Một đoạn video ngắn ghi lại cảnh di chuyển trong căn nhà phố cổ Hà Nội bất ngờ thu hút hơn 1 triệu lượt xem trên mạng xã hội. Nhân vật chính là một nàng dâu đang bước lên chiếc cầu thang kim loại trong không gian chật hẹp. Điều khiến nhiều người dừng lại theo dõi không chỉ là sự lạ mắt, mà còn là cảm giác “thót tim” theo từng bước chân.
Trong video, người phụ nữ phải đi rất chậm, có lúc gần như bò lên từng bậc vì sợ. Dưới phần bình luận, nhiều người thừa nhận chỉ xem qua màn hình cũng đã thấy lo lắng. Không ít ý kiến cho rằng kiểu cầu thang này tuy tiết kiệm diện tích, nhưng lại tạo cảm giác thiếu an toàn nếu sử dụng lâu dài. Cũng có ý kiến cho rằng, có thể chiếc cầu thang này chưa được lắp đặt hoàn thiện.
Cầu thang quá nhỏ, có phù hợp dùng hàng ngày?
Quan sát từ đoạn clip, chiếc cầu thang này có một số đặc điểm dễ gây bất an: mặt bậc nhỏ, độ dốc lớn, vật liệu kim loại và thiếu lan can hoặc tay vịn rõ ràng. Khi người sử dụng phải bước chậm, nghiêng người hoặc bám tường để giữ thăng bằng, điều đó cho thấy việc di chuyển không còn tự nhiên như với cầu thang thông thường.
Theo các yêu cầu thiết kế nhà ở riêng lẻ, cầu thang cần được tính toán cụ thể về kích thước và độ an toàn. Dự thảo tiêu chuẩn do Bộ Xây dựng công bố nêu rõ chiều rộng thông thủy vế thang không nên nhỏ hơn 0,90 m; chiều rộng mặt bậc không nhỏ hơn 0,25 m; chiều cao bậc không vượt quá 0,19 m. Đồng thời, theo TCVN 13967:2024, vế thang, chiếu nghỉ và chiếu tới phải có lan can bảo vệ ở các cạnh hở, với chiều cao tối thiểu 900 mm.
Những thông số này cho thấy cầu thang trong nhà ở không chỉ là yếu tố thẩm mỹ hay tiết kiệm diện tích, mà còn là hạng mục cần đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng hàng ngày. Việc thu gọn quá mức có thể khiến người dùng gặp khó khăn khi di chuyển, đặc biệt trong các tình huống như đi xuống, mang vác đồ hoặc khi trong nhà có người già, trẻ nhỏ.
Câu chuyện từ đoạn video cũng phần nào phản ánh thực tế của nhiều căn nhà phố cổ, nhà ống nhỏ hoặc nhà cải tạo ở đô thị. Với mặt bằng hạn chế, gia chủ thường ưu tiên diện tích cho phòng khách, bếp, nơi nghỉ ngơi, nên cầu thang dễ trở thành khu vực bị “co lại”.
Tuy nhiên, khác với nhiều chi tiết nội thất khác, cầu thang là nơi sử dụng thường xuyên, nhiều lần trong ngày. Nếu thiết kế không hợp lý, sự bất tiện sẽ lặp lại liên tục trong sinh hoạt. Một vài chục centimet diện tích tiết kiệm được có thể không đáng kể so với cảm giác bất an kéo dài.
Một số công trình nhà ống được giới thiệu trên VnExpress cho thấy hướng tiếp cận khác: thay vì thu nhỏ cầu thang, kiến trúc sư lựa chọn bố trí lại vị trí thang, đưa về cuối nhà hoặc kết hợp với giếng trời, khoảng thông tầng để tăng độ thoáng và ánh sáng. Cách làm này giúp không gian không bị chia vụn, đồng thời vẫn đảm bảo việc di chuyển thuận tiện hơn.
Làm cầu thang gọn, không nên đánh đổi sự an toàn
Với những ngôi nhà có diện tích nhỏ, việc thiết kế cầu thang cần cân bằng giữa yếu tố gọn và yếu tố an toàn. Các tài liệu hướng dẫn an toàn như Approved Document K của Chính phủ Anh cũng nhấn mạnh cầu thang phải được thiết kế và lắp đặt sao cho đảm bảo an toàn khi di chuyển, trong đó các yếu tố như độ dốc, chiều sâu mặt bậc, tay vịn và khoảng không đầu đều cần được kiểm soát..
Thực tế, thay vì thu hẹp cầu thang tối đa, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên tối ưu theo hướng khác như tận dụng gầm thang làm tủ, kệ hoặc kho chứa đồ, kết hợp thêm ánh sáng và thông gió để khu vực này bớt bí. Với các vật liệu như kim loại hoặc bề mặt nhẵn, việc bổ sung giải pháp chống trượt cũng là yếu tố cần được lưu ý.
Đoạn video về nàng dâu đi cầu thang trong căn nhà phố cổ Hà Nội thu hút sự chú ý vì sự khác lạ. Nhưng phía sau đó là một câu chuyện quen thuộc của đời sống đô thị: khi không gian sống ngày càng thu hẹp, mỗi chi tiết trong nhà đều cần được tính toán kỹ. Và trong số đó, cầu thang có lẽ là nơi khó có thể “tiết kiệm” theo cách khiến người sử dụng phải lo lắng mỗi lần bước lên, bước xuống.
