Sáng 22/7, trong khi giá vàng nhẫn tại hầu hết doanh nghiệp lớn đồng loạt phục hồi, một khoảng cách 'lạ' đã hiện trên bảng giá.
Lúc 9h20, PNJ niêm yết vàng nhẫn trơn ở mức 140,8 triệu đồng/lượng mua vào và 145,8 triệu đồng/lượng bán ra. Cùng thời điểm, DOJI mua vào ở mức 144,5 triệu đồng/lượng; Bảo Tín Mạnh Hải 144 triệu đồng; Bảo Tín Minh Châu 143,7 triệu đồng và SJC 142,5 triệu đồng/lượng.
Như vậy, giá mua vào của PNJ thấp hơn DOJI tới 3,7 triệu đồng/lượng , thấp hơn Bảo Tín Mạnh Hải 3,2 triệu đồng và thấp hơn SJC 1,7 triệu đồng . Chênh lệch giữa giá mua và bán tại PNJ lên tới 5 triệu đồng/lượng, trong khi khoảng cách tại DOJI và Bảo Tín Mạnh Hải phổ biến quanh 3 triệu đồng.
Điều diễn ra vào thời điểm PNJ đang đối mặt với lượng khách hàng bán lại sản phẩm tăng mạnh sau những diễn biến liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương và cựu lãnh đạo Công ty TNHH MTV Giám định PNJ, thường được biết đến với tên PNJ-Lab hoặc P-Lab.
Không thể nói rằng PNJ đã luôn mua vàng thấp hơn thị trường kể từ khi khủng hoảng kim cương xuất hiện nhưng sự chênh lệch đáng kể đã thực sự hình thành trong những ngày gần đây và trở nên rõ rệt nhất từ ngày 21/7.
Trước ngày 21/7, PNJ chưa phải một trường hợp khác biệt
Đầu giờ sáng ngày 10/7, PNJ niêm yết vàng nhẫn trơn 24K ở mức 145–148,5 triệu đồng/lượng. Giá mua vào của doanh nghiệp khi đó còn cao hơn DOJI 200.000 đồng/lượng, dù thấp hơn SJC 700.000 đồng/lượng. Đây là mức chênh lệch bình thường giữa các thương hiệu, chưa cho thấy PNJ chủ động tách khỏi mặt bằng chung.
Đến sáng 14/7, vàng nhẫn PNJ được mua vào ở mức 143,2 triệu đồng/lượng. Con số này vẫn cao hơn DOJI, Bảo Tín Minh Châu và Bảo Tín Mạnh Hải 200.000 đồng/lượng, dù thấp hơn SJC. Chênh lệch mua – bán của PNJ ở mức 3,7 triệu đồng/lượng, tương đương nhiều doanh nghiệp trên thị trường.
Mốc đầu tiên xuất hiện một khoảng cách đáng chú ý là ngày 17/7. Trong đợt giá vàng giảm mạnh, PNJ hạ giá mua vàng nhẫn xuống 141,5 triệu đồng/lượng, thấp hơn Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu và Bảo Tín Mạnh Hải 500.000 đồng và DOJI 1,1 triệu đồng/lượng.
Dù vậy, thị trường ngày 17/7 biến động mạnh và chính sách giá giữa các doanh nghiệp cũng phân hóa đáng kể. Giá bán ra của DOJI cao hơn PNJ tới 1,1 triệu đồng/lượng.
Đến sáng ngày 20/7, giá mua vào vàng nhẫn PNJ phục hồi về 142,5 triệu đồng/lượng. Mức này thấp hơn Bảo Tín Minh Châu và Bảo Tín Mạnh Hải 100.000 đồng/lượng, SJC 500.000 đồng và thấp hơn DOJI 800.000 đồng. PNJ khi đó vẫn nằm trong khoảng giá chung của thị trường.
Ngày 21/7: Khoảng cách bắt đầu được kéo rộng
Sự thay đổi rõ ràng xuất hiện trong ngày 21/7.
Mở đầu buổi sáng, PNJ mua vàng nhẫn ở mức 141 triệu đồng/lượng. Giá này thấp hơn SJC 500.000 đồng, thấp hơn DOJI 1 triệu đồng và thấp hơn hai thương hiệu Bảo Tín khoảng 1,4 triệu đồng/lượng.
Khoảng cách khi đó đã đáng chú ý nhưng chưa quá khác biệt so với những biến động có thể xuất hiện. Đóng cửa buổi chiều, sự phân kỳ trở nên rõ rệt hơn nhiều.
