Bị hoãn xuất cảnh vì khoản nợ thuế nhỏ: Cục Thuế nói gì?

Nợ thuế vài trăm nghìn đồng, người dân loay hoay xử lý

Những ngày qua, một số người phản ánh bị tạm hoãn xuất cảnh do còn nợ thuế với số tiền rất nhỏ. Có trường hợp nợ vài nghìn đồng nhưng chỉ biết mình chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế khi làm thủ tục tại sân bay.

Chị N.M.A ngụ Hà Nội cho biết, năm 2007, chị thành lập một công ty nhưng doanh nghiệp chỉ hoạt động vài tháng rồi dừng. Chị không thực hiện thủ tục giải thể và đóng mã số thuế theo quy định. Đến nay, số tiền thuế được xác định còn nợ là 800.000 đồng, chưa kể thuế môn bài.

“Lâu nay tôi cứ nghĩ dừng hoạt động và đóng xong thuế là xong, không ngờ giờ đi máy bay mới biết mình vẫn phải hoàn thành đóng mã số thuế”, chị N.M.A chia sẻ.

Chị H. bỗng dưng trở thành chủ doanh nghiệp. Theo Cục Thuế, những trường hợp bị mạo danh sẽ không bị cấm xuất cảnh. Ảnh: V.LONG

Trường hợp chị Nguyễn Mai ngụ TP.HCM cũng tương tự. Chị cho biết bị tạm hoãn xuất cảnh vì khoản nợ thuế 300.000 đồng liên quan đến công ty thành lập từ năm 2015. Hiện chị đang làm việc với cơ quan chức năng để giải quyết nghĩa vụ thuế còn tồn đọng.

Đáng chú ý, chị Hà Linh cho biết mình chưa từng thành lập công ty nhưng khi tra cứu mã số thuế lại phát hiện bản thân đứng tên chủ một doanh nghiệp. Chị đã phản ánh với cơ quan thuế và công an về việc bị mạo danh. Dù được thông báo trường hợp này sẽ được xem xét gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, chị vẫn lo lắng về quá trình xử lý.

Những trường hợp trên đặt ra vấn đề về tính tương xứng giữa số tiền thuế còn nợ và biện pháp quản lý được áp dụng, nhất là với người đã ngừng kinh doanh từ nhiều năm trước hoặc cho rằng mình bị sử dụng thông tin cá nhân trái phép.

Vì sao nợ thuế nhỏ vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh?

Trao đổi với báo Dân Việt, đại diện Cục Thuế cho biết quy định hiện hành phân biệt các nhóm người nộp thuế để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh đang hoạt động, biện pháp này được áp dụng khi số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và đã quá hạn nộp trên 120 ngày. Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, ngưỡng nợ là từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày.

Tuy nhiên, quy định đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký lại khác. Nhóm này chưa có quy định về ngưỡng nợ tối thiểu để xem xét tạm hoãn xuất cảnh.

Theo Nghị định 49/2025 của Chính phủ, chỉ cần còn khoản nợ thuế quá hạn, người thuộc nhóm này có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nếu sau 30 ngày kể từ khi được thông báo mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Những cá nhân, tổ chức mở công ty nhưng không hoạt động tại cơ sở đăng ký, cơ quan thuế không thể liên hệ được sẽ nằm trong diện cấm xuất cảnh, dù số tiền nợ thuế ít. Ảnh minh hoạ sử dụng công nghệ AI

Cục Thuế lý giải, nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký được xác định có mức độ rủi ro cao trong quản lý thuế. Thực tế, ngoài việc phát sinh nợ thuế, một số trường hợp còn không nộp hồ sơ khai thuế, không thông báo việc ngừng hoạt động, mua bán hóa đơn hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp.

Cơ quan thuế cho biết trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh, các đơn vị đã thực hiện nhiều biện pháp liên hệ với người nộp thuế. Trong đó có phối hợp với chính quyền địa phương xác minh doanh nghiệp, gửi thông báo qua địa chỉ, số điện thoại, thư điện tử đã đăng ký và thông báo trên hệ thống thuế điện tử.

Thông báo về việc dự kiến tạm hoãn xuất cảnh được gửi trước 30 ngày. Nếu hết thời hạn này, người nộp thuế vẫn không liên hệ với cơ quan thuế và chưa hoàn thành nghĩa vụ, cơ quan thuế mới ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh: “Chúng tôi làm hoàn toàn đúng quy định pháp luật”- đại diện Cục Thuế khẳng định.

Theo Cục Thuế, một số trường hợp được phản ánh đã bỏ địa chỉ kinh doanh nhưng không thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Cơ quan thuế cho biết đã công khai thông tin, cảnh báo và hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ theo quy định.

Đề xuất ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng

Dù cho rằng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có tác dụng nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế, Cục Thuế cũng ghi nhận phản ánh về những trường hợp bị áp dụng biện pháp này khi số tiền nợ quá nhỏ, gây ảnh hưởng đến công việc và hoạt động kinh doanh.

Theo số liệu quản lý thuế, hơn 50% người nộp thuế thuộc nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số tiền nợ dưới 1 triệu đồng. Tuy nhiên, tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế của toàn bộ nhóm đối tượng.

Việc cấm xuất cảnh với những người mở công ty mà không hoạt động theo địa chỉ nhằm lọc ra các công ty vi phạm pháp luật. Ảnh: V.LONG

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, trong đó đề xuất điều chỉnh quy định về tạm hoãn xuất cảnh.

Cụ thể, đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dự thảo đề xuất áp dụng ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Đồng thời, người nộp thuế phải đã quá thời hạn 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Theo cơ quan thuế, việc bổ sung ngưỡng nợ tối thiểu nhằm loại trừ những khoản nợ rất nhỏ phát sinh do sai sót kỹ thuật, dữ liệu chưa được cập nhật kịp thời hoặc các nguyên nhân khách quan khác. Qua đó, quy định mới hướng tới sự tương xứng hơn giữa mức độ vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước.

Cục Thuế cho biết đề xuất này được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thực hiện quy định hiện hành, tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Bên cạnh việc điều chỉnh quy định, cơ quan thuế cũng đang phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an, nghiên cứu nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý, tiến tới hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nhanh nhất sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

“Việc điều chỉnh chính sách cần bảo đảm hiệu quả quản lý thuế, đồng thời hài hòa với quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế”- đại diện Cục Thuế nhấn mạnh.