Chiều 7/8, sau nhiều ngày bị xét xử, ông Muôn, Chủ tịch HĐQT Công ty Khoáng sản Hưng Thịnh bị TAND TP HCM tuyên phạt 10 năm tù về 3 tội Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Cùng vụ án, bà Phan Thị Xuân Thu, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh Bình Thuận, bị tuyên phạt 7 năm tù; Lê Văn Hưng, cựu cán bộ Hải quan Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1, nhận 12 năm tù cùng về tội Nhận hối lộ.
25 người còn lại bị tuyên phạt từ 500 triệu đồng đến 15 năm về một trong các tội: Đưa hối lộ, Buôn lậu, Trốn thuế, Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng hoặc Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.Về trách nhiệm dân sự, tòa buộc bị cáo Muôn nộp lại 1.508 tỷ đồng, tương ứng giá trị 450.000 tấn quặng titan khai thác trái phép. Các bị cáo khác phải nộp lại số tiền hưởng lợi và tiền đã sử dụng vào việc phạm tội còn thiếu.
HĐXX tiếp tục kê biên nhiều bất động sản, dây chuyền sản xuất của nhà máy thuộc Công ty Khoáng sản Hưng Thịnh để bảo đảm nghĩa vụ dân sự, bồi thường cho Nhà nước; đồng thời duy trì việc thu giữ, kê biên một số tiền, tài sản của các bị cáo khác.
Theo tòa, Muôn giữ vai trò chính, chỉ đạo các bị cáo khác khai thác trái phép lượng lớn khoáng sản nên phải chịu trách nhiệm cao hơn. Mức án được phân hóa theo vai trò, nghiêm trị người chủ mưu, cầm đầu và khoan hồng với người giúp sức.
Ông Phan Thành Muôn cùng đồng phạm tại tòa. Ảnh: Bình Nguyên
Khai thác trái phép 450.000 tấn quặng trị giá 1.508 tỷ đồng
HĐXX xác định năm 2020, Công ty cổ phần sản xuất Zirconium và Titanium Hưng Thịnh - HTZT, thuộc Tổng Công ty Khoáng sản Hưng Thịnh, được cấp phép khai thác titan lộ thiên tại mỏ Sao Mai (Bình Thuận, nay thuộc Lâm Đồng), công suất 24.000 tấn mỗi năm, đến hết năm 2024.
Để thu lợi bất chính, Muôn chỉ đạo Phạm Văn Dương, Giám đốc điều hành mỏ, khai thác vượt phạm vi, độ sâu và công suất được cấp phép. Quặng sau khi khai thác được cân, ghi nhận số liệu rồi báo cáo về bộ phận thương mại tổng hợp và Muôn.
Từ năm 2021 đến 2024, doanh nghiệp khai thác hơn 612.000 tấn quặng thô, tương đương khoảng 559.000 tấn khoáng vật nặng. Trong đó, khoảng 450.000 tấn vượt phép, trị giá hơn 1.508 tỷ đồng.
Để che giấu việc này, nhóm bị cáo móc nối với một số người thuộc Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ lập hồ sơ, bản đồ hiện trạng không đúng thực tế, thể hiện hoạt động khai thác vẫn đúng giấy phép.
Dù biết sai phạm, Trần Văn Thảo, Trưởng Liên đoàn, và Phan Thanh Nghị, Phó đoàn, vẫn ký xác nhận các tài liệu, giúp doanh nghiệp tiếp tục khai thác và làm thủ tục gia hạn giấy phép.
Sau đó, Dương đưa Nghị 30 triệu đồng và Thảo 20 triệu đồng để "cảm ơn". Theo chỉ đạo của Muôn, nhân viên Công ty Hưng Thịnh tiếp tục đưa Nghị 80 triệu đồng; Nghị giữ 30 triệu và đưa Thảo 50 triệu đồng.
Huang Shang Xia và các bị cáo tại tòa. Ảnh: Bình Nguyên
Chi 1,6 tỷ đồng để được bỏ qua sai phạm
HĐXX còn xác định Muôn đưa hối lộ và chi tiền "cảm ơn" tổng cộng 1,6 tỷ đồng cho một số thành viên Tổ giám sát 117 thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận để làm trái công vụ, bỏ qua sai phạm của doanh nghiệp.
Năm 2022, tổ giám sát do bà Phan Thị Xuân Thu làm tổ trưởng nhiều lần kiểm tra, xác định mỏ vi phạm nghiêm trọng, thuộc diện phải tước giấy phép.
Muôn sau đó chỉ đạo cấp dưới "xin xỏ" bà Thu. Nội dung biên bản kiểm tra được điều chỉnh theo hướng có lợi cho doanh nghiệp.
Công ty nhiều lần đưa tiền cho các thành viên tổ giám sát, mỗi lần 20-200 triệu đồng, tổng cộng hơn 1,1 tỷ đồng. Ngoài ra, Muôn trực tiếp đưa bà Thu 500 triệu đồng.
Trong quá trình bán quặng, Muôn và đồng phạm còn thỏa thuận giá thực tế cao hơn giá ghi trên hợp đồng, hóa đơn. Phần chênh lệch không được kê khai, gây thiệt hại hơn 50 tỷ đồng tiền thuế cho Nhà nước.
Cán bộ hải quan nhận 8,6 tỷ đồng giúp xuất lậu quặng
Ở một nhánh khác của vụ án, Lê Văn Hưng, cựu cán bộ Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn Khu vực 1, bị xác định nhận 8,6 tỷ đồng của Huang Shang Xia (Hoàng Thượng Hạ, thương nhân Trung Quốc).
Đổi lại, Hưng giúp người này cùng đồng phạm xuất lậu gần 28.000 tấn quặng không đủ tiêu chuẩn xuất khẩu, trị giá gần 96 tỷ đồng.
Một số bị cáo khác bị xác định xuất hóa đơn với giá quặng thấp hơn thực tế để che giấu doanh thu, trốn thuế.
