Bi kịch khi bỗng dưng thành doanh nhân

Truy lùng doanh nghiệp "ma"

Sau khi Báo Tiền Phong đăng tải bài viết “Bỗng dưng đứng tên doanh nghiệp, bị chặn ở sân bay: “Giám đốc” khắc khoải gỡ vướng”, phóng viên Báo Tiền Phong nhận được phản ánh của nhiều giám đốc bất đắc dĩ, với những phiền toái gây ra cho cuộc sống, công việc của họ.

Một trong số đó là chị Trần Thị Nhâm, quê Phú Thọ. Chị Nhâm đã kết hôn và sinh sống tại Ngọc Lâm, Quảng Tây, Trung Quốc nhiều năm. Kỳ nghỉ hè vừa qua, chị cùng chồng và ba con nhỏ về Việt Nam thăm mẹ ruột 76 tuổi.

Ngày 28/8, khi làm thủ tục xuất cảnh trở lại Trung Quốc tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn), chị Nhâm bất ngờ được thông báo chị là "giám đốc" Công ty TNHH Eco House Việt Nam, có khoản nợ thuế cần phải nộp. Chị Nhâm khẳng định chưa từng thành lập, điều hành doanh nghiệp này.

Theo chị Nhâm, người nộp hồ sơ thành lập doanh nghiệp này sử dụng số chứng minh nhân dân cũ của chị. Năm 2018, chị đã làm thủ tục cấp đổi giấy tờ và không còn sử dụng số chứng minh nhân dân này.

Để tìm hiểu sự việc, chị Nhâm đến địa chỉ doanh nghiệp đăng ký tại số 303 Ngọc Thụy, Long Biên, Hà Nội. Tuy nhiên, chị Nhâm nói: "Tôi không tìm thấy doanh nghiệp nào tại đây, gọi đến số điện thoại doanh nghiệp này công bố, không có ai bắt máy". Địa chỉ nơi Công ty TNHH Eco House Việt Nam đăng ký hoạt động là một cửa hàng bán đồ thờ.

Sau khi phát hiện sự việc, chị Nhâm gửi đơn đến Thuế cơ sở 11 (Hà Nội), Sở Tài chính và công an phường Bồ Đề, Hà Nội - nơi doanh nghiệp đăng ký. Theo chị, các cơ quan đã có văn bản trả lời, vụ việc vẫn đang chờ được giải quyết.

Hiện tại, chị Nhâm và một con nhỏ 2 tuổi vẫn phải ở Việt Nam, trong nỗi mong mỏi từng ngày chờ được đoàn tụ với chồng và hai con đã xuất cảnh trở về Trung Quốc từ ngày 28/8.

Trước đây, chị Nhâm chăm sóc, đưa đón và theo sát việc học của các con, còn chồng thường xuyên bận công việc, đi công tác dài ngày. Từ khi phải ở lại Việt Nam, chị luôn thấp thỏm nghĩ về con nhỏ ở nhà. “Con thứ hai mới 5 tuổi, đang có dấu hiệu bị bệnh nhẹ. Nhà gần ao, hồ nên tôi rất lo lắng, thực sự khổ tâm khi mình không làm "doanh nhân" mà vẫn phải chịu cảnh này”, chị Nhâm nói.

Nỗi lo của chị Nhâm còn hướng về người mẹ già đã 76 tuổi đang sống một mình. Trước đây, dù kinh tế không dư dả, chị vẫn cố gắng gửi tiền phụng dưỡng mẹ hằng tháng. Nay mắc kẹt tại Việt Nam, chị vừa lo cho các con ở Trung Quốc, vừa lo không thể kiếm đủ tiền để tiếp tục hỗ trợ được mẹ già.

Gián đoạn công việc, "nạn nhân" cả năm chưa thể gặp lại gia đình

Chị Lạc Huệ Quân, làm việc tại một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại TPHCM phản ánh, chị bị tạm hoãn xuất cảnh khi chuẩn bị chuyển sang Đài Loan làm việc, cùng đưa hai con sang học tập tại đây.

Ngày 17/7, khi làm thủ tục tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất để đi Đài Loan trên chuyến bay JX712, chị Quân được thông báo tạm hoãn xuất cảnh do là người đại diện pháp luật của Công ty Cổ phần Thương mại Xây dựng Đầu tư Mai Nguyễn, đang nợ thuế 8,7 triệu đồng. Chị Quân bất ngờ vì chưa từng biết đến doanh nghiệp này.

