Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 với rất nhiều điểm mới.
Theo lãnh đạo của Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), Luật Xây dựng mới đã bãi bỏ yêu cầu về điều kiện năng lực và chứng chỉ năng lực của doanh nghiệp, đồng thời cắt giảm một số lĩnh vực không yêu cầu chứng chỉ hành nghề của cá nhân.
Luật Xây dựng 2025 cũng có quy định mới về cấp giấy phép xây dựng. Cụ thể, theo nguyên tắc mới, trong suốt quá trình từ chuẩn bị đầu tư đến khi khởi công, mỗi dự án hoặc công trình chỉ bị cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát 1 lần.
Những dự án, công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi thì không phải xin giấy phép xây dựng.
Đối với các công trình còn lại, việc cấp giấy phép sẽ được điều chỉnh theo hướng thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình, đơn giản hóa hồ sơ và điều kiện, rút ngắn thời gian giải quyết dự kiến không quá 7 ngày.
Mỗi dự án cơ quan quản lý Nhà nước sẽ chỉ kiểm soát 1 lần. (Ảnh: Diễn đàn doanh nghiệp).
Luật Xây dựng mới cũng thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa nhiều quy định trong hoạt động xây dựng, đồng thời phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của Chính phủ, các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp.
Qua đó, việc này giảm gánh nặng cho người dân và xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất và minh bạch của hệ thống pháp luật.
Cơ quan chuyên môn lưu ý, Luật Xây dựng năm 2025 được xây dựng theo hướng chỉ quy định những vấn đề mang tính khung, nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Các nội dung thường xuyên biến động trong thực tiễn sẽ được giao Chính phủ, bộ, ngành và địa phương quy định nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tế.
Vì vậy, trong quá trình nghiên cứu và áp dụng, các tổ chức, cá nhân cần xem xét đầy đủ, đồng bộ các quy định của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành. Một số nhóm chính sách đáng chú ý gồm:
Nhóm chính sách sửa đổi luật nhằm đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng. Trong đó, điều chỉnh quy định về phân loại dự án đầu tư xây dựng theo hình thức đầu tư thay cho phân loại theo nguồn vốn, qua đó xác lập nội dung quản lý nhà nước về xây dựng tương ứng với từng hình thức.
Đồng thời, sửa đổi quy định về hình thức quản lý dự án; xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng theo hướng phù hợp thông lệ quốc tế, pháp luật liên quan và thực tiễn triển khai; hoàn thiện quy định về quản lý hợp đồng để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan, tôn trọng nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận trong giao kết hợp đồng; đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; làm rõ quyền, trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng.
Nhóm chính sách nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Theo đó, đẩy mạnh việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục trong lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng và thiết kế xây dựng; mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng, đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép; tinh gọn thủ tục hành chính trong xây dựng công trình; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh trong quản lý năng lực hoạt động xây dựng.
Các thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng sẽ được đẩy mạnh thực hiện trực tuyến, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin thông qua việc bổ sung quy định về hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.
