Thị trường bạc vừa chứng kiến một trong những cú sập ngoạn mục nhất trong lịch sử, khi giá lao dốc hơn 30% chỉ trong 3 ngày, xoá phần lớn mức tăng mạnh mẽ trước đó. Các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân, đã bị cuốn vào cơn sóng đầu cơ dữ dội, để rồi bị “đánh úp” khi thị trường đảo chiều với tốc độ chóng mặt.
Đỉnh điểm của đợt tăng giá diễn ra vào cuối tháng 1, khi bạc vọt lên mức trên 120 USD/ounce, mức cao kỷ lục hiếm thấy. Nhưng chỉ vài ngày sau đó, giá đã lao thẳng xuống dưới 84 USD, trước khi gượng lại đôi chút với mức hồi phục 5% vào ngày thứ Ba.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính của đợt tăng giá phi mã không đến từ yếu tố cung cầu thực, mà chủ yếu xuất phát từ dòng tiền đầu cơ, đặc biệt là từ các nhà đầu tư cá nhân ở châu Á. Chỉ trong tháng 1, hơn 1 tỷ USD đã được rót vào các quỹ ETF bạc, đánh dấu mức cao kỷ lục theo dữ liệu của Vanda Research.
Những nhà đầu tư này, đa phần đến từ mạng xã hội và các diễn đàn như Reddit, bị thu hút bởi đà tăng không ngừng nghỉ của bạc, vốn được xem là “vàng phiên bản tăng tốc”.
Giống như trào lưu cổ phiếu meme từng bùng nổ trong đại dịch, cơn sốt bạc cũng được châm ngòi bởi hiệu ứng lan truyền trên mạng và kỳ vọng vào siêu lợi nhuận trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, mọi thứ đảo chiều chỉ trong vài phiên. Cú lao dốc bắt đầu khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Warsh được xem là người có quan điểm cứng rắn, đồng nghĩa với việc khả năng cắt giảm lãi suất thấp hơn kỳ vọng trước đó. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý, vốn được xem là nơi trú ẩn khi lạm phát tăng.
Ngay sau tin tức đó, hàng loạt sàn giao dịch ở Mỹ và Trung Quốc cũng tăng mức ký quỹ giao dịch kim loại quý, buộc nhà đầu tư phải bán ra để đảm bảo đủ tiền ký quỹ. Thêm vào đó là tâm lý chốt lời trước Tết Nguyên đán, mùa cao điểm mua bán vàng bạc tại châu Á, đã khiến làn sóng bán tháo trở nên nghiêm trọng.
Những người từng hô hào mua bạc trên mạng xã hội giờ đây chia sẻ nỗi đau. Một người dùng Reddit cho biết đã mất hơn 25.000 USD (khoảng 650 triệu đồng) chỉ trong vài ngày khi đặt cược vào quỹ ETF đòn bẩy AGQ (có mức biến động gấp đôi giá bạc). Một người khác gọi khoản lỗ của mình là “một cú sốc tài chính khổng lồ”.
Sự sụp đổ của giá bạc không chỉ là cú sốc tinh thần. Các quỹ ETF theo dõi giá vàng và bạc đã bốc hơi khoảng 150 tỷ USD giá trị kể từ đỉnh thị trường tuần trước, theo ước tính của các chuyên gia. Trong đó, quỹ ETF bạc SLV, vốn là lựa chọn ưa thích của giới đầu tư cá nhân - đã ghi nhận lượng giao dịch kỷ lục lên đến 39,4 tỷ USD chỉ trong ngày 26/1. Cùng ngày đó, chỉ số ETF theo dõi S&P 500 là SPY cũng chỉ ghi nhận lượng giao dịch nhỉnh hơn một chút, ở mức 41,9 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm ngoái, SPY thường giao dịch gấp 70 lần SLV.
Đòn bẩy tài chính góp phần làm tình hình thêm tồi tệ. Quỹ ETF AGQ giảm 60% trong ngày thứ Sáu và tiếp tục mất thêm 9% vào ngày thứ Hai.
Theo các chuyên gia, những sản phẩm ETF đòn bẩy như AGQ thường thu hút nhà đầu tư nhỏ lẻ nhiều hơn là các tổ chức lớn, vốn có thể sử dụng công cụ phái sinh hiệu quả hơn.
Bạc vốn là thị trường có quy mô nhỏ hơn nhiều so với vàng, nên khi dòng tiền nóng ồ ạt đổ vào rồi rút ra trong thời gian ngắn, giá cả dễ bị biến động cực mạnh theo cả hai chiều.
Các xưởng tinh luyện và xưởng đúc trên thế giới đã từng phải làm việc 24/7 để kịp đáp ứng nhu cầu mua bạc vật chất hồi tháng 1, thậm chí còn phải nấu chảy trang sức, bộ dao nĩa bạc hay răng giả cũ để có nguồn cung. Nhưng những gì diễn ra trên thị trường tài chính, đặc biệt là các quỹ ETF, mới là nơi phản ánh rõ nhất cơn điên loạn vừa qua.
Eloise Goulder, đại diện JPMorgan, cho biết trong tháng 1, số lần bạc được nhắc đến trên mạng xã hội đã tăng gấp 20 lần so với mức trung bình trong 5 năm qua.
Nicky Shiels, nhà phân tích tại công ty tinh luyện MKS Pamp, tổng kết ngắn gọn: “Tháng 1 này sẽ được nhớ đến như tháng mà bạc biến thành một cổ phiếu meme. Tôi nhận được tin nhắn từ khách hàng nói rằng ‘chị đang làm việc trong một sòng bạc đấy’.”
Theo FT
