Ngày 5/2, tại buổi tọa đàm về công tác sở hữu trí tuệ, câu chuyện thực thi bản quyền trên không gian mạng đã trở thành vấn đề nóng khi các ứng dụng như Rophim hay trang xem bóng đá lậu Xoilac liên tục thách thức lực lượng chức năng.
"Vấn đề bản quyền truyền hình đang là thách thức lớn đối với ngành nội dung số hiện nay. Về mặt quản lý Nhà nước, lĩnh vực này thuộc thẩm quyền của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, song có mối liên hệ mật thiết với chức năng của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan.
Chính vì vậy, các bộ ngành đang đẩy mạnh cơ chế phối hợp liên ngành, tập trung xây dựng hệ thống quản lý và bảo vệ bản quyền đồng bộ trên môi trường số", ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, phát biểu.
Ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ.
Dù các nhà mạng thường xuyên thực hiện biện pháp chặn tên miền, nhưng chỉ sau thời gian ngắn, các nền tảng này lại hồi sinh bằng cách thay đổi đuôi tên miền hoặc chuyển dịch sang các ứng dụng di động khó kiểm soát.
Về vấn đề này, ông Lưu Hoàng Long nhận định, khó khăn lớn nhất hiện nay là mô hình vi phạm xuyên biên giới. Các đối tượng thường đặt máy chủ tại các quốc gia có quy định lỏng lẻo về bản quyền và sử dụng tên miền quốc tế.
Việc chặn tên miền đơn thuần hiện nay chỉ giải quyết được phần ngọn, giống như việc “đuổi hình bắt bóng” khi các website có thể thay đổi địa chỉ truy cập chỉ trong vài phút.
Theo ông Long, điểm mấu chốt để giải quyết tận gốc bài toán này nằm ở việc thực thi trách nhiệm của các bên cung cấp dịch vụ trung gian (ISP) theo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi.
"Chúng ta phải buộc các đơn vị cung cấp dịch vụ Internet, các nền tảng lưu trữ và cho thuê máy chủ vào cuộc một cách thực chất. Khi chủ sở hữu quyền cung cấp đủ bằng chứng về hành vi xâm phạm, các bên cung cấp dịch vụ trung gian phải có nghĩa vụ ngắt dòng chảy dữ liệu vi phạm ngay lập tức mà không cần chờ đợi các quy trình xử lý hành chính phức tạp", ông Long nhấn mạnh.
Cũng tại buổi tọa đàm, Cục Sở hữu trí tuệ hiện cho biết đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng lực lượng an ninh mạng để xây dựng các bộ lọc kỹ thuật tự động.
Thay vì chặn lọc thủ công từng trang web đơn lẻ, giải pháp mới sẽ tập trung vào việc nhận diện hành vi và triệt tiêu nguồn thu từ quảng cáo, là nguồn thu chính của các trang phim lậu và bóng đá lậu.
Bên cạnh các biện pháp cưỡng chế, cơ quan quản lý cũng đặc biệt lưu ý đến vai trò của truyền thông trong việc thay đổi hành vi người dùng.
Việc người dân duy trì thói quen xem miễn phí trên các nền tảng lậu không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho nhà sản xuất mà còn tiềm ẩn rủi ro rất lớn về bảo mật, mã độc cho thiết bị cá nhân. Cục Sở hữu trí tuệ xác định, chỉ khi người tiêu dùng quay lưng với vi phạm, môi trường sáng tạo số tại Việt Nam mới có thể phát triển bền vững.