PNJ tiếp tục hạ giá mua vào xuống 140,2 triệu đồng/lượng, trong khi giá bán ra ở mức 145,2 triệu đồng. Cùng thời điểm, SJC mua vào 141,9 triệu đồng/lượng; Bảo Tín Minh Châu mua vào 143 triệu đồng; Bảo Tín Mạnh Hải mua vào 143,4 triệu đồng; DOJI mua vào 143,2 triệu đồng;
Giá mua của PNJ vì thế thấp hơn SJC 1,7 triệu đồng, thấp hơn DOJI 3,4 triệu đồng.
Quan trọng hơn, trong khi phần lớn doanh nghiệp duy trì chênh lệch mua – bán khoảng 3–4 triệu đồng/lượng, khoảng cách tại PNJ được mở rộng lên 5 triệu đồng.
Sáng 22/7, PNJ nâng cả hai chiều thêm 600.000 đồng/lượng, nhưng không thu hẹp khoảng cách mua – bán. Giá mua vào tăng lên 140,8 triệu đồng, giá bán lên 145,8 triệu đồng, giữ nguyên biên độ 5 triệu đồng/lượng.
Trong khi đó, DOJI nâng giá mua vào mạnh hơn, lên 144,5 triệu đồng/lượng. Khoảng cách giữa giá mua của hai thương hiệu vì thế tiếp tục tăng lên 3,7 triệu đồng/lượng.
Nói tóm lại, PNJ bắt đầu có giá mua vàng nhẫn thấp hơn đáng kể so với một số doanh nghiệp từ ngày 17/7. Sự tách biệt rộng và đồng loạt với gần như toàn bộ nhóm so sánh thực sự xuất hiện trong ngày 21/7.
Vì sao doanh nghiệp có thể hạ giá mua vào?
Trong kinh doanh vàng, giá mua vào không chỉ phản ánh giá trị kim loại tại một thời điểm. Nó còn thể hiện nhu cầu hàng hóa, trạng thái tồn kho, khả năng bán lại, biến động giá và lượng tiền doanh nghiệp sẵn sàng sử dụng để thu mua.
Khi một hệ thống muốn mua thêm vàng, doanh nghiệp có thể đưa giá mua vào lên cao để thu hút người bán. Ngược lại, nếu lượng hàng bán lại đang lớn, giá biến động mạnh hoặc doanh nghiệp muốn hạn chế tiền mặt chảy ra, họ có thể hạ giá mua hoặc mở rộng khoảng cách mua – bán.
Chênh lệch lớn giúp doanh nghiệp tạo ra một vùng đệm trước rủi ro giá vàng giảm trong thời gian nắm giữ hàng. Đồng thời, giá mua thấp hơn cũng khiến một bộ phận khách hàng trì hoãn giao dịch hoặc tìm nơi bán khác, qua đó làm giảm lượng sản phẩm chảy ngược về hệ thống.
Vì thế, bảng giá ngày 21–22/7 có thể được hiểu là tín hiệu PNJ đang thận trọng hơn trong hoạt động thu mua vàng nhẫn.
Điểm khiến sự thay đổi trên bảng giá PNJ đáng chú ý là nó xuất hiện cùng ngày doanh nghiệp công khai nói về áp lực thanh khoản phát sinh từ hoạt động mua lại sản phẩm.
Tại buổi thông tin ngày 21/7, Tổng giám đốc PNJ Phan Quốc Công cho biết doanh nghiệp đã chuẩn bị nguồn lực vài nghìn tỷ đồng cho chương trình mua lại kim cương. Theo giải thích của lãnh đạo PNJ, vấn đề không phải doanh nghiệp không có nguồn lực, mà là lượng sản phẩm mua lại cần thời gian xử lý trước khi có thể quay lại kinh doanh, khiến vòng quay vốn không diễn ra nhanh như trong điều kiện bình thường.
PNJ sau đó công bố cơ chế thanh toán mới đối với các giao dịch mua lại. Thay vì nhận toàn bộ tiền ngay, khách hàng lựa chọn phương án tiền mặt sẽ được thanh toán trong năm đợt: 10% tại ngày giao dịch, 20% sau 30 ngày, 25% sau 60 ngày, 25% sau 90 ngày và 20% còn lại sau 120 ngày.
Doanh nghiệp gọi đây là biện pháp quản trị thanh khoản tạm thời trong giai đoạn nhu cầu giao dịch tăng mạnh và thị trường có những biến động bất thường.
Dù đều là vàng nhẫn 999.9, sản phẩm của PNJ, DOJI, SJC hoặc Bảo Tín là các sản phẩm mang thương hiệu khác nhau. Giá mua lại thực tế có thể phụ thuộc vào doanh nghiệp phát hành, hóa đơn, bao bì, tình trạng sản phẩm, địa điểm giao dịch và chi phí kiểm định.
