Hà Nội đang xây dựng phương án điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô thời kỳ 2026–2045, tầm nhìn đến năm 2065, trong đó đặt ra kế hoạch giãn dân quy mô lớn tại khu vực nội thành. Theo phương án được trình, tổng số dân dự kiến di dời khỏi khu vực từ Vành đai 3 trở vào là hơn 860.000 người, triển khai theo hai giai đoạn.
Cụ thể, giai đoạn 2026–2035, Hà Nội dự kiến di dời khoảng 440.000 người. Trong đó, khoảng 200.000 người tại khu vực sông Hồng, khoảng 200.000 người tại khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận, cùng khoảng 42.000 người tại các tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3.
Giai đoạn 2036–2045, thành phố tiếp tục di dời khoảng 420.000 người, gồm khoảng 26.700 người tại khu phố cổ, khoảng 23.000 người tại khu phố cũ và khoảng 370.000 người tại các khu vực còn lại trong phạm vi Vành đai 3.
Nội dung trên nằm trong Nghị quyết về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, được HĐND TP Hà Nội thông qua tại kỳ họp thứ Ba mươi mốt.
Trước đó, báo cáo tại kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, trong nhiệm kỳ 2020–2025, thành phố đã tổ chức lập hai quy hoạch lớn gồm Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Hai quy hoạch này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1569/QĐ-TTg ngày 12/12/2024 và Quyết định số 1668/QĐ-TTg ngày 27/12/2024.
Tuy nhiên, các quy hoạch được phê duyệt trước khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nên nhiều nội dung không còn phù hợp, cần được điều chỉnh để thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng và các quy hoạch ngành.
Theo UBND TP Hà Nội, mặc dù đã có 8 quy hoạch hạ tầng kỹ thuật chuyên ngành, thành phố vẫn đối mặt với nhiều tồn tại như úng ngập, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, thiếu không gian xanh, tập trung dân số vào nội đô và tốc độ phát triển đô thị thông minh còn chậm.
Trên cơ sở đó, ngày 11/12/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15, cho phép Thủ đô chỉ lập một Quy hoạch tổng thể, tích hợp Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô, nhằm tháo gỡ chồng chéo và nâng cao tính đồng bộ.
Quy hoạch mới đặt mục tiêu đưa Hà Nội trở thành cực tăng trưởng trung tâm, tạo không gian và dư địa phát triển, hướng tới tăng trưởng hai con số, phù hợp với định hướng xây dựng Thủ đô của quốc gia thu nhập cao. Đồng thời, Hà Nội được xác định là trung tâm lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Theo quy hoạch, toàn bộ địa giới Thủ đô Hà Nội gồm 126 đơn vị hành chính cấp xã với tổng diện tích khoảng 3.359,84 km2. Dự báo dân số đến năm 2045 đạt khoảng 15–16 triệu người; đến năm 2065 khoảng 17–19 triệu người; các giai đoạn tiếp theo đến năm 2100 kiểm soát ở mức không quá 20 triệu người, bảo đảm ngưỡng chịu tải của hạ tầng đô thị.
Định hướng phát triển Thủ đô được xây dựng theo mô hình đô thị đa cực – đa trung tâm – đa tầng – đa lớp, phát triển theo hướng xanh, thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với bảo tồn hệ thống di sản văn hóa, sông hồ và không gian mặt nước.
Về nguồn lực thực hiện, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026–2045 ước khoảng 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026–2035 cần khoảng 14,5 triệu tỷ đồng; giai đoạn 2036–2045 cần khoảng 50,34 triệu tỷ đồng, với nguồn lực chủ yếu đến từ khu vực tư nhân và xã hội hóa, kết hợp đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và an sinh xã hội.
