Tại dự thảo lần 3 Thông tư quy định chi tiết một số điều của Nghị định về kinh doanh xăng dầu, Bộ Công Thương đề xuất thương nhân đầu mối kinh doanh và thương nhân phân phối xăng dầu thực hiện việc công bố và điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống phân phối của mình (riêng đối với dầu mazut áp dụng giá bán buôn).
Theo đề xuất, các thương nhân này phải kê khai giá bán lẻ xăng dầu theo mẫu quy định và gửi về Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), đồng thời gửi đến UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh phân cấp, phân quyền tại địa bàn nơi thương nhân có hệ thống phân phối. Việc kê khai được thực hiện thông qua ứng dụng, phần mềm do Bộ Công Thương quản lý.
Đối với các thương nhân bán lẻ xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối, các đơn vị này được quyền công bố và điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu tại cửa hàng bán lẻ của mình. Mẫu kê khai giá bán lẻ phải được gửi đến UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh phân cấp, phân quyền nơi thương nhân có cửa hàng bán lẻ xăng dầu, thông qua ứng dụng, phần mềm của Bộ Công Thương.
Bên cạnh đó, theo dự thảo Thông tư, các thương nhân phải gửi văn bản thông báo về phương pháp và nguyên tắc tính giá, cũng như việc công bố giá bán xăng dầu tới Bộ Công Thương và UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh phân cấp, phân quyền tại địa bàn nơi thương nhân có hệ thống phân phối.
Trong trường hợp có thay đổi về phương pháp hoặc nguyên tắc tính giá, công bố giá bán xăng dầu, các thương nhân phải thông báo tới Bộ Công Thương và UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh phân cấp, phân quyền trước khi thực hiện.
Hiện tại, cơ quan quản lý đưa ra giá cơ sở để làm căn cứ điều hành giá bán lẻ xăng dầu. Theo đó, mức giá điều hành do Nhà nước công bố giống như giá trần để các doanh nghiệp xác định giá bán lẻ trong hệ thống.
Trong lần điều chỉnh gần nhất chiều 7/3 của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) tăng 4.700 đồng lên 27.040 đồng một lít, E5 RON 92 cũng thêm 3.780 đồng, còn dầu diesel vượt 30.000 đồng.
Thị trường xăng dầu trong nước gần đây biến động mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông leo thang cuối tuần trước. Hiện tại, Qatar ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel tạm đóng mỏ khí đốt, trong khi Arab Saudi đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn nhất nước vì chiến sự. Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới - gần như tê liệt khi hơn 10% đội tàu container toàn cầu kẹt tại đây.
Diễn biến giá dầu thế giới trong 1 năm trở lại đây (Nguồn: Tradingeconomics)
Trên thị trường quốc tế, dầu thô Brent sáng 9/3 có thời điểm tăng gần 30%, khi xung đột tại Trung Đông leo thang khiến nhà đầu tư lo ngại nguồn cung càng thắt chặt.
Mở cửa phiên giao dịch đầu tuần này, giá cả 2 loại dầu thô chủ chốt của thế giới đều lên trên 100 USD một thùng. Brent tăng 25% lên 116,3 USD. Dầu thô Mỹ WTI tăng tới 28% lên 116,4 USD. Tuần trước, cả hai loại dầu này đều đã tăng khoảng 30%. Đây là mức cao nhất của cả hai loại dầu này kể từ tháng 7/2022. Giữa năm 2022, giá Brent từng lên trên 120 USD.
Theo giới phân tích, kể cả khi kết thúc sớm, xung đột vẫn có thể khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp toàn cầu đối mặt với giá nhiên liệu tăng cao suốt nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Lý do bởi các nhà cung cấp phải khắc phục các cơ sở bị hư hại, chuỗi logistics gián đoạn và rủi ro vận chuyển gia tăng.