Việc không thể xuất cảnh khiến cuộc sống gia đình chị Quân đảo lộn. Hai con không thể đến trường như dự kiến, sẽ phải nhập học chậm 1 năm, còn chị chưa thể sang Đài Loan nhận công việc như kế hoạch. Doanh nghiệp nơi chị Quân làm việc phải bố trí người thay thế.

Chị Quân đã đến Thuế cơ sở 15 TPHCM làm việc, đồng thời trình báo Công an phường Hạnh Thông, nơi doanh nghiệp đăng ký trụ sở. Theo chị, khi kiểm tra khu vực, cán bộ công an ghi nhận địa chỉ doanh nghiệp đăng ký bỏ trống.

Ngày 20/7, chị tiếp tục đề nghị cơ quan thuế kiểm tra, xác minh và nhận các văn bản liên quan đến nghĩa vụ thuế, tình trạng hoạt động của doanh nghiệp tại địa chỉ đăng ký và việc tạm hoãn xuất cảnh. Chị cũng gửi đơn đến Sở Tài chính TPHCM. Đến ngày 30/7, hồ sơ được chuyển đến Công an phường Hạnh Thông để phối hợp xác minh; ngày 1/8, chị nhận thông báo xác nhận việc chuyển hồ sơ đã hoàn tất. Đến hiện tại, chị cho biết, vẫn chờ kết quả xác minh. Việc học của hai con và công việc của chị đều bị đảo lộn.

Cũng phản ánh với phóng viên Báo Tiền Phong về vấn đề này, chị Đào Thị Thanh Mai (đến từ Hải Phòng, đã lập gia đình tại Hàn Quốc) cho biết, chị phát hiện mình bỗng dưng là "giám đốc" Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hải Văn từ tháng 3/2023. Sự việc đã được phản ánh tới cơ quan chức năng nhưng chưa được giải quyết dứt điểm. Đến tháng 11/2025, chị bị tạm hoãn xuất cảnh do doanh nghiệp trên "nợ thuế hơn 4,8 triệu đồng".

Chị Mai cho biết, mới đây, Sở Tài chính Hà Nội phản hồi rằng đã chuyển đơn của chị sang cơ quan công an điều tra, làm rõ. Chưa nhận được kết quả xác minh, hơn 1 năm qua, chị đã không thể quay lại Hàn Quốc đoàn tụ với gia đình.

Hối hận vì tự nộp khoản "nợ thuế"

Tháng 1/2026, anh Lương Tiểu Long ở TPHCM nhận thông báo của Thuế cơ sở 8 TPHCM về khoản nợ thuế 3.037 đồng, kèm cảnh báo có thể bị đề nghị tạm hoãn xuất cảnh. Tìm hiểu, anh Long phát hiện mình "bị" đứng tên đại diện Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ và Xây dựng Quang Long, thành lập năm 2022. Công ty này thành lập bằng chứng minh nhân dân mà anh đánh mất từ tháng 2/2016. Anh khẳng định không thành lập doanh nghiệp này.

Lo ngại bị tạm hoãn xuất cảnh, anh Long đã nộp khoản thuế trên, nhưng cuối cùng vẫn không giải quyết được vụ việc. Tìm hiểu thấy những rủi ro có thể xảy ra khi "lỡ" đóng khoản nợ thuế ấy, anh càng thêm lo lắng.

Tháng 3/2026, anh Long nhận được văn bản trả lời của Công an phường Chánh Hưng (TPHCM), nội dung ghi nhận anh không quen chủ nhà tại địa chỉ đăng ký doanh nghiệp, không có hợp đồng thuê nhà. "Tuy nhiên, văn bản trả lời trên của công an phường Chánh Hưng vẫn chưa đủ điều kiện để Sở Tài Chính TPHCM gỡ công ty ma này", anh Long cho biết.

Anh Long tiếp tục gửi đơn 2 lần nữa đến Sở Tài chính TPHCM, cơ quan công an; sau đó, đơn đều được chuyển về Công an phường Chánh Hưng để xác minh. Hiện tại, anh Long cho biết, vẫn chưa được cơ quan chức năng thông báo kết quả. (Còn tiếp)