Đổ xô xếp hàng mua vàng, bạc

Những ngày cuối tháng 1 và đầu tháng 2-2026, thị trường vàng, bạc trong nước và thế giới chứng kiến một cú lao dốc mạnh hiếm thấy, khiến nhiều người mua vào ở vùng giá đỉnh trước đó rơi vào tình trạng thua lỗ nặng. Tuy nhiên, trái với tâm lý e dè sau cú sập, dòng tiền đổ vào vàng và bạc không hề suy giảm, thậm chí còn có dấu hiệu nóng lên.

Trắng đêm xếp hàng, bốc số

Tại nhiều cửa hàng kinh doanh vàng bạc lớn ở Hà Nội và TP HCM những ngày gần đây, cảnh xếp hàng chờ mua kim loại quý diễn ra từ sáng sớm, thậm chí xuyên đêm do nguồn cung hạn chế.

Trưa 3-2, tại cửa hàng Bảo Tín Minh Châu trên phố Cầu Giấy (TP Hà Nội), dù doanh nghiệp đã thông báo tạm hết vàng và ngừng phát số thứ tự, hàng trăm người dân vẫn kiên nhẫn ngồi chờ trước cửa hàng. Nhiều người mang theo ghế gấp, đồ ăn nhẹ với hy vọng cửa hàng sẽ phát số trở lại hoặc có thêm hàng trong ngày.

Chị Phương Lan (ngụ phường Mỹ Đình) cho biết đã đến từ sáng sớm nhưng không lấy được số. "Giá vàng tuy đã tăng trở lại nhưng vẫn thấp hơn mức đỉnh hơn 19 triệu đồng/chỉ trước đó. Tôi nghĩ đây vẫn là vùng giá có thể mua vào nên cố chờ thêm, nếu không thì lấy số cho ngày mai" - chị Lan nói.

Tương tự, tại cửa hàng bạc của Tập đoàn Phú Quý trên phố Cầu Giấy, việc phát số mua bạc được tổ chức từ 22 giờ hôm trước đến khoảng 1 giờ hôm sau. Khách muốn giao dịch buộc phải xếp hàng từ tối để có số mua trong ngày kế tiếp.

Theo tìm hiểu, mỗi ngày cửa hàng này chỉ phát khoảng 300 số, mỗi khách hàng được mua tối đa khoảng 1 kg bạc, tùy từng thời điểm. Nhưng do nguồn cung bạc vật chất vẫn hạn chế nên phần lớn giao dịch được thực hiện thông qua hợp đồng giấy, thời gian chờ nhận bạc kéo dài từ 4 đến 6 tháng. Dù vậy, vẫn có không ít người không lấy được số buộc phải ra về trong tiếc nuối.

Tại TP HCM, tình trạng khan hàng cũng diễn ra tương tự. Trưa cùng ngày, ghi nhận tại trụ sở Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) trên đường Nguyễn Thị Minh Khai cho thấy rất đông người dân đứng chờ mua vàng dù trước đó công ty thông báo đã tạm ngưng bán vàng nhẫn; còn vàng miếng SJC chỉ phục vụ khách đăng ký mua thành công qua kênh trực tuyến. "Mỗi ngày chỉ phát đúng 120 phiếu, mỗi người mua tối đa 1 chỉ vàng nhẫn. Muốn mua phải đến sớm xếp hàng từ khoảng 5 giờ, giờ này thì không còn suất nữa" - một nhân viên bảo vệ cho hay.

Tại chi nhánh Công ty Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Mạnh Hải trên đường Nguyễn Đình Chiểu (TP HCM), nhiều khách cũng phải ra về vì không thể mua vàng nhẫn hoặc các sản phẩm vàng 24K để nhận ngay. 

Nhân viên cửa hàng cho biết nếu mua sản phẩm vàng Tiểu kim cát 0,1 phân, khách phải đến từ sáng sớm để lấy số vì mỗi ngày cửa hàng chỉ phát tối đa 200 phiếu. Riêng vàng nhẫn trơn, thời gian đặt trước kéo dài từ 60 đến 70 ngày. Trường hợp khách muốn bán lại, công ty sẽ thu mua theo giá tại thời điểm giao dịch, căn cứ vào giấy hẹn đã cấp trước đó.

Còn trên mạng xã hội thì việc rao mua, rao bán vàng, bạc số lượng lớn diễn ra suốt ngày đêm. Đặc biệt, giao dịch chủ yếu giữa các cá nhân với nhau, không hóa đơn, không chứng từ nên rất dễ dẫn đến nguy cơ lừa đảo.

