Câu hỏi
Bà Hoàng Thị Thu (xã Phúc Thọ, Hà Nội) có mua 1 chỉ vàng của cửa hàng vàng bạc ở gần nhà (có giấy tờ kèm theo). Bà Thu hỏi, khi bà muốn bán vàng thì cửa hàng vàng bạc có trách nhiệm phải thu mua lại sản phẩm đã bán cho bà hay không?
Trả lời
Luật sư Ma Văn Giang, Văn phòng luật sư Nam Hồng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội cho hay, quan hệ mua bán vàng là giao dịch dân sự hoặc giao dịch thương mại (tùy thuộc vào chủ thể tham gia), trong đó các bên thực hiện chuyển quyền sở hữu vàng từ người bán sang người mua để nhận một khoản tiền tương ứng.
Theo Bộ luật Dân sự, vàng được xem là một loại tài sản (hàng hóa đặc biệt). Mua bán vàng là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán giao vàng và nhận tiền, còn bên mua nhận vàng và trả tiền.
Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định về việc quản lý toàn diện các hoạt động kinh doanh vàng quy định rõ, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ là giao dịch mua bán hàng hóa thông thường, chỉ được thực hiện tại các doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định.
Mua bán vàng miếng là giao dịch kinh doanh có điều kiện rất nghiêm ngặt. Người dân chỉ được mua, bán vàng miếng tại các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp giấy phép.
Luật sư Giang cho biết, quan hệ mua bán vàng giữa tiệm và khách hàng về bản chất là quan hệ dân sự, dựa trên nguyên tắc thuận mua vừa bán, hoàn toàn tự nguyện, không bên nào bị ép buộc.
Luật sư Ma Văn Giang, Văn phòng luật sư Nam Hồng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội. Ảnh: V.G.
Vì vậy, tiệm vàng không có nghĩa vụ phải thu mua lại vàng đã bán ra cho khách hàng, trừ trường hợp trước đó tiệm có chính sách thu mua lại (đã cam kết với khách hàng) thì nay phải thực hiện theo cam kết đó.
Như vậy, theo luật sư Giang, khách hàng cần tìm hiểu kỹ chính sách thu mua lại vàng bạc của từng đơn vị bán hàng trước khi quyết định mua để tránh "bị động", bảo đảm được quyền lợi chính đáng.
Trong trường hợp tiệm từ chối thu mua lại vàng thì người nắm giữ vàng có thể tìm đơn vị khác để bán (các giao dịch mua bán này đều được xác lập một cách tự nguyện, thuận mua vừa bán).
Trường hợp khách hàng nghi ngờ sản phẩm vàng mà mình đã mua là giả mạo, nay tiệm đó không thu mua lại thì chị có thể mang đi kiểm định chất lượng của vàng. Nếu nó là vàng giả thì khách hàng cần tố giác ngay đến cơ quan công an để họ kịp thời điều tra, xử lý vi phạm (nếu có) và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Trường hợp chủ tiệm có hành vi buôn bán vàng giả, vàng nhái thương hiệu hoặc pha trộn kém chất lượng có thể sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174) hoặc Tội sản xuất, buôn bán hàng giả theo điều 194 Bộ luật hình sự 2015, với hình phạt tù thấp nhất là 6 tháng, cao nhất là tù chung thân. Người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện phạm tội và cấm hành nghề kinh doanh vàng bạc.
