Ở Hà Nội, một gia đình 4 người nếu không phải trả tiền thuê nhà thường được xem là có một lợi thế tài chính khá lớn. Thế nhưng với một gia đình có hai con đang ở độ tuổi học hành, khi cả hai đều đã lớn và bắt đầu có những nhu cầu riêng, lợi thế này không đồng nghĩa với việc mỗi tháng sẽ dễ dàng dư ra một khoản lớn.
Gia đình 4 người ở Hà Nội: Không phải thuê nhà, vẫn tiêu tới 60 triệu/tháng
Gia đình trong câu chuyện này có 4 người, gồm hai vợ chồng và hai người con. Người con lớn đang học đại học trường công, người con thứ hai học cấp 3 trường công. Gia đình có nhà riêng để ở nên không mất tiền thuê nhà, đồng thời có một chiếc ô tô phục vụ việc đi lại.
Nhìn vào các khoản chi, tổng ngân sách của gia đình vào khoảng 59,3 triệu đồng mỗi tháng nếu tính cả khoản chi tiêu cá nhân của người con lớn. Tuy nhiên, trong đó có một điểm khá đặc biệt: người con lớn hiện tự đi làm thêm và tự trang trải chi phí cá nhân, thay vì để bố mẹ phải chu cấp hoàn toàn.
Gia đình dành khoảng 25 triệu/tháng cho việc học của hai con
Cả hai đều học trường công, nhưng chi phí không chỉ nằm ở học phí. Đặc biệt, người con đang học cấp 3 có khá nhiều khoản học thêm. Đây là lý do khiến tổng chi phí dành cho giáo dục lên tới 25 triệu mỗi tháng. Nếu tính cả năm, riêng khoản này đã khoảng 300 triệu.
Đây cũng là khoản mà gia đình khó có thể cắt giảm trong thời điểm hiện tại. Hai con đang ở đúng giai đoạn mà việc học được gia đình xác định là ưu tiên lớn, đặc biệt khi người con thứ hai đang trong những năm học quan trọng của cấp 3.
Một chi tiết đáng chú ý trong ngân sách của gia đình là khoản 5 triệu/tháng dành cho chi tiêu cá nhân của người con lớn.
Con lớn của gia đình đang học đại học và đã chủ động đi làm thêm để tự trang trải khoản tiền này. Từ tiền đi làm, con tự lo những nhu cầu cá nhân thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào bố mẹ. Điều này giúp giảm một phần áp lực cho ngân sách gia đình.
Tiền ăn của gia đình 4 người lớn cũng đang ở mức phù hợp
Mỗi tháng, gia đình chi khoảng 10 triệu tiền chợ.Ngoài ra còn khoảng 1,5 triệu đồng cho sữa tươi, sữa chua, nước dừa tươi và các loại đồ uống tương tự. Tổng cộng nhóm thực phẩm và đồ uống vào khoảng 11,5 triệu/tháng.
Nếu nhìn riêng con số 10 triệu tiền chợ, có thể có người cho rằng gia đình hoàn toàn có thể tiết kiệm thêm. Nhưng đây là một gia đình có 4 người lớn, chứ không phải gia đình có hai con nhỏ.
Khi hai con cái đã lớn, lượng ăn uống, nhu cầu dinh dưỡng và các khoản thực phẩm bổ sung cũng khác hẳn. Vì vậy, khoản tiền ăn này tuy không phải thấp nhưng cũng không dễ dàng cắt giảm một cách đáng kể mà vẫn giữ nguyên mức sinh hoạt hiện tại.
4 triệu cho điện nước, phí dịch vụ và gửi xe
Gia đình cũng chi khoảng 4 triệu/tháng cho điện, nước, phí dịch vụ chung cư và gửi xe. Đây tiếp tục là một khoản khiến việc tiết kiệm thêm không hề đơn giản.
Một gia đình có hai con nhỏ có thể có mức tiêu thụ điện nước và phí gửi xe thấp hơn đáng kể. Trong khi đó, nhà này có bốn người lớn, hai con ở độ tuổi học hành, sinh hoạt nhiều hơn và gia đình còn có ô tô. Do đó, dù đây là nhóm chi phí có vẻ "cố định", trên thực tế nó cũng phản ánh quy mô và độ tuổi của các thành viên trong gia đình.
