Các nhà khoa học Trung Quốc vừa công bố một phương pháp điều trị mới, có khả năng "đánh lừa" hệ miễn dịch để tấn công khối u như thể đó là... mô thịt lạ trong cơ thể.
Kết quả thử nghiệm ban đầu đạt tỷ lệ thành công lên tới 90%, mở ra hy vọng mới cho các bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối.
Biến điều bất lợi trong cấy ghép tạng thành lợi thế chống ung thư
Theo thống kê từ Đại học Columbia (Mỹ), có khoảng 10-20% bệnh nhân sau khi ghép tạng sẽ gặp phải tình trạng đào thải cơ quan được cấy ghép do hệ miễn dịch nhận diện đó là "vật thể lạ".
Diệt ung thư bằng cách "hóa trang" khối u thành... mô lợn (Ảnh minh họa: IE).
Thay vì coi đây là bất lợi, nhóm nghiên cứu Trung Quốc đã khai thác chính phản ứng mạnh mẽ này để tạo ra vũ khí chống lại tế bào ung thư - vốn rất giỏi "ẩn mình" để tránh né hệ miễn dịch.
Dẫn đầu nghiên cứu là Giáo sư Zhao Yongxiang - Giám đốc Phòng thí nghiệm quốc gia về điều trị ung thư tại Đại học Y khoa Quảng Tây.
Nhóm của ông đã sử dụng một loại virus tương đối vô hại với người - virus Newcastle (NDV) - và tiêm vào đó một gen của lợn để tạo ra virus NDV-GT.
Khi virus NDV-GT được đưa vào cơ thể bệnh nhân, nó xâm nhập vào các tế bào ung thư và "ngụy trang" chúng thành mô lợn. Đây vốn là một loại mô ngoại lai mà hệ miễn dịch nhận diện và lập tức phát động cuộc tấn công mạnh mẽ.
Hiệu quả bất ngờ, tỷ lệ thành công lên tới 90%
Trước khi thử nghiệm trên người, phương pháp này đã được kiểm tra trên động vật, bao gồm cả khỉ, với kết quả đầy triển vọng.
Sau đó, nhóm nghiên cứu tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên 23 bệnh nhân mắc các loại ung thư khó điều trị như: gan, buồng trứng, cổ tử cung, phổi...
Các bệnh nhân được truyền virus NDV-GT qua tĩnh mạch hoặc khoang bụng, với tần suất hàng tuần, kéo dài từ 8 đến 12 tuần.
Kết quả thu được khiến giới khoa học phải chú ý: Hơn 90% bệnh nhân có dấu hiệu thuyên giảm đáng kể, trong đó một số trường hợp khối u ngừng phát triển, một số khác thậm chí đạt đến mức độ thuyên giảm hoàn toàn về mặt lâm sàng.
Đặc biệt, phương pháp này gần như không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng, điều mà nhiều phương pháp điều trị ung thư hiện nay (như hóa trị, xạ trị) chưa thể đạt được.
Hiện tại, nghiên cứu đã được công bố chi tiết trên tạp chí khoa học danh tiếng Cell và đang bước vào giai đoạn 2 và 3 của thử nghiệm lâm sàng - các bước quan trọng để đánh giá tính an toàn và hiệu quả trên quy mô lớn hơn.
Dù chưa thể khẳng định đây là "liều thuốc chữa bách bệnh" cho ung thư, nhưng kết quả bước đầu cho thấy một hướng đi hoàn toàn mới và đầy hứa hẹn.
"Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của một bước ngoặt trong lịch sử y học. Thay vì tìm cách tiêu diệt ung thư bằng hóa chất hay phẫu thuật, giờ đây, chúng ta có thể 'hướng dẫn' cơ thể tự nhận diện và tiêu diệt căn bệnh này", GS Zhao nhận định.
Việc biến tế bào ung thư thành "mô lợn" để hệ miễn dịch tự động loại bỏ nghe có vẻ như một ý tưởng bước ra từ truyện khoa học viễn tưởng.
Thế nhưng, với những tiến bộ không ngừng của công nghệ sinh học và y học tái tạo, phương pháp "ngụy trang khối u" này đang chứng minh được tính khả thi và độ hiệu quả ngoài mong đợi.
Nếu các giai đoạn thử nghiệm tiếp theo tiếp tục thành công, phương pháp này có thể trở thành một lựa chọn điều trị chính thức cho các loại ung thư khó chữa, mở ra cánh cửa mới trong cuộc chiến kéo dài hàng thế kỷ của loài người với căn bệnh hiểm nghèo.
