Theo nghiên cứu mới được công bố bởi nhà ngôn ngữ học Christian Bentz từ Đại học Saarland và nhà khảo cổ học Ewa Dutkiewicz từ Bảo tàng Quốc gia Berlin (Đức), những biểu tượng được chạm khắc trên một bức tượng ngà voi khoảng 40.000 tuổi có thể là tiền thân của chữ viết, một phát minh làm thay đổi thế giới loài người.
Bức tượng ma mút chứa các dấu hiệu có thể là tiền thân của loại chữ viết đầu tiên của loài người - Ảnh: PNAS
Viết trên tạp chí khoa học PNAS, các tác giả cho biết họ đã phân tích các dấu hiệu được chạm khắc trên 260 hiện vật thuộc nền văn hóa Aurignacian, tồn tại ở miền Nam nước Đức ngày nay từ khoảng 43.000-34.000 năm trước.
Các hiện vật này - bao gồm nhiều công cụ, đồ tạo tác bằng ngà voi và độc đáo nhất là một bức tượng ma mút - có niên đại khoảng trên dưới 40.000 năm.
Nhiều hiện vật được trang trí bằng các họa tiết như chấm, đường kẻ, hình chữ V, hình chữ thập, hình zigzag, hình ngôi sao, mắt võng...
Các nhà nghiên cứu đã lập danh mục hơn 3.000 dấu hiệu riêng lẻ trên các hiện vật, nhóm chúng thành các danh mục khác nhau và ghi lại loại vật thể mà mỗi dấu hiệu xuất hiện.
Họ tìm kiếm các quy luật trong cách sắp xếp các ký hiệu bằng cách sử dụng thuật toán và mô hình lý thuyết thông tin. Các đặc điểm như tỉ lệ lặp lại, sự đa dạng của các loại ký hiệu, cũng như khả năng chứa đựng thông tin của mỗi chuỗi... đều được đánh giá chi tiết.
Kết quả cho thấy các hình khắc nói trên không phải ngẫu nhiên.
Một số hiện vật khác cũng chứa các dấu hiệu cùng loại, có sự lặp lại và quy luật nhất định, cho thấy đây có thể là một hình thức mà loài người truyền tải thông tin thời cổ đại - Ảnh: PNAS
Những hình khắc này được người Aurignacian duy trì ổn định trong khoảng 10.000 năm, cho thấy chúng phục vụ một chức năng nhất quán, chung chứ không chỉ đơn thuần là trang trí.
Nhìn chung, các họa tiết này đại diện cho một hình thức giao tiếp của loài người, mặc dù quá sơ khai để có thể gọi là chữ viết.
Vì vậy, các tác giả cho rằng chúng có thể là phiên bản tiền thân của một trong những loại chữ viết đầu tiên.
Loại chữ viết đầu tiên của nhân loại được giới khoa học công nhận là chữ viết hình nêm, với phiên bản sơ khai nhất xuất hiện khoảng 5.300 năm trước. Nhưng nguồn gốc sâu xa của loại chữ viết này vẫn còn bị phủ mờ bởi những bí ẩn.
Những bức tượng và hiện vật chạm khắc ở Đức đã cung cấp manh mối đáng giá để loài người hoàn thiện hơn trang sử quan trọng này.
