Theo báo cáo Monthly Deal Digest của Grant Thornton, thị trường mua bán và sáp nhập (M&A) Việt Nam trong tháng 5/2026 ghi nhận 24 giao dịch với tổng giá trị khoảng 700,6 triệu USD. Tuy nhiên, bức tranh M&A trong tháng gần như được định hình bởi một thương vụ duy nhất của VinFast, chiếm tới hơn ba phần tư tổng giá trị toàn thị trường.
Xét về quy mô vốn, thị trường chứng kiến sự áp đảo của ngành công nghiệp với tổng giá trị giao dịch lên tới 542,8 triệu USD, tương đương 77% tổng giá trị M&A trong tháng.
Động lực chính đến từ kế hoạch tái cấu trúc của VinFast Auto thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ phần vốn tại Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP). Thương vụ được định giá khoảng 13.300 tỷ đồng, tương đương 530 triệu USD.
Nếu đặt cạnh tổng quy mô thị trường M&A tháng 5, riêng thương vụ này chiếm khoảng 76% tổng giá trị giao dịch. Điều đó đồng nghĩa cứ 100 USD được ghi nhận trong các thương vụ M&A tại Việt Nam tháng qua thì có tới 76 USD đến từ giao dịch liên quan VinFast.
Theo kế hoạch công bố, bên nhận chuyển nhượng là nhóm nhà đầu tư gồm Công ty Cổ phần Nghiên cứu Phát triển Đầu tư Tương lai (Future Investment), Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thương mại Ngọc Quý và ông Phạm Nhật Vượng. Sau các bước chuyển nhượng nội bộ tiếp theo, Future Investment dự kiến trở thành cổ đông kiểm soát với tỷ lệ sở hữu 95,5%.
Đây được xem là một phần trong chiến lược tái cấu trúc của VinFast nhằm tách hoạt động sản xuất tại Việt Nam khỏi các mảng kinh doanh cốt lõi khác, hướng tới mô hình vận hành tinh gọn hơn. Sau thương vụ này, VinFast Việt Nam sẽ cơ bản hết nợ và có lãi từ năm 2027.
Sau VinFast, khoảng cách giữa các thương vụ còn lại khá lớn. Đứng thứ hai là vòng gọi vốn của Pharmacity với quy mô từ 50 triệu USD đến 80 triệu USD do quỹ đầu tư tác động LeapFrog Investments dẫn dắt. Thương vụ này tương đương khoảng 7-11% tổng giá trị thị trường M&A trong tháng.
Ở vị trí tiếp theo là thương vụ CTCP Nước Thủ Dầu Một (TDM) và CTCP Đầu tư Xây dựng Biwelco mua 48% cổ phần CTCP Cấp thoát nước Phú Yên (PWS), với giá trị ước tính 23,6 triệu USD.
Lĩnh vực năng lượng sạch tiếp tục thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư khi Stride, nền tảng công nghệ cung cấp giải pháp tài chính cho điện mặt trời áp mái và hệ thống lưu trữ năng lượng, huy động thành công 15 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B.
Trong khi đó, CTCP Thương mại Thái Hưng tiếp tục gia tăng hiện diện trong ngành thép thông qua việc mua thêm cổ phần tại CTCP B.C.H với giá trị khoảng 12,1 triệu USD.
Báo cáo của Grant Thornton cho thấy xu hướng đầu tư nước ngoài cũng có sự thay đổi so với các năm trước. Thay vì các thương vụ private equity quy mô lớn đến từ Nhật Bản và Hàn Quốc, dòng vốn ngoại trong tháng chủ yếu hướng đến các doanh nghiệp tăng trưởng, startup và các mô hình kinh doanh tạo tác động xã hội. Các nhà đầu tư đến từ Singapore và Anh nổi lên với nhiều giao dịch đáng chú ý trong lĩnh vực công nghệ, y tế và năng lượng.
Diễn biến tháng 5 cho thấy thị trường M&A Việt Nam vẫn duy trì hoạt động sôi động về số lượng giao dịch, song giá trị thị trường lại phụ thuộc đáng kể vào các thương vụ quy mô lớn. Trong bối cảnh VinFast thực hiện tái cấu trúc sâu rộng, thương vụ VFTP không chỉ trở thành giao dịch lớn nhất tháng mà còn tạo ra sự chênh lệch đáng kể về quy mô giữa các ngành, qua đó làm thay đổi đáng kể cục diện thị trường M&A Việt Nam trong tháng 5/2026.
