Ngày 28/3, Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hoá Việt Nam và Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Viện công nghệ Thông tin và Truyền thông CDIT, nền tảng Tik Tok triển khai chiến dịch "Đổi mới và Bảo tồn di sản trong thế giới số". Chiến dịch nhằm khuyến khích sự tham gia của các nhà sáng tạo nội dung TikTok và cộng đồng người dùng tạo ra các nội dung liên quan đến di sản văn hoá nước nhà.
Lễ ký kết chiến dịch "Đổi mới và Bảo tồn di sản trong thế giới số". (Ảnh: Khánh Huyền)
Chiến dịch này không chỉ đơn thuần là số hóa dữ liệu, mà còn "kể chuyện" di sản bằng ngôn ngữ của công nghệ. Hashtag challenge #DiSanVietNam, thực tế ảo VR, những thước phim sống động từ các nhà sáng tạo nội dung... là những "vũ khí" được sử dụng để chinh phục thế hệ Z - những người trẻ lớn lên cùng Internet.
Tuy nhiên, việc số hóa di sản cũng đặt ra những câu hỏi lớn: Liệu công nghệ có thể truyền tải trọn vẹn giá trị tinh thần của di sản? Liệu việc làm mới di sản có dẫn đến việc làm mất di sản?
PGS.TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, khẳng định: "Việc kết hợp công nghệ sẽ giúp di sản trở nên sống động và gần gũi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ." Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về nguy cơ biến dạng di sản nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ. "Chúng ta cần đảm bảo rằng, công nghệ không làm mất đi bản sắc gốc của di sản.”
Các bạn trẻ được tham gia trải nghiệm thực tế ảo VR để tìm hiểu về các câu chuyện lịch sử. (Ảnh: Khánh Huyền)
Đề xuất nhiều ý tưởng cho chiến dịch di sản Việt Nam, nhà sáng tạo nội dung Ngô Thị Quỳnh Giao (Tiktoker Giao Cùn) cho biết: “Mọi người thường cho rằng làm nội dung về văn hóa, lịch sử phải chính xác tuyệt đối, đôi khi khắt khe với những bạn trẻ theo đuổi lĩnh vực này. Giao hy vọng rằng, mọi người sẽ có cái nhìn cởi mở hơn, tạo động lực để các bạn dám bước vào con đường đầy thử thách này.
Giao cũng mong rằng, thông qua sự kiện này, TikTok có thể hỗ trợ tổ chức nhiều buổi tọa đàm, nơi các TikToker được lắng nghe, trao đổi với các nhà nghiên cứu – những người am hiểu sâu sắc về văn hóa, lịch sử Việt Nam, để nhận được định hướng và lời khuyên giúp nội dung của họ ngày càng phổ biến, phát triển hơn.”
Theo nhà sáng tạo nội dung Đức Anh, hiện nay giới trẻ có thói quen tham khảo các địa điểm du lịch trên TikTok: “Đức Anh mong rằng các ban, ngành địa phương sẽ tổ chức nhiều hoạt động hơn, không chỉ dành cho những bạn tham gia chiến dịch mà còn cho chính các bạn trẻ tại quê hương mình, giúp lan tỏa giá trị di sản văn hóa.
Khi những bạn trẻ sinh sống tại các địa phương giàu di sản thực hiện video quảng bá phong cảnh, ẩm thực đặc trưng, họ không chỉ giới thiệu nét đẹp quê hương mà còn thu hút sự quan tâm rộng rãi, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa địa phương trong thời đại số."
Nhà sáng tạo nội dung Ngô Thị Quỳnh Giao (Giao Cùn) đăng tải những nội dung về văn hóa, lịch sử thu hút được nhiều bạn trẻ tiếp cận. (Ảnh: PV)
Với hàng triệu người dùng trẻ, TikTok được kỳ vọng sẽ trở thành cánh tay nối dài đưa di sản đến với công chúng. Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, cho biết: "Chúng tôi tin rằng thế hệ trẻ sẽ tiên phong trong việc lan tỏa giá trị di sản, kết nối quá khứ với hiện tại và truyền cảm hứng đến cộng đồng trong nước lẫn quốc tế. Nội dung do các bạn sáng tạo sẽ được lan tỏa rộng rãi trên TikTok dưới một hashtag chung là Di sản Việt Nam, giúp người dùng dễ dàng tìm hiểu và khám phá vẻ đẹp di sản văn hóa nước ta."
Bên cạnh những cơ hội lớn, số hóa di sản cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề về tính nguyên bản và giá trị thực tế khi di sản được đưa lên nền tảng số. Nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ, cách tiếp cận mới có thể khiến di sản dần mất đi bản sắc gốc. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên gia văn hóa, nhà sáng tạo nội dung và nền tảng công nghệ để đảm bảo tính chính xác và giá trị thực tiễn của nội dung số về di sản.
Với sự hợp tác giữa các tổ chức văn hóa và nền tảng công nghệ, "Đổi mới và Bảo tồn di sản trong thế giới số" là một bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và đưa di sản Việt Nam vươn xa hơn trên bản đồ thế giới.
