Sau phẫu thuật cắt bỏ thận do bệnh lý hoặc phát hiện chỉ có một quả thận bẩm sinh, không ít người rơi vào trạng thái lo lắng kéo dài về sức khỏe lâu dài. Theo thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Hiếu, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, phần lớn nỗi lo này xuất phát từ việc thiếu thông tin chính xác về khả năng thích nghi và bù trừ của cơ thể con người.
Quan niệm “mất một quả thận là sức khỏe suy giảm” không còn phù hợp với hiểu biết y học hiện nay. Khi chỉ còn một quả thận, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế bù trừ tự nhiên. Thận còn lại tăng kích thước, gia tăng số đơn vị lọc hoạt động để đáp ứng nhu cầu của toàn cơ thể.
“Trong thực hành lâm sàng, đa số người chỉ có một quả thận vẫn sinh hoạt, lao động và làm việc như người bình thường. Nhiều người hiến thận vẫn duy trì sức khỏe ổn định trong thời gian dài mà không gặp biến chứng nghiêm trọng”, bác sĩ Hiếu cho biết.
Điều này cho thấy bản thân việc chỉ còn một quả thận không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến suy thận.
Nhiều người chỉ còn một quả thận lo suy thận sớm.
Nguy cơ suy thận đến từ đâu?
Theo các chuyên gia, nguy cơ suy thận chỉ thực sự xuất hiện khi quả thận duy nhất bị tổn thương bởi bệnh lý hoặc lối sống không phù hợp. Những yếu tố thường gặp nhất gồm tăng huyết áp và tiểu đường không được kiểm soát, khiến mạch máu thận bị tổn thương kéo dài.
Ngoài ra, nhiễm trùng tiết niệu tái diễn, sỏi thận hoặc việc không theo dõi sức khỏe định kỳ cũng làm tăng nguy cơ suy thận. Đáng lo ngại là tổn thương thận thường tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi chức năng suy giảm rõ rệt.
Những thói quen âm thầm hại thận
Với người chỉ có một quả thận, một số thói quen sinh hoạt tưởng như vô hại lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Ăn mặn kéo dài làm tăng gánh nặng lọc và gây tăng huyết áp. Uống ít nước hoặc nhịn tiểu thường xuyên tạo điều kiện cho nhiễm trùng và hình thành sỏi.
Việc lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc nam, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc cũng có thể gây độc cho thận. Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia làm giảm lưu lượng máu đến thận, trong khi chế độ ăn quá nhiều đạm khiến áp lực lọc tăng cao theo thời gian.
Chủ động chăm sóc để sống khỏe lâu dài
Các bác sĩ khuyến cáo, người chỉ có một quả thận hoàn toàn có thể duy trì chất lượng cuộc sống tốt nếu chủ động chăm sóc đúng cách. Việc khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm chức năng thận và siêu âm ít nhất 6 tháng một lần giúp phát hiện sớm các bất thường.
Kiểm soát chặt huyết áp, đường huyết, ăn nhạt, tăng cường rau xanh, hoa quả và uống đủ nước theo tư vấn y tế là những nguyên tắc quan trọng. Người bệnh cũng cần thận trọng khi dùng thuốc, tuyệt đối không tự ý sử dụng nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
“Chỉ còn một quả thận không phải là dấu chấm hết cho sức khỏe, mà là lời nhắc nhở để sống khoa học và theo dõi y tế nghiêm túc. Nếu được chăm sóc đúng cách, quả thận còn lại hoàn toàn có thể đồng hành cùng người bệnh suốt cuộc đời”, bác sĩ Nguyễn Trung Hiếu nhấn mạnh.
