Hiện nông dân đang bước vào vụ thu hoạch ca cao. Ảnh: TTXVN
Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện có khoảng 650 ha trồng ca cao; trong đó huyện Châu Đức có đến gần 570 ha, số diện tích còn lại rải rác tại thành phố Phú Mỹ, huyện Xuyên Mộc. Bà Rịa - Vũng Tàu là một trong những địa phương có diện tích trồng ca cao lớn của cả nước. Ca cao được trồng tại tỉnh được các chuyên gia nước ngoài đánh giá rất cao về chất lượng. Hiện nay, giá ca cao tươi đang được thương lái thu mua với giá từ 14.000 - 15.000 đồng/kg hạt tươi và từ 225.000 - 230.000 đồng/kg hạt khô.
Tương tự tại giá hạt ca cao khô tại Đắk Lắk, Đắk Nông đang được bán quanh 240.000 - 260.000 đồng một kg, hơn gấp đôi năm ngoái. Tại vùng trồng ở Đắk Nông, mỗi kg hạt ca cao khô được nhiều nông dân bán với giá 260.000 đồng. Mức này cao hơn ngưỡng 120.000 đồng mỗi kg mùa vụ năm ngoái.
Tương tự, tại Ea Kar - huyện trồng cacao nhiều nhất Đắk Lắk - nông dân đang bán hạt khô ở mức 240.000 - 260.000 đồng mỗi kg.
Ca cao tăng giá do lo ngại thiếu hụt nguồn cung từ Bờ biển Ngà và Ghana, khu vực cung ứng 70% loại nông sản này của thế giới. Khối lượng giảm do hạn hán và sâu bệnh tại vùng trồng chính, cùng sự quan ngại của các nhà thu mua đẩy giá tăng lên mức lịch sử.
Thời gian qua ngành nông nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng như các địa phương có diện tích trồng cây ca cao lớn đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch về phát triển cây ca cao. Để phát triển trồng mới cây ca cao, các địa phương đã có chương trình về hỗ trợ cây giống, phân bón, tìm kiếm các mô hình liên kết trồng, tiêu thụ cây ca cao để bà con nông dân yên tâm sản xuất.
Hiện nay, một số doanh nghiệp đã liên kết, thu mua trái ca cao tươi của bà con để sản xuất bột ca cao, kẹo socola và xuất khẩu sang các nước như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia và thị trường châu Âu.
Trước nhu cầu tiêu thụ ca cao ngày càng tăng, trong khi nguồn cung nguyên liệu đáp ứng chưa nhiều, ngành nông nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ hoàn thiện quy trình trồng ca cao hữu cơ, mở rộng, tăng diện tích trồng ca cao với các vùng đất phù hợp với đặc tính sinh trưởng, phát triển của cây; trong đó xây dựng nhiều diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.
Giá tăng vọt nhưng diện tích trồng ca cao của Việt Nam còn khiêm tốn. Năm 2022, cả nước có khoảng 3.400 ha, cho sản lượng 5.300 tấn, giảm mạnh so với mức hơn 25.000 tấn của 2012. Diện tích này cũng khiêm tốn so với cà phê (730.500 ha) và điều (300.800 ha), tính đến cuối năm 2024.
Thực tế, giai đoạn 2013 - 2014, nông dân Đắk Lắk và Đắk Nông chặt cây ca cao để chuyển sang trồng các loại cây hiệu quả hơn. Ông Đình (xã Đắk Wil, huyện Cư Jút, Đắk Nông) kể diện tích trồng ca cao của xã thời điểm đó giảm mạnh. Nông dân quanh vùng bắt đầu trồng lại khoảng bốn năm nay, khi cacao được giá và họ được huấn luyện kỹ thuật chuẩn chỉnh, thay vì trồng tự phát. Vài năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đến trực tiếp vườn hỏi mua cacao, "có cả tây lẫn ta", ông Đình kể.
Bà Thương, Hợp tác xã Nhất Tâm (huyện Ea Kar, Đắk Lắk) cũng từng chứng kiến nông dân quanh xã chặt hết 200 ha cây chỉ trong 2 tháng. Tuy nhiên, người trồng hiện "yêu thích" nông sản này nhiều hơn sầu riêng, bởi đầu ra ổn định nhờ mối liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chặt chẽ. Nhưng do giá tăng nhanh, Hợp tác xã Nhất Tâm gặp thách thức khi thu mua của nông dân bởi nhiều bên trả giá gom cao hơn.
