TỪ QUẬN 8 TP.HCM TỚI QUẬN VIII BUDAPEST
Anh lái xe tên Linh tới đón chúng tôi trước khách sạn Grand & Thermal Margaret Island, nơi lưu trú có tuổi đời 200 năm, trên hòn đảo bên sông Danube vào một sáng mùa hè. Chiếc xe đen bóng, trên cánh cửa có logo nhỏ, chữ "MyHue", hình một cô gái đội nón lá, áo dài. Vợ chồng anh Linh là người Huế, có 3 người con, cả nhà sang đây sống cũng đã hơn 6 năm. "MyHue" là "Huế của tôi". Anh Linh làm nghề tài xế, chở khách VN du lịch ở Hungary và các nước châu Âu. Trên mọi nẻo đường ở nước bạn xa xôi, Huế của anh vẫn luôn theo anh.
Vợ chồng anh Thái (bìa phải), chị Phương cùng con gái lớn Phương Vy (bìa trái) đón tiếp nhà thơ Trần Đăng Khoa và đoàn khách VN tới thăm nhà
ẢNH: THÚY HẰNG
Một khu phố tại quận VIII, Budapest, Hungary
ẢNH: THÚY HẰNG
Một góc chợ Tứ Hổ, Budapest với nhiều gian hàng bán đồ VN
ẢNH: THÚY HẰNG
Tô bún măng vịt, huyết trong chợ Tứ Hổ, mang đậm hương vị quê nhà
ẢNH: THÚY HẰNG
Quán ăn Nga - Chính bán đa dạng các món ăn Việt, thường được nhiều bà con người Việt ghé ăn
ẢNH: THÚY HẰNG
Chị Trang, vợ anh Linh, mở một siêu thị mini ở tầng trệt tòa chung cư mà anh chị đang ở, tại quận VIII Budapest (tên quận đặt theo số La Mã). Anh Linh chở tôi qua tiệm vì biết tôi cần mua vài món đồ. Thật tình cờ, thế là từ quận 8 của TP.HCM - nơi tôi sinh sống, vượt qua hàng ngàn cây số, giờ đây tôi cũng đang ở "quận 8" của thủ đô Hungary.
Căn nhà được vợ chồng anh Linh mua khi sang Hungary, một phần ngăn để ở, một phần để các kệ hàng. Tiệm bày bán từ hóa mỹ phẩm, gạo, nước ngọt, nước suối, gia vị châu Á như nước mắm, muối tôm Tây Ninh, và đủ loại bánh kẹo, sô cô la. Khách vào ra liên tục, chủ yếu là người bản xứ ghé mua nước ngọt, bánh kẹo, chị Trang trò chuyện với họ bằng tiếng Hungary trôi chảy.
Thấy đồng hương VN qua, chị Trang mừng lắm. Chị kể trước khi qua đây đã học tiếng Hungary, sang đây lại tiếp tục học cho thành thạo hơn nữa vì ngôn ngữ này khá khó. Điều mừng nhất là 3 đứa con của vợ chồng chị hòa nhập tốt cuộc sống nơi này, con lớn nhất học THPT, bé út mới học mầm non. Ở trường, các con nói tiếng Hungary với các bạn, tối về trò chuyện với nhau, nói chuyện với cha mẹ bằng tiếng Việt.
NGỠ ĐÂU ĐANG Ở QUÊ NHÀ
Từ nhà anh Linh, chị Trang, chúng tôi đi một đoạn nữa là tới chợ Tứ Hổ, hay còn gọi là chợ Hổ, một trong những chợ Việt rất lớn ở Budapest.
Tiệm tạp hóa “MyHue” của vợ chồng anh Linh, chị Trang ở quận VIII, Budapest
ẢNH: THÚY HẰNG
Những dãy nhà ở quận VIII, Budapest
ẢNH: THÚY HẰNG
Chị Phương nấu canh cá, thịt rang tôm đón đoàn khách VN sang ăn cơm cùng gia đình
ẢNH: THÚY HẰNG
Trong tiệm tạp hóa của chị Trang, anh Linh bán nhiều thực phẩm, gia vị từ VN
ẢNH: THÚY HẰNG
Bữa cơm VN - Hungary ở nhà chị Phương, anh Thái, đầy tình cảm người xa xứ
ẢNH: THÚY HẰNG
Trong tiệm trái cây của một chị gái người Việt, bán từ bưởi, đào, cherry Hungary tới đồ gốm từ VN
ẢNH: THÚY HẰNG
Bước vào chợ Tứ Hổ, không khó gặp các biển hiệu ghi bằng tiếng Việt
ẢNH: THÚY HẰNG
Vừa vào tới cổng chợ, đã thấy nhiều biển hiệu viết bằng tiếng Việt, quảng cáo từ trái cây tươi, tiệm cắt tóc, hay quán ăn đủ món Việt. Trước một cửa hàng trái cây rực rỡ màu đỏ của cà chua, cherry, đào chín, tôi nghe í ới tiếng gọi nhau bằng tiếng Việt. Tiệm có đủ cả, từ măng muối ớt, cà pháo ngâm, đậu phộng, các loại hạt khô mang sang từ VN… cho tới cả nón lá, phục vụ chị em phụ nữ muốn đội chiếc nón quê hương.
