên gia nói rất hay nhưng chỉ vài chục người nghe. Ngay cả tôi nói trên TikTok cũng chỉ vài nghìn người xem. Nhưng những nhà sáng tạo nội dung như Hoa hậu Bảo Ngọc hay ca sĩ Đen Vâu chỉ cần nói một câu có thể có tới 1 triệu người nghe. Vì vậy, chúng ta cần tận dụng sức lan tỏa đó để cùng nâng cao niềm tin cộng đồng. Nếu nỗi sợ khiến người dân không dám áp dụng công nghệ, rút lui khỏi cuộc cách mạng công nghệ số, thì không chỉ các nhà cung cấp dịch vụ chịu thiệt hại mà nền kinh tế và người dân cũng sẽ thiệt hại rất lớn”, Giám đốc TikTok Việt Nam nhấn mạnh.
