Việc sử dụng căn hộ ngoài mục đích để ở đã ảnh hưởng đến môi trường sống của cư dân, cần phải được tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm, đặc biệt khi Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định tăng mức xử phạt lên 100-130 triệu đồng từ ngày 26-8-2026.
Căn hộ tại một khu chung cư ở phường Xuân Phương được quảng cáo cho thuê để kinh doanh. Ảnh: Dung Nhi
Nhiều hoạt động kinh doanh tại căn hộ để ở
Phản ánh đến Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, người dân sống tại chung cư CT2 Nàng Hương, ngõ 583 phố Nguyễn Trãi (phường Thanh Liệt) cho biết, một căn hộ tại tầng 5 của tòa nhà này từ nhiều năm qua được sử dụng để khám, điều trị theo phương pháp Đông y. Trước đây, căn hộ có biển hiệu treo ngoài cửa để khách hàng dễ tìm đến nhưng khi nhiều cư dân có ý kiến thì biển hiệu được tháo xuống. Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, việc đón khách vẫn diễn ra khi hằng ngày có người tìm đến để khám, điều trị, massage, bấm huyệt, thậm chí có trường hợp được cho là ở lại qua đêm.
Tìm hiểu thực tế, phóng viên đã tham gia vào các hội nhóm của cư dân chung cư, những thông tin quảng cáo, mời chào sử dụng dịch vụ tại căn hộ xuất hiện công khai. Đơn cử, trên nhóm “Cộng đồng cư dân Xphome Star Tân Tây Đô”, một căn hộ ở tầng 21 chung cư Tân Tây Đô được giới thiệu làm dịch vụ nối, uốn mi, nail, gội đầu, chăm sóc da... công khai số điện thoại, số phòng và thời gian phục vụ để khách tiện liên hệ. Trong vai khách hàng, phóng viên liên hệ theo số điện thoại được đăng tải 086988... thì nhân viên tư vấn ngay và dễ dàng hẹn khách đến trong khung giờ từ 8h đến 22h hằng ngày.
Tìm hiểu nhu cầu thuê và cho thuê căn hộ để kinh doanh tại Hà Nội có thể nhận thấy, nguồn cung phong phú, đủ đáp ứng nhu cầu của người thuê. Tài khoản tên Ngọc Mai trên nhóm Facebook “Cho thuê căn hộ chung cư ở Hà Nội” đăng tìm mặt bằng để thực hiện mô hình kinh doanh quán gội đầu, dưỡng sinh, ngân sách dưới 8 triệu đồng/tháng. Sau đăng tải 1 phút, nhiều tài khoản nhanh chóng giới thiệu căn hộ tại Mỹ Đình, Phú Đô, Hồ Tùng Mậu với mức giá khoảng 7-8 triệu đồng/tháng dù đây không phải là mặt bằng kinh doanh như khách yêu cầu. Hoặc tại nhóm “Cư dân chung cư Mỹ Đình Sông Đà Sudico CT1, CT3...”, nhiều môi giới cũng đăng thông tin cho thuê các căn hộ có thể sử dụng để ở hoặc làm văn phòng tại chung cư Mỹ Đình Plaza, FLC Phạm Hùng, Hoàng Thành Pearl Nguyễn Văn Giáp... với mức giá khoảng 11,5-15 triệu đồng/tháng...
Những trường hợp trên cho thấy, dù có quy định xử phạt nhưng vì lợi nhuận, một số người thuê lẫn người cho thuê vẫn tổ chức hoạt động kinh doanh, ảnh hưởng nhiều đến môi trường sống của khu dân cư. Họ sử dụng nhiều chiêu thức kín đáo hơn như không treo biển hiệu, dặn khách hàng liên hệ trước rồi trực tiếp đến căn hộ khiến việc phát hiện và xác định mục đích sử dụng trở nên khó khăn hơn.
Chế tài đủ mạnh, cần thực thi nghiêm
Thực tế, việc sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích để ở không phải vấn đề mới. Để nâng cao hiệu quả quản lý, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản có hiệu lực từ ngày 26-8-2026, thay thế Nghị định số 16/2022/NĐ-CP. Nghị định số 339/2026/NĐ-CP đã tăng mức xử phạt từ 20-40 triệu đồng lên tới 100-130 triệu đồng đối với trường hợp sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở. Như vậy, với mức phạt mới tăng từ 3-5 lần, cho thấy yêu cầu quản lý việc sử dụng đúng công năng căn hộ ngày càng được đặt ra nghiêm khắc hơn.
Trao đổi về vấn đề này, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Yên Hòa Phạm Thị Hải Yến cho biết, từ khi áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND phường chưa xử phạt vi phạm hành chính trường hợp nào liên quan đến sử dụng căn hộ chung cư sai mục đích. “Trước đây, phường đã giao Ban Quản trị, Ban Quản lý các tòa chung cư chủ động rà soát các căn hộ. Tuy nhiên, một trong những khó khăn là nhiều người thuê hoạt động kín, không treo biển hiệu, khiến việc kiểm tra, xác định hoạt động thực tế bên trong căn hộ khó khăn, phức tạp”, bà Phạm Thị Hải Yến nói.
Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND phường Kim Liên Trương Minh Quang khẳng định, UBND phường sẽ áp dụng các chế tài theo quy định để kiểm tra, kiểm soát và xử lý các vi phạm quyết liệt hơn...
Có thể thấy, chế tài đã đủ mạnh, nhưng hiệu quả răn đe chỉ có thể được kiểm chứng bằng kết quả xử lý thực tế. Khi quy định được thực thi nghiêm thông qua tăng cường kiểm tra, xử lý, những căn hộ được thiết kế để ở mới thực sự được sử dụng đúng công năng, thay vì trở thành những cơ sở kinh doanh phía sau cánh cửa khép kín.