Quán ăn món Việt trong chợ Hổ mới là đa dạng. Quán ăn Nga - Chính nổi bật, ngay cổng chợ, bước lên một cầu thang là tới. Giữa trưa, quán đông khách, người quen gặp nhau níu lại hỏi thăm chuyện trò. Ở đây bán từ bún riêu, phở bò, bún miến măng vịt, bún chả Hà Nội… Một tô giá trung bình khoảng 3.000 forint (hơn 200.000 đồng tiền Việt). Tính ra giá tiền VN thì thấy đắt đỏ, nhưng theo những người VN đang định cư tại đây, giá cả ở Hungary có thể được coi như rẻ nhất, dễ sống nhất trong mấy nước Trung Âu. Chưa kể, việc một người xa xứ, hay một du học sinh VN, lâu lâu nhớ quê, có thể lên tàu điện (tram) tới chợ Việt, ăn một tô phở để nghe tiếng nói quê hương, để thấy VN thật gần bên mình, thế cũng là rất đã đời.
BÀI THƠ MẸ TRONG CĂN BẾP VIỆT
Vợ chồng anh Lê Văn Thái và chị Nguyễn Nguyễn Linh Phương sống ở Hungary hơn 30 năm. Chị Phương buôn bán, anh Thái là giáo viên dạy toán. Biết có đoàn công tác từ VN qua Budapest, vợ chồng anh chị mời chúng tôi phải ghé bằng được để "ăn một bữa cơm rau với gia đình".
Nhà anh chị ở quận XXII, Budapest, ngôi nhà nhỏ xinh, có khu vườn sum suê trái cây, đủ loại hoa. Hai cô con gái của anh chị đều sinh ra ở Hungary, học rất giỏi, nói tiếng Việt rất tốt. Bạn lớn tên Phương Vy tốt nghiệp y khoa, đang là bác sĩ tại một bệnh viện ở Hungary. Bạn nhỏ tên Phương Linh là học sinh xuất sắc môn toán, trong đội tuyển của Hungary, hiện là sinh viên đại học ngành luật. Năm 17 tuổi, em đã xuất bản được tập thơ mang tên Những bông hoa lửa (tiếng Hungary).
Bữa cơm nhà dọn ra, ấm áp tình cảm người xa xứ dành cho những người từ VN qua. Chị Phương hái rau trong vườn, kho cá trắm, rang tôm với thịt, nấu thêm một nồi súp cá Hungary và làm thêm món Tatár Beefsteak, đặc sản ở đất nước này (nguyên liệu là thịt bò tươi bằm, trộn với lòng đỏ trứng gà, các loại gia vị đặc trưng). Bữa cơm VN - Hungary đầy tiếng cười và có cả những giọt nước mắt rưng rưng khi cuối buổi, Phương Linh đọc tặng mọi người bài thơ Mẹ do em sáng tác (viết bằng tiếng Hungary, dịch sang tiếng Việt).
"Gần đây con chỉ thấy mẹ thôi
Thấy mẹ vì con làm tất cả trên đời
Thấy mẹ hái sao trời cho con mỗi tối
Sáng lại vì con chuyển núi xẻ đồi
[…]
Mẹ - chỉ một từ mà với con đó là tất cả
Là cơn giông gào thét trong lúc hiểm nguy
Là ánh nắng mặt trời rực rỡ
Là tất cả trên đời và còn hơn thế nữa
Là cả cuộc đời con"…
Những thế hệ trẻ mang hai dòng máu VN - Hungary
Tiến sĩ Phan Bích Thiện, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ VN tại châu Âu, Phó chủ tịch Hiệp hội người VN tại Hungary, cho biết hiện có khoảng 7.000 - 8.000 người VN đang sinh sống, làm việc, học tập tại đất nước xinh đẹp này.
Đại sứ quán VN tại Hungary cho biết người VN tại Hungary hiền lành, chăm chỉ làm việc. Họ là giáo sư, bác sĩ, tiến sĩ; đầu bếp, kinh doanh nhà hàng, hoặc mở tiệm cắt tóc, buôn bán trong chợ, bán tạp hóa, thợ xây dựng… Người VN đoàn kết, tham gia các hoạt động như lễ, tết cổ truyền cùng cộng đồng người Việt. Trong nhiều hoạt động ngày hội văn hóa được tổ chức, đông đảo người VN tham gia, vừa là dịp giao lưu với người bản địa cũng như gìn giữ văn hóa đất nước mình.
Một số người Việt đến Hungary làm việc rồi sau đó kết hôn với người bản xứ, hoặc nhiều cặp đôi người Việt sang Hungary lập nghiệp, sinh con ở đây. Những thế hệ trẻ sinh ra, phát triển trong dòng chảy mạnh mẽ của công nghệ, của trí tuệ nhân tạo nhưng cũng không quên nguồn cội. Tiến sĩ Phan Bích Thiện cho rằng trong hành trình này thì vai trò của người phụ nữ VN rất quan trọng. Bên cạnh các chức năng, trách nhiệm xã hội thì người phụ nữ còn có thiên chức làm mẹ, họ luôn thôi thúc trong mình làm sao để nuôi dạy con tốt, truyền cho con tình yêu với VN, giữ gìn văn hóa cội nguồn trong con nhưng vẫn hòa nhập được với văn hóa sở tại, hội nhập thế giới nhưng không hòa tan.
