Cụ bà mắc hội chứng mất muối não

Bà Thoa, 94 tuổi, đột ngột hạ natri máu, bác sĩ chẩn đoán mắc hội chứng mất muối não - tình trạng thận bài tiết nhiều natri.

Bà Thoa nhập viện trong tình trạng giảm ý thức, thở nhanh. BS.CKI Hà Viết Ngọc, khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chẩn đoán người bệnh suy hô hấp, giảm oxy máu, nhiễm trùng đường hô hấp dưới.

Kết quả chụp MRI sọ não cho thấy hình ảnh nhồi máu cấp bán cầu tiểu não trái, kèm các ổ chảy máu cũ ở hai bán cầu đại não và hai bán cầu tiểu não. Người bệnh bị hạ natri máu mức độ trung bình. Bác sĩ đánh giá đây là rối loạn điện giải có thể làm nặng thêm tổn thương não có sẵn của bà Thoa. Natri giảm sâu có thể khiến người bệnh lú lẫn, giảm ý thức, co giật, hôn mê...

Các bác sĩ hội chẩn, cho rằng bệnh nhân có thể mắc hội chứng mất muối não (CSW) hoặc hội chứng tiết hormone chống bài niệu không thích hợp (SIADH). Hai hội chứng có nhiều biểu hiện tương đồng và đều có thể xuất hiện ở người bệnh mắc các bệnh lý thần kinh.

Theo bác sĩ Ngọc, hiện chưa có tiêu chuẩn chẩn đoán thống nhất cho hội chứng mất muối não. Thay vì dựa vào một xét nghiệm đơn lẻ, êkíp phải theo dõi diễn biến của người bệnh từ lượng nước tiểu, lượng natri mất qua nước tiểu, tình trạng dịch trong cơ thể đến sự thay đổi natri sau từng bước điều trị.

Ban đầu, bà Thoa được bù dịch và truyền dung dịch natri clorid 3%, giúp nồng độ natri máu tăng lên 134 mmol/L. Tuy nhiên, khi ngừng truyền, tình trạng hạ natri máu tiếp tục xuất hiện.

Lượng nước tiểu của người bệnh hơn 1,8 lít mỗi ngày kèm mất nhiều natri qua nước tiểu, trong khi natri máu thấp. Các bác sĩ nghi ngờ cơ thể đang mất muối và nước qua thận, thay vì chỉ bị hạ natri do giữ nước. Khi đối chiếu với các tiêu chí trong y văn và loại trừ những nguyên nhân khác, êkíp cho rằng người bệnh mắc hội chứng mất muối não. Từ đó, bác sĩ điều chỉnh điều trị theo hướng bù lượng muối và dịch bị mất, đồng thời sử dụng thuốc hỗ trợ thận giữ natri. Nồng độ natri sau đó được duy trì ổn định hơn. Bà Thoa được điều trị đồng thời các vấn đề cấp tính về hô hấp, nhiễm trùng và tổn thương não.

Sau một tuần điều trị, nồng độ natri trong máu được kiểm soát, sức khỏe bà Thoa ổn định, xuất viện. Bác sĩ Ngọc lưu ý tình trạng hạ natri máu ở người bệnh có thể gây tổn thương não, cần được đánh giá nguyên nhân thay vì chỉ tập trung nâng nồng độ natri.

Hội chứng mất muối não khiến cơ thể mất natri và nước nên cần được bù lượng muối và dịch đã mất. Trong khi đó, hội chứng tiết hormone chống bài niệu không thích hợp khiến cơ thể giữ nước, làm natri trong máu bị pha loãng; điều trị thường ưu tiên hạn chế lượng nước đưa vào cơ thể. Chẩn đoán phân biệt rất quan trọng bởi nếu xác định sai nguyên nhân, quá trình điều trị có thể không đạt hiệu quả như mong muốn, làm tăng nguy cơ biến chứng thần kinh, theo bác sĩ Ngọc.