Sáng nay (27/6), Quốc Hội đã thông qua Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi). Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Luật này được xây dựng với mục đích tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về năng lượng nguyên tử cũng như thống nhất với các văn bản khác có liên quan và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Trong quá trình xây dựng Luật, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tập trung rà soát, lược bỏ các quy định chồng chéo, bổ sung những nội dung còn thiếu so với yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, tích cực tham vấn ý kiến từ các bộ, ngành, nhằm đảm bảo tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với các cam kết quốc tế.
Nội dung Luật được sửa đổi theo hướng phân định rõ ràng phạm vi điều chỉnh, trách nhiệm của các cơ quan liên quan; tích hợp, liên thông các thủ tục hành chính; thống nhất chỉ một đầu mối thực hiện quản lý.
Trọng tâm chính sách là định hướng phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững đất nước.
 |
Luật Năng lượng nguyên tử vừa được Quốc hội thông qua sáng 27/6 xác lập nhiều cơ sở pháp lý cho việc triển khai các nhà máy điện hạt nhân. Ảnh minh hoạ. |
Chính sách này bao trùm toàn diện từ đầu tư, thu hút các nguồn lực; hoàn thiện hạ tầng và tăng cường năng lực bảo đảm an toàn, an ninh, hạt nhân, nghiên cứu phát triển công nghệ, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Một trong những điểm đáng chú ý trong Luật Năng lượng nguyên tử là Nhà nước bảo đảm ngân sách xây dựng và vận hành mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia; đầu tư xây dựng địa điểm lưu giữ, xử lý, chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng cấp quốc gia.
Luật cũng quy định các cơ chế ưu đãi trong đào tạo, thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Cùng với đó là sự đầu tư đồng bộ vào cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm hiện đại nhằm tạo nền tảng vững chắc cho nghiên cứu - đào tạo và làm chủ công nghệ.
Luật cũng mở rộng khả năng thu hút vốn, khuyến khích khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế tham gia đầu tư, phát triển trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Theo đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, điều này không chỉ phù hợp với Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, mà còn phản ánh thực tế về sự tham gia của các tổ chức cá nhân ứng dụng rộng rãi năng lượng nguyên tử trong các ngành kinh tế - xã hội như y tế, công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường.
Luật cũng thể chế hoá nhiều chính sách như chính sách khuyến khích chuyển giao, tăng cường năng lực chế tạo và nội địa hóa trang thiết bị, ưu tiên đầu tư cho nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển cơ sở hạ tầng khoa học và đào tạo nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, chính sách phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng văn hóa, giáo dục, y tế, phúc lợi tại địa phương có cơ sở hạt nhân.
Bên cạnh đó, Luật đã luật hóa nhiều điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, phù hợp với hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Luật Năng lượng - Nguyên tử cũng quy định các chính sách truyền thông - tuyên truyền để xây dựng văn hóa an toàn, văn hóa an ninh hạt nhân.
Theo đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, việc sửa đổi Luật Năng lượng nguyên tử không chỉ đơn thuần là hoàn thiện kỹ thuật lập pháp, mà là bước ngoặt thể chế quan trọng, cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, thể hiện vai trò dẫn dắt của Nhà nước, khơi thông nguồn lực và xác lập nền tảng phát triển thực chất, bền vững cho ngành năng lượng nguyên tử.
