Ba thói quen uống nước có thể cảnh báo bệnh tiết niệu

Uống ít nước hay chỉ uống khi thấy khát, uống nhiều nước liên tục là những thói quen ảnh hưởng đến lượng nước tiểu, có thể cảnh báo bệnh tiết niệu.

ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết việc thay đổi rõ rệt về cảm giác khát, số lần đi tiểu, lượng nước tiểu hoặc màu sắc nước tiểu có thể là dấu hiệu bệnh tiết niệu

Bác sĩ lưu ý người có những thói quen dưới đây kèm theo các biểu hiện bất thường khi đi tiểu nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Uống ít nước

Khi cơ thể thiếu nước, thận tăng tái hấp thu nước để duy trì thể tích dịch, khiến nước tiểu ít hơn và cô đặc, thường có màu vàng đậm. Người bệnh có thể kèm khát, khô miệng, mệt mỏi, đặc biệt sau khi vận động, ra nhiều mồ hôi hoặc trong thời tiết nóng.

Nếu tình trạng chỉ xảy ra tạm thời và cải thiện sau khi bổ sung đủ nước, thường không đáng lo. Tuy nhiên, thường xuyên uống ít nước khiến nước tiểu cô đặc có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.

Nên chia đều lượng nước trong ngày, tăng lượng dịch phù hợp khi vận động hoặc ra nhiều mồ hôi. Không nên đợi đến khi khát nhiều mới uống nước. Nếu đã uống đủ nước mà nước tiểu vẫn rất ít, màu bất thường hoặc kèm đau hông lưng, tiểu buốt, phù, mệt nhiều... hãy đi khám để tìm nguyên nhân.

Uống nhiều nước

Uống nhiều nước do thời tiết nóng, vận động hoặc thói quen là tình trạng bình thường. Tuy nhiên, nếu liên tục khát nhiều, uống nhiều thì cần lưu ý.

Một nguyên nhân cần loại trừ là đái tháo đường. Khi đường huyết tăng cao, glucose xuất hiện khiến người bệnh khát và uống nước nhiều hơn. Một số trường hợp còn liên quan đến rối loạn điều hòa nước của cơ thể.

Ngược lại, nếu uống không quá nhiều nhưng liên tục buồn tiểu, mỗi lần chỉ một ít, nguyên nhân có thể ở bàng quang hoặc đường tiết niệu như nhiễm trùng đường tiết niệu, bàng quang tăng hoạt... Người bệnh có thể kèm tiểu buốt, tiểu gấp, đau bụng dưới.

Bác sĩ Trúc khuyên mỗi người nên theo dõi lượng nước uống, số lần đi tiểu và lượng nước tiểu trong ngày. Nếu tình trạng kéo dài, đặc biệt kèm khát nhiều, sụt cân, tiểu buốt, đau hoặc tiểu máu, cần khám để kiểm tra nguyên nhân.

Uống đủ nước

Nếu uống đủ nước, chia đều trong ngày nhưng nước tiểu thường xuyên có màu đỏ, hồng hoặc nâu thì có thể là biểu hiện tiểu máu, thường gặp trong một số bệnh như nhiễm trùng đường tiết niệu, sỏi, bệnh tuyến tiền liệt, chấn thương hoặc bệnh lý khác của đường tiết niệu. Tiểu máu đôi khi không gây đau nên đừng chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám.

Uống đủ nước nhưng nước tiểu nhiều bọt kéo dài cũng cần được chú ý. Tình trạng này có thể liên quan đến protein trong nước tiểu, cần xét nghiệm để đánh giá chức năng và tổn thương thận.

Khi nước tiểu có màu đỏ, hồng, nâu, có bọt kéo dài, hoặc kèm tiểu buốt, đau hông lưng, phù hay thay đổi rõ về lượng nước tiểu, người bệnh nên đi khám và làm xét nghiệm nước tiểu khi cần. Không nên tự uống thêm hoặc hạn chế nước quá mức để cố thay đổi màu nước tiểu.

Bác sĩ Trúc lưu ý, để bảo vệ hệ tiết niệu cần duy trì lượng nước theo công thức: cân nặng (kg) x 30 đến 35 ml = Lượng nước cần uống (ml). Ví dụ người nặng 50 kg cần 50 x 30 - 35 = 1.500 - 1.750 ml (1,5 - 1,75 lít) mỗi ngày. Lượng nước cần chia đều trong ngày và chú ý những thay đổi kéo dài của nước tiểu.

Khi xuất hiện tiểu máu, nước tiểu nhiều bọt kéo dài, tiểu buốt, tiểu nhiều bất thường hoặc thay đổi rõ rệt về lượng nước tiểu, người bệnh nên khám chuyên khoa Tiết niệu để bác sĩ đánh giá nguyên nhân thay vì tự điều chỉnh lượng nước uống.