Cảnh báo thủ đoạn hoán đổi ký tự tên miền nhằm chiếm đoạt tài khoản

Ngày 19/10, Cục An ninh mạng (A05 - Bộ Công an) đã đưa ra khuyến cáo khẩn về một phương thức tấn công kỹ thuật số đang gia tăng trên Internet hiện nay. Theo đó, các đối tượng lừa đảo sử dụng ký tự (từ ngôn ngữ khác) có hình dáng gần như trùng khớp với ký tự chữ Latin thường dùng để thiết lập tên miền giả mạo các trang web chính thức.

Trong bối cảnh các hoạt động mua sắm, thanh toán và giao dịch tài chính trực tuyến ngày càng trở thành thói quen phổ biến của người dân, những biến tướng tinh vi này đặt người dùng trước nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản và rò rỉ dữ liệu nhạy cảm chỉ qua một thao tác nhấp chuột bất cẩn.

Kịch bản hoán đổi ký tự thực hiện ra sao?

Về mặt kỹ thuật, thủ đoạn này khai thác sự tương đồng về mặt thị giác giữa các bảng mã ký tự khác nhau, thường được gọi là kỹ thuật tấn công tên miền đồng hình. Các đối tượng lừa đảo tiến hành đăng ký những tên miền có cấu trúc gần như nguyên vẹn so với địa chỉ của tổ chức tài chính, sàn thương mại điện tử hoặc doanh nghiệp hợp pháp, nhưng thay thế một hoặc nhiều chữ cái bằng các ký tự ngoại lai.

Điển hình như việc thay chữ “a” trong bảng chữ cái Latin tiêu chuẩn bằng ký tự “α” (alpha) từ bảng chữ cái Hy Lạp. Trên nhiều giao diện trình duyệt hoặc phông chữ hiển thị thông thường, sự khác biệt này gần như vô hình, khiến người dùng rất khó nhận diện nếu không kiểm tra chi tiết từng ký tự trên thanh địa chỉ.

Sau khi tạo dựng được tên miền tương đồng, kẻ gian tiếp tục sao chép toàn bộ giao diện đồ họa, biểu trưng thương hiệu và bố cục nội dung của trang web gốc nhằm tạo cảm giác tin cậy cho nạn nhân. Các liên kết độc hại sau đó được phát tán ồ ạt qua nhiều kênh liên lạc số như tin nhắn SMS viễn thông, thư điện tử mạo danh, thông báo trên mạng xã hội, bài đăng quảng cáo trực tuyến hoặc tin nhắn trong hội nhóm diễn đàn.

Nội dung dẫn dụ thường đánh vào tâm lý hám lợi hoặc sự lo lắng tức thời của người dùng, phổ biến như thông báo trúng thưởng, quà tặng tri ân, yêu cầu xác nhận lại đơn hàng giao trễ, thông báo hoàn tiền hoặc cảnh báo khóa tài khoản đòi hỏi xử lý khẩn cấp.

Khi truy cập vào các trang đích này và làm theo chỉ dẫn, người dùng sẽ vô tình cung cấp toàn bộ thông tin định danh quan trọng bao gồm tên đăng nhập tài khoản, mật khẩu truy cập, thông tin thẻ tín dụng và mã xác thực một lần (OTP). Ngay lập tức, hệ thống của kẻ gian sẽ ghi nhận dữ liệu trong thời gian thực, tiến hành đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử chính thức để tẩu tán số dư, đồng thời sử dụng tệp thông tin cá nhân thu thập được cho những hoạt động gian lận hoặc vi phạm pháp luật tiếp theo.

Nguyên tắc kiểm soát đường truyền và quy trình ứng phó rủi ro

Trước diễn biến phức tạp của phương thức tấn công mạo danh, Cục An ninh mạng khuyến nghị người dùng cần đặc biệt cẩn trọng trong từng thao tác điều hướng trên Internet. Yếu tố cốt lõi là thói quen rà soát toàn diện địa chỉ website trước khi thực hiện bất kỳ tương tác nào, đặc biệt lưu ý đến ký tự bất thường, các dấu gạch nối xen kẽ hay phần mở rộng tên miền lạ.

Thay vì bấm vào liên kết nhận được qua tin nhắn hay mạng xã hội, giải pháp an toàn nhất là tự tay nhập địa chỉ đã được xác thực từ trước vào thanh trình duyệt hoặc ưu tiên sử dụng các ứng dụng di động chính thức do nhà cung cấp dịch vụ phát hành.

Bên cạnh đó, việc tuân thủ các nguyên tắc bảo mật cơ bản giữ vai trò tấm khiên quan trọng. Người dùng không cung cấp mật khẩu, mã PIN hay mã OTP cho bất kỳ ai hoặc nhập trên các trang web chưa rõ nguồn gốc.

Tài khoản dịch vụ cần được thiết lập mật khẩu mạnh, kích hoạt tính năng xác thực đa yếu tố (MFA), đồng thời định kỳ cập nhật phiên bản mới nhất của hệ điều hành, trình duyệt web và sử dụng công cụ lọc cảnh báo trang web độc hại sẵn có trên hệ thống.

Khi gặp thông báo khả nghi nào liên quan đến biến động số dư hoặc trạng thái tài khoản, việc liên hệ trực tiếp qua số tổng đài hoặc kênh hỗ trợ chính thức là bước kiểm chứng bắt buộc.

Trong trường hợp đã vô tình nhập dữ liệu cá nhân vào website nghi vấn, người dùng cần hành động khẩn cấp để ngăn chặn thiệt hại. Biện pháp đầu tiên là thay đổi ngay mật khẩu của tài khoản liên quan từ một thiết bị khác an toàn, sau đó liên hệ với ngân hàng hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ để kích hoạt cơ chế khóa tài khoản, tạm dừng giao dịch trực tuyến.

Đồng thời, toàn bộ hình ảnh chụp màn hình, lịch sử tin nhắn, địa chỉ trang web lừa đảo và sao kê biến động tài chính cần được sao lưu đầy đủ để làm tài liệu chứng cứ, kịp thời trình báo cho cơ quan công an nhằm phục vụ công tác điều tra, phong tỏa dòng tiền.