Theo đề xuất mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xe máy tại Hà Nội và TP HCM sẽ phải kiểm định khí thải từ tháng 7/2027. Đến năm 2028, tất cả xe máy tại hai thành phố phải tuân thủ mức 2, với nồng độ khí CO tối đa 4,5%, còn HC với động cơ bốn kỳ là 1.200 phần triệu (ppm).
Hoạt động kiểm định khí thải xe máy tại các đô thị lớn khác như Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế sẽ muộn hơn, từ tháng 7/2028.
Chiều 29/1, ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Đăng kiểm Việt Nam, cho biết ngành đăng kiểm chỉ còn 18 tháng để chuẩn bị cho công tác kiểm định khí thải xe máy. Với số lượng xe máy cần kiểm định, cả nước cần có hơn 5.000 cơ sở thực hiện, tương đương cần có hơn 5.000 bộ thiết bị đo khí thải, hơn 5.000 đăng kiểm viên cho công tác này. Phần lớn cơ sở kiểm định sẽ được đầu tư, tận dụng từ các đơn vị bảo dưỡng xe máy của các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam.
Cùng với đó, Cục Đăng kiểm cần có hạ tầng cơ sở dữ liệu để quản lý hơn 70 triệu xe máy. Cơ quan này đang thiết kế hệ thống phần mềm kết hợp áp dụng AI để quản lý dữ liệu và có các giải pháp để người dân đưa xe kiểm định thuận lợi, nhanh chóng, hạn chế gian lận tiêu cực.
Khí thải xe máy là một trong những nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí. (Ảnh: Minh Quân).
Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng đề xuất thành lập Hiệp hội Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới Việt Nam, nhằm nâng cao chất lượng bảo dưỡng xe cơ giới. Bởi trong bối cảnh kiểm soát khí thải phương tiện, dự báo nhu cầu bảo dưỡng đúng quy trình, đúng kỹ thuật, kiểm soát chất lượng phụ tùng và chuẩn hóa tay nghề sẽ tăng nhanh thời gian tới.
Theo ông Nguyễn Tô An, an toàn kỹ thuật của phương tiện không thể chỉ trông chờ vào một thời điểm kiểm định theo chu kỳ, mà cần một hệ sinh thái vận hành thường xuyên, nơi bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm tra, giám sát được tổ chức bài bản, có chuẩn nghề. Nhiều quốc gia phát triển đã thiết lập mô hình Nhà nước thiết kế cơ chế để hiệp hội tham gia sâu vào quá trình chuẩn hóa nghề và nâng chất lượng dịch vụ.
Cả nước hiện có hơn 74,3 triệu xe máy và 6,3 triệu ôtô. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải xe máy giúp cải thiện chất lượng không khí, gián tiếp giảm chi phí y tế, thiệt hại kinh tế do các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí.
