Chiều nay (9/4), tại họp báo thường kỳ quý I của Bộ Tài chính, ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế - khẳng định, việc doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán, một để theo dõi thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh và một để cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế.
Hành vi này nhằm gian lận thuế hoặc gian lận trong công tác lập, phát hành báo cáo tài chính để phục vụ mục đích xấu như tham gia đấu thầu, vay vốn ngân hàng. Điều đó thể hiện ý thức trách nhiệm xã hội yếu kém của chủ doanh nghiệp.
Đây không chỉ là vấn đề thất thu ngân sách nhà nước mà còn gây ảnh hưởng lâu dài tới nền kinh tế và môi trường kinh doanh. Điểm đáng lo ngại là hành vi này có thể diễn ra có hệ thống, rất tinh vi, khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh tra, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng.
“Một số vụ án lớn đã bị cơ quan chức năng phát hiện và làm rõ gần đây như: vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng và cung ứng nhân lực Hoàng Long (viết tắt là Công ty Hoàng Long) lập 2 sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách nhằm che giấu doanh thu, gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 241 tỷ đồng.
Vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu (Bảo Tín Minh Châu) sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 150 tỷ đồng, đã nêu lên thực tế đáng báo động về quy mô, tính chất nghiêm trọng ngày càng gia tăng của hành vi phạm tội này.
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, có nhiều nguyên nhân dẫn đến vi phạm của các doanh nghiệp trên: Thứ nhất, ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh còn hạn chế.
Thứ hai, doanh nghiệp mang động cơ quyết liệt nhằm tối đa hóa lợi nhuận, giảm thiểu nghĩa vụ thuế.
Thứ ba, doanh nghiệp xem nhẹ, chưa nhận thức đầy đủ rủi ro hình sự có thể phải đối mặt hoặc chấp nhận đánh đổi. Thứ tư, khi thực hiện hành vi vi phạm, doanh nghiệp cho rằng hành vi dễ che giấu và khó bị phát hiện.
Vừa qua, Cục Thuế đã yêu cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ, giải pháp hoá đơn điện tử phải lập danh sách toàn bộ khách hàng đã sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính (đến hết ngày 31/3).
Đến ngày 7/4, ông Lê Long cho biết, đã nhận được danh sách khách hàng của 42 tổ chức, với 12.809 khách hàng đang sử dụng phần mềm kế toán; tiếp tục phối hợp với các tổ chức để tổng hợp thông tin trên phạm vi cả nước.
Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ sử dụng dữ liệu thu thập được để rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có sử dụng song song nhiều sổ kế toán từ tháng 4.
Để ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm gian lận, Cục Thuế cho biết, đã và đang tiếp tục tăng cường kiểm soát chặt dòng tiền, giảm sử dụng tiền mặt; kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và hệ thống ngân hàng, kiểm soát các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản.
Cơ quan thuế cũng sử dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân tích rủi ro, phát hiện dấu hiệu hai hệ thống sổ kế toán thông qua biến động doanh thu bất thường hoặc biên lợi nhuận thấp bất hợp lý. Việc quản lý sẽ chuyển từ kiểm tra thủ công sang giám sát dựa trên dữ liệu.
Với việc tăng cường quản lý rủi ro hóa đơn điện tử và phần mềm kế toán, Cục Thuế cho biết, tiếp tục yêu cầu kết nối dữ liệu bán hàng với cơ quan thuế theo thời gian thực đối với các ngành có rủi ro cao; đề nghị các đơn vị cung cấp phần mềm, giải pháp kế toán cung cấp danh sách khách hàng để kiểm soát việc doanh nghiệp sử dụng nhiều phần mềm kế toán.
