Anh Mai Trọng Hữu và chị Nguyễn Thị Mỹ Tú, hiện sinh sống tại thành phố Cần Thơ, đã cùng nhau phát triển giải pháp “Học sâu phát hiện người lái xe sử dụng điện thoại và cảnh báo nguy cơ tai nạn nhằm tăng cường an toàn giao thông đường bộ”.
Đây cũng là lần thứ hai liên tiếp vợ chồng anh được xướng tên tại giải “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025”, do báo Dân trí phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông và Công ty ô tô Toyota Việt Nam tổ chức.
Sáng kiến của nhóm đạt giải Khuyến khích (Ảnh: Hải Long).
Trăn trở từ thực trạng ở quê hương
Chia sẻ về động lực bắt đầu dự án, anh Mai Trọng Hữu cho biết, ý tưởng không xuất phát từ một sự cố cá biệt, mà từ những gì anh và vợ chứng kiến hằng ngày trên đường phố miền Tây.
Theo anh, việc người điều khiển xe máy vừa chạy xe vừa nghe gọi, nhắn tin hay lướt mạng xã hội đã trở thành một thói quen phổ biến ở nhiều địa phương. Chỉ một khoảnh khắc mất tập trung cũng có thể dẫn đến va chạm, tai nạn, gây nguy hiểm cho chính người lái xe và những người xung quanh.
“Từ thực tế ấy, chúng tôi luôn đặt câu hỏi liệu có thể can thiệp sớm hơn hay không, ngay từ lúc người lái xe vừa có hành vi sử dụng điện thoại, thay vì chỉ xử lý khi tai nạn đã xảy ra”, anh Hữu chia sẻ.
Chính những trăn trở rất đời thường đó đã thôi thúc vợ chồng anh bắt tay xây dựng một giải pháp công nghệ, với mong muốn góp phần hạn chế rủi ro giao thông ngay từ gốc.
Vợ chồng cùng học, cùng làm để biến ý tưởng thành sản phẩm
Trong dự án lần này, anh Mai Trọng Hữu giữ vai trò nhóm trưởng, trực tiếp nghiên cứu, phát triển ứng dụng, tìm hiểu tài liệu chuyên môn và lựa chọn các thiết bị phù hợp cho giải pháp. Chị Nguyễn Thị Mỹ Tú đảm nhiệm phần viết báo cáo, khảo sát người sử dụng và hoàn thiện hồ sơ dự thi.
Theo anh Hữu, việc tiếp cận các công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo và học sâu là một thách thức lớn, đòi hỏi quá trình tự học, tự nghiên cứu kéo dài. Tuy nhiên, với sự đồng hành của người bạn đời, cả hai đã kiên trì từng bước hiện thực hóa ý tưởng trong khoảng 5 tháng.
Khác với các biện pháp tuyên truyền hay xử phạt truyền thống, giải pháp của nhóm hướng tới việc phát hiện trực tiếp hành vi sử dụng điện thoại khi lái xe bằng công nghệ học sâu và trí tuệ nhân tạo.
Với anh Hữu, cuộc thi không chỉ là nơi để tranh giải, mà còn là sân chơi để người dân trực tiếp đóng góp trí tuệ cho bài toán an toàn giao thông (Ảnh: Thành Đông).
Theo anh Hữu, hệ thống được thiết kế gồm camera giám sát người lái và một mô hình học sâu có khả năng nhận diện các động tác như cầm điện thoại, đưa điện thoại lên tai, nhìn xuống màn hình hay nhắn tin. Khi hành vi này diễn ra liên tục trong vài giây, hệ thống sẽ phát ra cảnh báo bằng âm thanh để nhắc nhở người lái xe tập trung trở lại.
“Điểm đặc biệt của giải pháp là có thể triển khai linh hoạt: vừa lắp trực tiếp trên phương tiện như ô tô, xe buýt, vừa tích hợp với hệ thống camera giao thông tại các nút giao, cổng trường, khu dân cư đông đúc.
Ngoài việc cảnh báo theo thời gian thực, hệ thống còn có thể ghi lại thời điểm, vị trí và hình ảnh vi phạm để phục vụ thống kê và tuyên truyền an toàn giao thông”, anh Hữu nói.
Trước khi đạt giải Khuyến khích tại Cuộc thi “Sáng kiến An toàn giao thông Việt Nam 2025”, vợ chồng anh Mai Trọng Hữu từng tham gia mùa giải trước và giành giải Ba với một sáng kiến khác liên quan đến cảnh báo ổ gà theo thời gian thực.
Việc hai vợ chồng miền Tây hai năm liên tiếp được vinh danh cũng là một động lực để họ tiếp tục theo đuổi con đường sáng chế vì cộng đồng.
