Việc bỏ cấp phép xây dựng với các dự án nhà ở giúp giảm chi phí đầu tư dự án - Ảnh: NAM TRẦN
Theo đó, kiến nghị lãnh đạo TP.HCM cho phép người dân đăng ký xây dựng, thay cho việc cấp giấy phép xây dựng hiện nay, theo chỉ đạo của Thủ tướng.
Viện kiến nghị nên thống nhất cho người dân đăng ký xây dựng thay cho giấy phép xây dựng kể từ ngày 1-7, trên cơ sở lộ giới hẻm và kiến trúc xây dựng nhà ở được quy định tại quy chế quản lý kiến trúc tại TP.HCM.
Đồng thời kiến nghị xem xét điều chỉnh tăng chiều cao công trình xây dựng ít nhất một tầng đối với công trình có chiều rộng thực tế hơn 5,5m và chiều dài công trình tối thiểu là 12m trong quy định tại quy chế quản lý kiến trúc của TP.HCM, nhằm mục đích tăng tỉ lệ sử dụng đất xây dựng trong bối cảnh đô thị hóa tăng thêm hạ tầng giao thông trong 5 năm qua, không gây áp lực về lưu thông trong khu đô thị.
Lý giải với Tuổi Trẻ về kiến nghị trên, TS Phạm Viết Thuận - viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM - cho rằng kể từ ngày 1-7 UBND cấp huyện sẽ không còn, chính quyền địa phương chỉ còn 2 cấp.
Như vậy thủ tục cấp phép xây dựng do huyện phụ trách hiện nay cần đơn giản hóa và chuyển cho cấp xã phụ trách.
Về trình tự thủ tục được hướng dẫn mẫu đăng ký do UBND phường xã thống nhất ban hành, đảm bảo nhanh gọn, đủ thông tin nhằm phục vụ quá trình giám sát và hoàn công công trình cho người dân theo quy trình.
Về cơ sở pháp lý của kiến nghị trên, TS Thuận cho rằng Luật Xây dựng đã có quy định bỏ cấp phép xây dựng đối với nhà ở trong công trình, dự án đã có quy hoạch tỉ lệ 1/500 được phê duyệt.
Bên cạnh đó, TP.HCM đã có quy định về quy chế quản lý kiến trúc tại TP.HCM (quyết định 56/2021/QĐ-UBND) làm cơ sở để cấp phép xây dựng.
Hiện nay TP.HCM đã phủ quy hoạch 1/2.000 cho hầu hết các địa bàn. Căn cứ quy chế quản lý kiến trúc, TP.HCM sẽ thống nhất về quy mô, mật độ xây dựng, khoảng lùi... công trình. UBND phường xã sẽ hướng dẫn về trình tự thủ tục, mẫu đăng ký.
Người dân muốn xây dựng cứ thực hiện việc đăng ký và xây dựng theo đúng mẫu nhà, thiết kế đã đăng ký. Phía cơ quan quản lý nhà nước sẽ giám sát việc xây dựng công trình.
Trường hợp người dân cố tình sai phạm so với đăng ký xây dựng thì xử lý theo pháp luật hiện hành về vi phạm trong lĩnh vực xây dựng.
"Trong công cuộc phát triển đất nước nói chung và TP.HCM nói riêng, việc đề xuất bỏ giấy phép xây dựng của Thủ tướng là điều rất hợp lòng dân.
Việc bỏ giấy phép xây dựng vừa thuận tiện cho người dân nhưng không làm mất vai trò quản lý nhà nước về xây dựng, đặc biệt hơn là không gian kiến trúc đô thị của TP.HCM", ông Thuận nói.
Người dân sẽ rất thuận lợi, nếu...
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TPHCM, trong năm 2024 toàn địa bàn thành phố đã cấp 24.921 giấy phép xây dựng (GPXD), tăng hơn 6% so với năm 2023. Thủ tục cấp GPXD là một trong những thủ tục hành chính những năm qua TP.HCM rất chú trọng để cải cách, đơn giản hóa.
Từ đầu năm 2023, TP.HCM công bố mẫu bản vẽ thiết kế để hộ cá nhân, gia đình tham khảo khi tự lập thiết kế xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ. Ngoài ra, thủ tục cấp GPXD trực tuyến cũng đã được TP.HCM áp dụng từ nhiều năm nay.
Theo quy trình, người dân nộp hồ sơ đề nghị cấp GPXD với thời gian giải quyết là 15 ngày làm việc (đối với công trình), 11 ngày làm việc (đối với nhà ở riêng lẻ) kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Khi người dân thực hiện thủ tục cấp GPXD trực tuyến toàn trình thông qua cổng dịch vụ công thì hồ sơ xin phép sẽ được lưu chuyển xuống các quận huyện, TP Thủ Đức nơi có công trình xây dựng để cấp phép.
Ông Phạm Văn Hải (ngụ TP Thủ Đức), chuyên làm thủ tục về nhà đất - xây dựng, đánh giá thủ tục cấp GPXD trực tuyến vẫn còn một số rắc rối. Không ít trường hợp bản vẽ được tải lên kèm hồ sơ xin phép trực tuyến vì nhiều lý do sẽ cần phải chỉnh sửa, bổ sung.
Và người dân sẽ phải mang hồ sơ, bản vẽ giấy lên gặp cán bộ phụ trách cấp phép quận, huyện để điều chỉnh, bổ sung rồi nộp lại. "Nếu Thủ tướng bãi bỏ việc cấp GPXD luôn thì người dân sẽ rất thuận lợi", ông Hải nói.
