Giá bất động sản tăng cao trong thời gian qua. (Ảnh: Hoàng Huy).
Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, trong thời gian qua, giá bất động sản, đặc biệt là giá nhà ở, đất ở tăng cao vượt khả năng chi trả của đại bộ phận người dân.
Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, theo Bộ Xây dựng. Đơn cử như chi phí đầu tư của các dự án tăng do chi phí đầu vào, đặc biệt là tiền sử dụng đất tăng; nguồn cung bất động sản, nhà ở còn hạn chế do các dự án triển khai chậm, gặp khó khăn vướng mắc về thủ tục, nguồn vốn; cơ cấu sản phẩm bất động sản chưa phù hợp, thiếu nhà ở giá phù hợp, nhà ở xã hội để đáp ứng cho đối tượng thu nhập thấp.
Đi vào từng nguyên nguyên cụ thể, bộ này đánh giá hệ thống pháp luật liên quan mặc dù đã được sửa đổi, bổ sung nhưng vẫn còn một số vướng mắc, bất cập, đặc biệt về lĩnh vực đất đai, đấu thầu... còn nhiều thủ tục hành chính rườm rà, chưa rõ ràng trong áp dụng thực hiện, dẫn đến việc triển khai thực hiện nhiều dự án nhà ở, bất động sản còn chậm.
Việc tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về quy hoạch, đất đai, nhà ở, quy hoạch, đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án... của các địa phương trong công tác chấp thuận chủ trương, triển khai các dự án nhà ở mới chưa đáp ứng yêu cầu xã hội; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, việc xác định giá đất của một số địa phương còn chậm.
Cùng với đó, việc phát triển nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế và chưa đủ đáp ứng nhu cầu của người dân. Một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội, chưa thực hiện tốt việc quy hoạch quỹ đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch, giao chủ đầu tư thực hiện dự án.
Cũng theo Bộ Xây dựng, hiện còn nhiều dự án bất động sản, nhà ở gặp vướng mắc về mặt pháp lý, chậm triển khai, bị đình trệ, trong khi nguồn lực đã đầu tư là rất lớn, gây lãng phí về đất đai và nguồn vốn, làm gia tăng khó khăn và chi phí, từ đó, tăng giá bán sản phẩm.
Cơ cấu sản phẩm bất động sản, nhà ở chưa phù hợp với nhu cầu thực tế. Nguồn cung sản phẩm nhà ở chủ yếu là phân khúc cao cấp và phân khúc trung cấp, thiếu sản phẩm bất động sản là nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân, đặc biệt là nhà ở cho người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
Ngoài ra, giá bất động sản, nhà ở tăng còn ảnh hưởng do một số doanh nghiệp chủ đầu tư, nhà đầu tư, cá nhân môi giới có hành vi găm hàng, nâng giá, đầu cơ, nhiễu loạn thông tin thị trường.
Để giải quyết kiểm soát giá bất động sản, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận với nhà ở, nhất là nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng cho biết đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ, trong đó đề xuất kiến nghị một số giải pháp.
Cụ thể, Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính và các cơ quan có liên quan hoàn thiện Đề án thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý để báo cáo Chính phủ trình Quốc hội Nghị quyết về Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập.
Bộ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tiếp tục thúc đẩy thực hiện chính sách phát triển nhà ở xã hội tạo nguồn cung nhà ở cho thị trường. Trong đó, khẩn trương tổ chức triển khai thực hiện Nghị định về quỹ nhà ở quốc gia và Nghị quyết của Chính phủ về đột phá phát triển nhà ở xã hội; nghiên cứu chính sách phát triển nhà ở giá phù hợp để đề xuất các nội dung đưa vào Luật sửa đổi Luật Nhà ở trong năm 2026.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước rà soát, đánh giá các quy định về tín dụng liên quan đến lĩnh vực bất động sản để đề xuất biện pháp điều tiết về tín dụng bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng tiếp tục rà soát, đánh giá các quy định về tài chính, thuế liên quan đến lĩnh vực bất động sản để đề xuất biện pháp điều tiết về tài chính, thuế bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn và thời điểm thích hợp.
