Sau khi cổ đông Tesla phê duyệt, Elon Musk đã chính thức nhận được một gói cổ phiếu thưởng khổng lồ có thể đưa giá trị sở hữu của ông tại Tesla lên mức chưa từng có.
Hiện Musk nắm khoảng 13% cổ phần Tesla sau nhiều lần bán ra trong những năm qua. Theo kế hoạch mới, ông sẽ được trao 12 gói quyền chọn cổ phiếu gắn với các mục tiêu cụ thể mà ban lãnh đạo gọi là “rất tham vọng”.
Nếu Musk hoàn thành toàn bộ, ông có thể nắm quyền kiểm soát tới 25% Tesla, tương đương khoảng 424 triệu cổ phiếu – và tổng giá trị gói thưởng có thể chạm mốc gần 1.000 tỷ USD.
Musk phải đạt những mục tiêu nào để nhận đủ khoản thưởng?
Mỗi trong số 12 gói cổ phiếu đều gắn liền với hai loại mục tiêu: Cột mốc vận hành, như sản xuất chiếc xe thứ 20 triệu, triển khai 1 triệu robotaxi, hoặc bán 1 triệu robot Optimus. Giá trị vốn hóa thị trường (market cap) tương ứng, với mức khởi điểm là 2.000 tỷ USD không quá xa so với mức 1.500 tỷ USD hiện nay của Tesla.
Mức cao nhất trong kế hoạch yêu cầu Tesla phải đạt vốn hóa 8.500 tỷ USD, tức hơn 5 lần hiện tại, đồng thời đạt được mọi cột mốc hoạt động.
Để so sánh, năm ngoái Tesla đạt EBITDA 16,6 tỷ USD, trong khi một trong các mục tiêu yêu cầu con số này phải tăng lên 400 tỷ USD, một mức tăng khổng lồ.
Musk có thể “rút tiền” từ gói thưởng này không?
Tesla cho biết các cổ phiếu Musk được trao sẽ bị khóa trong ít nhất 7,5 năm, nghĩa là ông không thể bán ra ngay cả khi được cấp quyền chọn. Musk chỉ được bỏ phiếu cổ đông với số cổ phiếu đó, chứ chưa thể quy đổi thành tiền.
Một số chuyên gia về lương thưởng cho rằng Tesla có thể cấp cho Musk một loại cổ phiếu đặc biệt có quyền biểu quyết cao (như Google hoặc Meta từng làm) thay vì phải trao một gói tài chính lớn như vậy. Tuy nhiên, Musk giải thích rằng Tesla không được phép làm điều đó do cấu trúc pháp lý từ khi thành lập.
Liệu Musk có “đường tắt” nào để đạt được phần thưởng này?
Công ty tư vấn độc lập Glass Lewis, đơn vị khuyên cổ đông phản đối kế hoạch cảnh báo rằng hội đồng quản trị Tesla có quyền linh hoạt để trao một phần cổ phiếu cho Musk ngay cả khi ông chưa đạt đủ mục tiêu.
Tuy nhiên, một số nhà đầu tư lạc quan trên Phố Wall lại tin rằng Musk có khả năng vượt qua các mốc đầu tiên sớm hơn dự kiến.
Nhà phân tích Dan Ives (Wedbush) dự đoán: “Tesla có thể đạt vốn hóa 2.000 tỷ USD vào đầu năm 2026 trong kịch bản khả quan, và 3.000 tỷ USD vào cuối năm 2026 khi sản xuất hàng loạt xe tự hành và robot.”
Với gói thưởng khổng lồ này, Musk vừa có động lực lớn, vừa chịu áp lực nặng nề: ông phải chứng minh rằng Tesla không chỉ là hãng xe điện, mà là tập đoàn công nghệ tự động hóa của tương lai.
Nếu thành công, Musk sẽ không chỉ trở thành người nắm quyền kiểm soát tuyệt đối Tesla, mà còn có thể trở thành người đầu tiên trên thế giới chạm ngưỡng tài sản nghìn tỷ USD.