Có thể cân đối lại khoảng chi tiêu cá nhân 8,8 triệu/tháng của người chồng
Trong các khoản chi tiêu của gia đình, khoản dễ khiến nhiều người chú ý nhất có lẽ là 8,8 triệu/tháng tiền chi tiêu cá nhân của người chồng. Khoản này chủ yếu gồm xăng xe và ăn sáng. So với nhiều gia đình, đây là một khoản tương đối cao và rõ ràng là một trong những nơi có thể xem xét nếu gia đình muốn tìm thêm dư địa tiết kiệm.
Chẳng hạn, nếu có thể giảm từ 8,8 triệu xuống 6-7 triệu/tháng, gia đình có thể giữ lại thêm khoảng 20-34 triệu/năm.
Tuy nhiên, đây cũng là khoản cần nhìn trong tổng thể. Gia đình có ô tô, việc đi lại thường xuyên phát sinh chi phí xăng xe, chưa kể các khoản ăn uống trong ngày. Vì thế, không thể chỉ nhìn vào con số 8,8 triệu và kết luận rằng toàn bộ khoản này là "chi tiêu không cần thiết".
Không thuê nhà nhưng vẫn khó tiết kiệm từ lương
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện này là dù không mất tiền thuê nhà, hai vợ chồng vẫn gần như sử dụng hết tiền lương hàng tháng cho các khoản chi tiêu.
Nguyên nhân chủ yếu nằm ở chi phí giáo dục khá cao, cộng với các khoản sinh hoạt, phương tiện đi lại, chi tiêu cá nhân và những khoản phát sinh trong năm.
Khoản tiết kiệm của gia đình chủ yếu đến từ thu nhập làm thêm của hai vợ chồng. Nhưng nguồn thu này không cố định. Có thời điểm công việc làm thêm thuận lợi, gia đình có thể dành ra được một khoản. Ngược lại, những tháng thu nhập ngoài thấp hoặc không có, khả năng tiết kiệm cũng gần như không đáng kể.
Vậy gia đình này còn có thể tiết kiệm thêm không?
Nếu đặt mục tiêu tiết kiệm nhiều hơn, gia đình vẫn có một vài chỗ có thể điều chỉnh.
Khoản đầu tiên là 8,8 triệu đồng chi tiêu cá nhân của người chồng. Đây là khoản có khả năng giảm rõ nhất nếu người chồng chủ động tiết chế ăn sáng, đi lại hoặc các khoản chi nhỏ hàng ngày.
Khoản thứ hai là du lịch 30 triệu đồng/năm. Gia đình có thể giảm xuống 20-25 triệu đồng hoặc chỉ tổ chức một chuyến đi thay vì nhiều chuyến.
Khoản thứ ba là tiền chợ và các khoản mua sắm. Có thể lập ngân sách theo tuần, hạn chế mua thực phẩm dư thừa và tách riêng quỹ mua sắm đột xuất để tránh việc những tháng có nhiều khoản phát sinh làm ngân sách bị vỡ.
Tuy nhiên, nếu nhìn toàn bộ bảng chi tiêu một cách công bằng thì không có quá nhiều khoản có thể cắt sâu.
Một cách khác là đặt mục tiêu tiết kiệm thực tế, chẳng hạn mỗi tháng cố gắng giữ lại 3-5 triệu đồng từ thu nhập chính, còn phần thu nhập làm thêm sẽ là khoản tích lũy bổ sung. Nếu tháng nào thu nhập ngoài tốt thì tiết kiệm nhiều hơn, tháng nào ít việc thì không nhất thiết phải ép ngân sách gia đình xuống mức quá thấp.
Bởi nếu cố cắt quá mạnh các khoản ăn uống, đi lại hay những nhu cầu chính đáng của các thành viên chỉ để đạt một con số tiết kiệm đẹp, chất lượng cuộc sống của cả nhà có thể bị ảnh hưởng mà số tiền tiết kiệm thêm cũng không quá lớn.
Đó cũng là lý do khoản tiết kiệm của gia đình hiện nay chủ yếu đến từ thu nhập làm thêm: tháng nào có thêm việc thì có tiền để dành, tháng nào ít việc thì gần như chỉ đủ chi tiêu. Đây có lẽ là bức tranh sát thực tế nhất về tài chính của gia đình ở thời điểm hiện tại.
