Thị trường tiền số bốc hơi hơn 1.000 tỷ USD chỉ trong vài tuần
Ngay cả trong một thị trường nổi tiếng biến động như tiền số, cú sụt giảm lần này vẫn đặc biệt nghiêm trọng. Bitcoin – “phong vũ biểu” của ngành – rơi mạnh từ mức kỷ lục 126.000 USD hồi đầu tháng 10 xuống dưới 81.000 USD vào cuối tuần qua, trước khi hồi lại quanh 88.000 USD. Đây có thể là một trong những tháng tồi tệ nhất lịch sử thị trường crypto.
Theo Deutsche Bank, khác với các đợt sụp giá trước đây vốn chủ yếu do nhà đầu tư nhỏ lẻ gây ra, đợt điều chỉnh lần này diễn ra trong bối cảnh dòng vốn tổ chức tăng mạnh, chính sách thay đổi và kinh tế vĩ mô toàn cầu biến động. Bitcoin đã giảm 30% từ đỉnh, chính thức bước vào thị trường gấu, trong khi S&P 500 chỉ giảm 3%.
Nỗi lo bao trùm thị trường xuất phát từ hai yếu tố: khả năng Fed thay đổi thời điểm hạ lãi suất và sự hoài nghi ngày càng lớn về việc AI có đang tạo ra một bong bóng công nghệ.
Giống cổ phiếu công nghệ, crypto cực kỳ nhạy cảm với lãi suất điều hành của Fed. Khi chi phí vay vốn tăng, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư giảm nhanh, kéo theo sự tháo chạy khỏi các tài sản biến động mạnh.
Nhưng crypto còn phải chịu thêm một cú sốc riêng: đợt “flash crash” (sụp đổ chớp nhoáng) ngày 10/10. Khi Tổng thống Donald Trump bất ngờ tái khởi động chiến tranh thương mại với Trung Quốc, thị trường hoảng loạn dẫn đến bán tháo, kích hoạt hàng loạt lệnh thanh lý tự động trong hệ thống đòn bẩy cao của crypto.
Chỉ trong một ngày, thị trường bị cuốn phăng 19 tỷ USD. Hiệu ứng domino khiến nhiều nhà đầu tư buộc phải bán tài sản để đáp ứng margin call – và cứ thế vòng xoáy giảm giá tự khuếch đại.
Rất nhiều người rời bỏ thị trường sau cú sập đó, khiến thanh khoản sụt giảm, làm Bitcoin càng dễ chịu biến động mạnh hơn trong những phiên tiếp theo.
Điều gì khiến cú sập lần này khác với các “mùa đông crypto” trước?
Khác biệt lớn nhất: sự tham gia của dòng tiền tổ chức. Kể từ khi Mỹ phê duyệt các quỹ bitcoin giao ngay (spot Bitcoin ETFs) vào năm ngoái, hàng tỷ USD từ các nhà đầu tư truyền thống đã chảy vào crypto.
Nhưng nhóm nhà đầu tư mới này không có “niềm tin hệ tư tưởng” mạnh như thế hệ crypto đầu tiên – những người sẵn sàng “mua đáy”, kiên định giữ coin và củng cố cộng đồng. Đối với dòng tiền tổ chức, Bitcoin chỉ là một khoản đầu tư rủi ro trong danh mục, dễ bị bán tháo khi thị trường rung lắc.
Steve Sosnick (Interactive Brokers) nói ngắn gọn:
“Bitcoin giờ là tài sản của người bình thường. Nó sẽ bị đối xử như một khoản đầu tư đầu cơ đầy biến động, không phải một niềm tin.”
Sự hiện diện của dòng tiền “không trung thành” này khiến thị trường dễ chịu tác động dây chuyền hơn và không còn khả năng phục hồi mạnh mẽ nhờ cộng đồng như trước.
