Sản phẩm số cần loại bỏ nguy cơ với trẻ em từ thuật toán

Theo đại diện Cục An ninh mạng, doanh nghiệp công nghệ số cần chủ động rà soát, loại bỏ nguy cơ từ thuật toán và thiết kế sản phẩm số, vì an toàn cho trẻ em.

Tại lễ khởi động chương trình Teen Safety School Tour 2026 sáng 19/10 tại trường THCS Nam Từ Liêm, Hà Nội, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó cục trưởng An ninh mạng, Bộ Công an nêu vấn đề xây dựng "Hệ sinh thái trách nhiệm" trong bảo đảm an toàn số của trẻ em.

Theo ông Bắc, hệ sinh thái này là sự kết hợp của bốn trụ cột, gồm: gia đình, nhà trường, cơ quan chức năng, doanh nghiệp làm sản phẩm số. Trong đó, gia đình lắng nghe, đồng hành; nhà trường giáo dục nền tảng; cơ quan chức năng dẫn dắt, bảo vệ pháp lý. "Doanh nghiệp công nghệ chủ động rà soát, loại bỏ nguy cơ từ gốc rễ thuật toán, thiết kế của các sản phẩm số", ông Bắc nói.

Đại tá Hà Văn Bắc cũng nhìn nhận, việc trẻ em biết sử dụng công nghệ không đồng nghĩa với có kỹ năng nhận diện rủi ro và tự bảo vệ. Vì vậy, không thể bảo vệ trẻ em bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng, mà cần trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện nguy cơ và khả năng tự chủ.

Ông cũng đề nghị chuyển trọng tâm từ truyền thông cảnh báo sang rèn luyện kỹ năng thực tiễn, phù hợp với từng độ tuổi. Nội dung giáo dục cần được cập nhật theo xu hướng công nghệ mới, giúp học sinh nhận diện hành vi vi phạm, biết bảo vệ bản thân, bạn bè và tìm kiếm hỗ trợ kịp thời.

Một yêu cầu khác là đưa giáo dục an toàn số thành hoạt động thường xuyên trong trường học, thay vì chỉ tổ chức những sự kiện ngoại khóa đơn lẻ. Theo Đại tá Bắc, cần phát huy vai trò của học sinh, khuyến khích mỗi em trở thành một "đại sứ số", lan tỏa văn hóa mạng văn minh, lành mạnh đến bạn bè.

Với học sinh, ông khuyến nghị ba nguyên tắc khi tham gia môi trường mạng: kiểm chứng trước khi tin, tỉnh táo khi chia sẻ và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn.

Phát biểu tại lễ khởi động, bà Nguyễn Thị Nga, Phó cục trưởng Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, đánh giá sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà trường, gia đình và các đơn vị liên quan có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ quyền trẻ em, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh. Bà khuyến nghị học sinh chủ động lên tiếng khi gặp nguy cơ hoặc cảm thấy không an toàn trên mạng, tìm kiếm sự giúp đỡ từ thầy cô, cha mẹ hoặc gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

Đại diện TikTok Việt Nam, nền tảng số tham gia chương trình, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng bên cạnh các công cụ và tính năng bảo vệ dành cho thanh thiếu niên, việc trang bị kỹ năng, tăng cường sự đồng hành của gia đình và lắng nghe tiếng nói của trẻ em là những yếu tố quan trọng để xây dựng môi trường số an toàn, phù hợp với lứa tuổi.

Teen Safety School Tour 2026 do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok Việt Nam và MSD United Way Vietnam tổ chức. Chương trình sẽ được triển khai tại 10 trường ở Hà Nội, Lào Cai, TP HCM, Quảng Trị và Đà Nẵng trong giai đoạn tháng 10-12, dự kiến tiếp cận khoảng 9.000 học sinh và giáo viên.

Nội dung chương trình tập trung vào ba trụ cột: an toàn số, sức khỏe số và "Thiếu niên nói". Học sinh được hướng dẫn nhận diện lừa đảo, giả mạo danh tính, dụ dỗ qua mạng, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm quyền riêng tư và nội dung giả mạo bằng AI.