Nhận tiền xử lý chất thải nhưng đem đổ ra môi trường
Nhà máy xử lý và lưu trữ chất thải của Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina tại Phú Thọ. Ảnh: Nguyễn Tùng.
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động quản lý, vận chuyển, xử lý chất thải tại Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina (Công ty Phú Minh Vina). Công ty Phú Minh Vina có địa chỉ tại Khu xử lý rác thải, xã Trạm Thản, tỉnh Phú Thọ, do bà Nguyễn Thị Thúy Hoa làm Tổng Giám đốc. Doanh nghiệp được cấp phép thực hiện dịch vụ vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại.
Kết quả thanh tra cho thấy doanh nghiệp này có nhiều vi phạm kéo dài, trong đó, có dấu hiệu của các tội gây ô nhiễm môi trường; vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại; vi phạm quy định về kế toán và trốn thuế.
Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn từ năm 2023 đến tháng 3/2026, Công ty Phú Minh Vina đã tiếp nhận, xử lý gần 199.300 tấn chất thải, với tổng doanh thu hơn 584,7 tỷ đồng. Tuy nhiên, hoạt động xử lý chất thải của doanh nghiệp bị Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai phạm đáng chú ý.
Điển hình, từ tháng 7/2021 đến tháng 6/2026, Công ty Phú Minh Vina ký hợp đồng với Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ vận tải Đức Minh Khôi để vận chuyển 533 chuyến xe, với khoảng 12.318 tấn chất thải ra khỏi nhà máy. Theo kết luận thanh tra, số chất thải này bị đổ trái phép tại một số địa bàn thuộc thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ.
Một vi phạm khác được xác định là việc chuyển chất thải từ khu vực chứa chất thải nguy hại sang khu vực chôn lấp chất thải thông thường. Từ năm 2023 đến tháng 6/2026, Công ty Phú Minh Vina đã chuyển giao hơn 10.582,8 tấn chất thải, chủ yếu được vận chuyển từ Xưởng số 2 - nơi chứa chất thải nguy hại - sang bãi rác của Xí nghiệp xử lý chất thải Trạm Thản thuộc Công ty Cổ phần Xử lý chất thải Phú Thọ.
Kết quả phân tích mẫu bùn, chất thải tại ô chôn lấp cho thấy chỉ số tổng dầu mỡ khoáng vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy chuẩn.
Thanh tra Chính phủ cũng làm rõ việc một số chất thải được thu gom nhưng không được đưa về nhà máy của Công ty Phú Minh Vina để xử lý theo quy định với số lượng 118,2 tấn.
Đặc biệt, trong khoảng thời gian từ tháng 6/2025 đến tháng 6/2026, một phương tiện mang biển kiểm soát 29E-04314 của công ty đã thu gom khoảng 1.041,8 tấn chất thải từ 57 chủ nguồn thải. Trong số này có khoảng 573,1 tấn chất thải nguy hại. Tuy nhiên, số chất thải nói trên không được đưa về nhà máy để xử lý.
Trước những hành vi này, Thanh tra Chính phủ đề nghị cơ quan điều tra vào cuộc làm rõ.
Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra tại Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina. Ảnh: Đ.T
Không chỉ vi phạm trong lĩnh vực môi trường, Công ty Phú Minh Vina còn bị phát hiện dấu hiệu sai phạm trong công tác kế toán, tài chính. Tại thời điểm kiểm tra vào tháng 7/2026, cơ quan thanh tra xác định doanh nghiệp sử dụng đồng thời hai phần mềm kế toán.
Trong đó, phần mềm MISA được sử dụng để kê khai với cơ quan thuế, còn phần mềm Dtech được sử dụng để hạch toán nội bộ. Qua đối chiếu, Thanh tra Chính phủ xác định doanh nghiệp đã để ngoài sổ sách số tiền mặt hơn 8,44 tỷ đồng. Đây là một trong những căn cứ để Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra, đề nghị làm rõ dấu hiệu của hành vi vi phạm quy định về kế toán và trốn thuế.
Bên cạnh những hành vi có dấu hiệu hình sự, kết luận thanh tra còn chỉ ra hàng loạt vi phạm hành chính trong hoạt động xử lý chất thải. Trong giai đoạn 2023-2025, Công ty Phú Minh Vina đã tiếp nhận, xử lý vượt công suất được cấp phép tổng cộng 31.215,81 tấn.
Doanh nghiệp cũng bị xác định tự ý đưa vào vận hành một lò đốt chất thải nguy hại không nằm trong danh mục được cấp phép tại Giấy phép môi trường. Đáng chú ý, số liệu về chất thải nguy hại trong các báo cáo của doanh nghiệp có sự chênh lệch rất lớn.
Theo Thanh tra Chính phủ, khối lượng chất thải nguy hại thể hiện trong hồ sơ, báo cáo cung cấp cho cơ quan thanh tra và báo cáo định kỳ gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường chênh lệch tới 35.211,23 tấn trong thời gian 3 năm.
Cơ quan thanh tra đã lập biên bản vi phạm hành chính và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ để xem xét, xử lý theo thẩm quyền. Các biện pháp xử lý được kiến nghị gồm phạt tiền, đình chỉ hoạt động xử lý chất thải rắn thông thường và tước quyền sử dụng giấy phép môi trường trong thời hạn từ 6 đến 9 tháng.
Chuyển hồ sơ 4 nhóm hành vi có dấu hiệu hình sự
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định một số hành vi tại Công ty Phú Minh Vina có dấu hiệu cấu thành các tội danh được quy định trong Bộ luật Hình sự gồm: Tội gây ô nhiễm môi trường; Tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại; Tội vi phạm quy định về kế toán.
Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Công an tỉnh Phú Thọ để xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.
Từ vụ việc tại Công ty Phú Minh Vina, Thanh tra Chính phủ đồng thời kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao đơn vị chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng chuyên đề thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý, vận chuyển và xử lý chất thải trên phạm vi toàn quốc.
