Các loại thịt ăn nhiều dễ hại thận

Thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc các sản phẩm chuyển hóa từ protein như ure, creatinin và acid uric. BS.CKII Hồ Tấn Thông, Đơn vị Nội thận - Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết khi lượng thịt tiêu thụ vượt quá nhu cầu, cơ quan này phải làm việc quá tải trong thời gian dài, từ đó tăng nguy cơ suy giảm chức năng. Bác sĩ khuyến cáo nên ăn đa dạng thực phẩm, ưu tiên thịt trắng như cá, gà... hạn chế các loại thịt dưới đây.

Thịt đỏ

Thịt đỏ (thịt bò, thịt bê, thịt cừu...) chứa hàm lượng protein cao, đồng nghĩa sau khi chuyển hóa sẽ tạo ra nhiều chất thải chứa nitơ như ure và creatinin, được đào thải qua thận.

Tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ khiến thận phải tăng cường làm việc để xử lý lượng chất thải lớn và tạo ra nhiều sản phẩm trung gian có tính acid. Tình trạng này kéo dài có thể làm tổn thương thận và dẫn đến giảm độ lọc cầu thận (eGFR), tiến triển thành bệnh thận mạn. Thịt đỏ còn có thể làm tăng acid uric, thêm gánh nặng chuyển hóa cho thận.

Nội tạng động vật

Các loại nội tạng như gan, thận, lòng chứa hàm lượng purin rất cao. Purin sau khi chuyển hóa sẽ tạo thành acid uric. Khi acid uric tăng cao có thể kết tinh thành tinh thể urat trong thận gây viêm và tổn thương mô thận, tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Đây cũng là cơ chế liên quan đến gout - bệnh lý không chỉ ảnh hưởng khớp mà còn gây tổn thương thận nếu kéo dài.

Nội tạng cũng chứa nhiều chất béo bão hòa, cholesterol và phospho, góp phần tăng lên gánh nặng cho khả năng lọc máu của thận.

Thịt chế biến sẵn

Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội, thịt đóng hộp, thịt khô, thịt xông khói... thường chứa hàm lượng muối (natri) rất cao cùng nhiều chất phụ gia bảo quản (còn gọi là phosphate vô cơ). Trong đó, natri tăng giữ nước, tăng thể tích tuần hoàn, dẫn đến tăng huyết áp.

Phosphate dư thừa làm rối loạn chuyển hóa khoáng chất, gây vôi hóa mạch máu và tổn thương thận. Đặc biệt, phosphate từ thực phẩm chế biến dễ hấp thu hơn nhiều so với tự nhiên nên mức độ ảnh hưởng cũng cao hơn.

Thịt nướng, chiên ở nhiệt độ cao

Thịt được nấu ở nhiệt độ cao như nướng, chiên hoặc áp chảo, bề mặt thịt bị cháy xém sẽ tạo ra một số chất không tốt như HCAs và PAHs. Những chất này gây stress oxy hóa, tổn thương tế bào nội mô mạch máu và ảnh hưởng đến hệ vi mạch trong thận. Về lâu dài, tình trạng viêm và tổn thương vi mạch có thể làm suy giảm chức năng lọc của thận.

Bác sĩ Thông lưu ý các loại thịt trên không phải là thực phẩm xấu, nhưng nếu ăn nhiều và chế biến không đúng cách sẽ tăng gánh nặng cho thận. Thận bị ảnh hưởng chủ yếu qua 3 cơ chế, gồm tăng gánh lọc do quá nhiều protein, rối loạn chuyển hóa acid uric, phosphate, tổn thương mạch máu do muối và chất độc hại. Vì vậy, mọi người nên giảm lượng thịt đỏ trong thực đơn hàng ngày, thay bằng cá và thịt trắng. Hạn chế tối đa thịt chế biến sẵn, ưu tiên hấp, luộc thay vì chiên nướng, đồng thời kiểm soát lượng đạm phù hợp với thể trạng.