Frederick Smith, “huyền thoại vận tải”, nhà sáng lập kiêm cựu Giám đốc điều hành FedEx Corp, vừa qua đời. Thông tin được CEO đương nhiệm Raj Subramaniam gửi nhân viên và đăng tải trên website chính thức của công ty vào ngày 21/6, theo Reuters.
Frederick Smith sinh năm 1944, giữ vai trò Chủ tịch điều hành của FedEx, tập trung vào công tác quản trị hội đồng và các vấn đề mang tầm quốc tế như phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và chính sách công. Ông vốn được ca ngợi là nhân tố định hình lại văn hóa logistics, thúc đẩy thương mại điện tử và giảm thiểu lượng hàng tồn kho nhờ nỗ lực phân phối nhanh chóng, kịp thời.
“Fred không chỉ là người tiên phong của cả một ngành công nghiệp. Ông ấy là người sáng lập nên công ty vĩ đại của chúng ta. Ông là cố vấn với nhiều thế hệ, là nguồn cảm hứng cho tất cả chúng ta”, Subramaniam chia sẻ trong thông điệp nội bộ.
Frederick Smith được cho là đã kiến tạo nên một trong những cuộc cách mạng logistics vĩ đại nhất lịch sử. Giấc mơ này được khởi nguồn từ một bài luận kinh tế ông viết khi là sinh viên Đại học Yale vào giữa thập niên 1960, với đề xuất xây dựng một hệ thống giao hàng xuyên quốc gia chỉ trong 1 đêm, vận hành theo mô hình “hub and spokes” – sử dụng máy bay để tập trung hàng hóa tại một trung tâm trung chuyển rồi phân phối nhanh trên toàn bộ mạng lưới.
Cuối năm 1971, Smith huy động được khoảng 91 triệu USD vốn mạo hiểm – số vốn lớn nhất mà một startup tại Mỹ từng nhận được thời bấy giờ – cộng thêm 4 triệu USD thừa kế và cho ra đời Federal Express Corporation (sau đổi tên thành FedEx) tại Little Rock, Arkansas. Năm 1973, công ty chính thức đi vào hoạt động, chuyển 186 kiện hàng đầu tiên từ Memphis đến 25 thành phố Mỹ, với đội bay 14 chiếc Dassault Falcon 20.
Thời kỳ đầu, công ty lâm vào khó khăn tài chính nghiêm trọng, đến mức Smith từng sử dụng 5.000 USD cuối cùng của công ty để chơi bài blackjack ở Las Vegas và bất ngờ thắng 27.000 USD, đủ để thanh toán tiền nhiên liệu và giữ FedEx tồn tại thêm một tuần nữa. Khoảnh khắc “đổi đời” này từng được nhìn nhận như biểu tượng cho niềm tin không thể bị dập tắt vào giấc mơ khởi nghiệp chân chính.
May mắn đến năm 1976, FedEx ghi nhận lợi nhuận đầu tiên, đánh dấu thành công trong việc vận hành mô hình “hub and spokes”. FedEx cũng là hãng đầu tiên cung cấp tính năng theo dõi lô hàng theo thời gian thực – đổi mới giúp củng cố vị thế trung tâm hoá và khả năng phục vụ khách hàng.
Qua nhiều thập kỷ, dưới sự dẫn dắt của Smith, FedEx vẫn tiếp tục đổi mới: từ việc rút ngắn thời gian giao hàng, mở rộng sang các thị trường toàn cầu và mua lại nhiều mảng kinh doanh – bao gồm Flying Tigers, RPS (FedEx Ground) và Kinko’s (FedEx Office), theo Business Insider. Năm 1994, cái tên “FedEx” được chính thức đưa vào thương hiệu, phản ánh sự phát triển vượt ra ngoài hình ảnh “Federal Express” ban đầu.
Hưởng thọ 80 tuổi, Frederick Smith để lại di sản là một “đế chế giao hàng tức thời toàn cầu”. Cuộc đời của ông – từ bài luận chớp nhoáng ở Yale đến những chiếc máy bay giản dị, kho hàng, các tuyến bay toàn cầu – là minh chứng cho sức mạnh của một ý tưởng và cam kết không bỏ cuộc. FedEx ngày nay không chỉ là hãng chuyển phát, mà còn là biểu tượng đổi mới, tính chính xác và tốc độ trong thế giới kết nối toàn cầu.
Hiện FedEx đang vận hành 705 máy bay, hơn 200.000 phương tiện và khoảng 5.000 cơ sở hoạt động trên toàn cầu. Đội ngũ hơn 500.000 nhân viên của công ty xử lý khoảng 17 triệu lô hàng mỗi ngày.
Không chỉ gắn bó cuộc đời với FedEx, Frederick Smith còn tích cực hoạt động xã hội. Ông đóng góp cho Marine Corps Scholarship Foundation, Đại học Memphis, bảo tồn thú hoang, hiến tặng đại học quân sự, song hiếm khi công khai phát biểu bởi chỉ coi những đóng góp trên là “trả lại xã hội”.
Theo Forbes, tính đến 26/2/2025, tài sản ròng của Frederick W. Smith ước tính khoảng 5,9 tỷ USD, đưa ông vào danh sách những người giàu nhất Tennessee và thế giới. Tài sản chủ yếu từ cổ phần lớn tại FedEx, nơi ông sở hữu khoảng 14,5 triệu đơn vị cổ phiếu.
Theo: Reuters, Forbes