Đừng để bị cuốn vào "cơn sốt"

Trong bối cảnh giá vàng, bạc biến động mạnh và tâm lý đổ xô mua kim loại quý vẫn lan rộng, nhiều chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần hết sức tỉnh táo để không bị cuốn vào "cơn sốt" mang nặng yếu tố tâm lý đám đông. Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU), nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi trong đầu tư là tiếp cận các loại tài sản bằng tư duy phân bổ, thay vì "tất tay" vào một kênh duy nhất. "Vàng và bạc có thể đóng vai trò phòng vệ nhưng không nên là toàn bộ chiến lược tài chính. Khi dồn toàn bộ nguồn lực vào một tài sản, rủi ro sẽ tăng rất cao nếu thị trường đảo chiều" - ông Huy nhấn mạnh.

Quan trọng hơn, theo ông Huy, khoản đầu tư giá trị nhất vẫn là đầu tư vào chính năng lực của mỗi cá nhân. Việc nâng cao hiểu biết về kinh tế - tài chính, nắm rõ bản chất của tài sản, xây dựng kỹ năng quản trị rủi ro và kiểm soát cảm xúc sẽ mang lại lợi nhuận bền vững hơn bất kỳ nhịp tăng giá ngắn hạn nào. "Lợi thế cạnh tranh dài hạn không nằm ở việc dự đoán đúng từng biến động, mà ở khả năng thích ứng, giữ kỷ luật và ra quyết định dựa trên hiểu biết thay vì cảm xúc" - ông Huy nói.

Chuyên gia tài chính - ngân hàng, TS Châu Đình Linh lưu ý một đặc thù của thị trường trong nước là mức độ chênh lệch giá so với thế giới còn rất lớn. Khi giá vàng, bạc thế giới tăng, giá trong nước tăng theo nhưng khi giá thế giới giảm, giá trong nước không chỉ giảm tương ứng mà còn chịu thêm rủi ro từ phần chênh lệch này. Cuối cùng, người mua vẫn là bên gánh chịu.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng "mua vàng, bạc trên giấy" đang phổ biến, khi nhiều người chỉ cầm giấy hẹn mà chưa nhận được vàng vật chất. Trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn về nguồn cung, người mua có thể đối diện nguy cơ không nhận được hàng như cam kết. "Về dài hạn, vàng vẫn có vai trò tích trữ giá trị. Tuy nhiên, đầu tư lướt sóng, sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc vay mượn để mua vàng là rất rủi ro. Người dân cần tránh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) và chỉ nên mua vàng với mục tiêu tích lũy dài hạn" - TS Linh khuyến nghị.

Tổng giám đốc một công ty vàng bạc đá quý ở TP HCM khuyến cáo bạc thường biến động mạnh hơn vàng, biên độ có thể lên tới 10%/ngày, nên bạc không dành cho nhà đầu tư "yếu tim". Cũng vì biến động mạnh nên nếu mua bạc không nên mua hết một lần toàn bộ tiền nhàn rỗi vì quá rủi ro, nên chia thành từng đợt nhỏ mua với tiêu chí là kênh đầu tư tích sản lâu dài.

Trong bối cảnh nguồn cung vàng, bạc khan hiếm, nhiều ý kiến đặt vấn đề cần sớm hình thành các sàn giao dịch kim loại quý để thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả hơn. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Dũng, Phó Tổng giám đốc Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), hướng đi phù hợp trước mắt là ưu tiên hoàn thiện mô hình sàn giao dịch vàng quốc gia.

Việc xây dựng sàn vàng quốc gia sẽ giúp chuẩn hóa cơ chế giao dịch, tăng cường giám sát, hoàn thiện chính sách thuế và từng bước huy động nguồn lực vàng trong dân vào nền kinh tế. Khi mô hình này vận hành hiệu quả, Việt Nam hoàn toàn có thể mở rộng sang các kim loại quý khác, trong đó có bạc, theo đúng thông lệ quốc tế và phù hợp với năng lực thị trường trong nước.

Riêng với bạc, ông Dũng cho rằng hiện nay Việt Nam chưa có đơn vị đủ năng lực kiểm định, lưu ký và phân phối bạc đạt chuẩn quốc tế. Do đó, nếu lập sàn giao dịch bạc ngay ở thời điểm này sẽ rất khó đạt hiệu quả như kỳ vọng, thậm chí tiềm ẩn thêm rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân.

Ở góc độ quản lý, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 từng nhiều lần khuyến nghị vàng là tài sản tài chính có mức độ biến động cao, chịu tác động của nhiều yếu tố trong và ngoài nước. Người dân cần cân nhắc kỹ lưỡng khi mua vàng, đầu tư vàng để tránh rủi ro khi giá đảo chiều.