Bộ Tư pháp cho biết, Dự thảo Nghị định theo trình tự, thủ tục rút gọn quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được Bộ Tài chính gửi tới xin ý kiến thẩm định đã chỉ rõ những bất cập của Luật đầu tư năm 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP ngày 26/3/2021 của Chính phủ như: Chưa có đối tượng đầu tư ra nước ngoài là các quỹ đầu tư thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam. Chưa có quy định về thời điểm, căn cứ xác định vốn đầu tư ra nước ngoài bằng Việt Nam đồng để làm căn cứ xác định loại dự án, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận (GCN) đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Chưa có quy định về nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài bằng hình thức hoán đổi khoản nợ, gây vướng mắc trong quá trình thực tế triển khai. Không có quy định về đầu tư bằng hàng hóa, máy móc thiết bị được mua từ nước khác để chuyển sang nước tiếp nhận đầu tư để góp vốn. Quyết định đầu tư ra nước ngoài đối với nhà đầu tư là doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư cá nhân vẫn chưa có. Việc quy định về đầu tư ra nước ngoài chung với các quy định về đầu tư tại Việt Nam gây khó khăn trong việc tra cứu, thực hiện pháp luật…
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc, ngoài việc xin ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, mới đây Bộ Tài chính có Tờ trình về việc ban hành Nghị định của Chính phủ quy định đầu tư ra nước ngoài (ĐTRNN). Qua đó, Bộ Tài chính đang hướng tới các giải pháp như: Bổ sung thêm quy định về căn cứ và thời điểm xác định tỷ giá để tính vốn ĐTRNN tương đương bằng Việt Nam đồng. Nhà đầu tư có thể hoán đổi vốn, khoản công nợ với đối tác ở nước ngoài để góp vốn đầu tư, thanh toán các nghĩa vụ tài chính liên quan hoặc hoán đổi cho việc mua cổ phần, phần vốn góp của dự án đầu tư của tổ chức kinh tế ở nước ngoài. Điều này giúp giải quyết vướng mắc trong thực tế có trường hợp nhà đầu tư góp vốn bằng khoản công nợ với đối tác nước ngoài nhưng quy định cũ chưa có căn cứ pháp lý.
Nhà đầu tư có thể mua máy móc, thiết bị và hàng hóa ở một nước khác và chuyển sang nước tiếp nhận đầu tư để góp vốn cho dự án ĐTRNN mà không cần phải nhập khẩu máy móc, thiết bị, hàng hóa về Việt Nam. Như vậy, việc góp vốn cho dự án ĐTRNN bằng máy móc, thiết bị, hàng hóa từ nước khác không phải chuyển trực tiếp từ Việt Nam, qua đó giải quyết vướng mắc trong thực tế có trường hợp nhà đầu tư góp vốn bằng máy móc thiết bị mua từ nước thứ 3 để giảm thời gian, chi phí cho nhà đầu tư trong việc thực hiện góp vốn cho dự án.
Dự án có vốn ĐTRNN từ 20 tỷ đồng trở lên hoặc có ngành nghề thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện thì phải thực hiện thủ tục cấp GCN đăng ký đầu tư ra nước ngoài trước khi chuyển vốn ĐTRNN.
Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc giải thích, lý do đề xuất mức vốn 20 tỷ đồng, theo quy định của Luật Đầu tư 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP thì dự án ĐTRNN có mức vốn nhỏ hơn 20 tỷ đồng do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) tự quyết định việc cấp GCN đăng ký đầu tư ra nước ngoài mà không cần xin ý kiến các cơ quan liên quan. Do đó, dự án có vốn ĐTRNN dưới mức vốn này không phải cấp GCN đăng ký đầu tư ra nước ngoài để cải cách thủ tục hành chính về ĐTRNN nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát được các dự án có quy mô lớn. Ngoài ra, cũng có ý kiến cho rằng nên để mức vốn tối thiểu để cấp GCN đăng ký đầu tư ra nước ngoài nhỏ hơn mức 20 tỷ đồng để hạn chế các nhà đầu tư lợi dụng hoạt động ĐTRNN để thực hiện các mục đích khác như mua nhà, định cư, xin visa,…
Đối với dự án có vốn ĐTRNN từ 1.600 tỷ đồng trở lên hoặc có đề xuất áp dụng cơ chế chính sách hỗ trợ đặc biệt được đưa vào diện phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chấp thuận trước khi cấp GCNĐT. Theo quy định của Luật đầu tư năm 2020 mức dự án ĐTRNN thuộc diện chấp thuận chủ trương của Thủ tướng là 800 tỷ đồng. Việc đề xuất mức 1.600 tỷ (gấp 2 lần mức cũ 800 tỷ) là để thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm phạm vi loại dự án phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Liên quan đến việc chuyển lợi nhuận về nước sẽ không theo báo cáo quyết toán thuế mà theo thời điểm nhà đầu tư được chia lợi nhuận. Thời hạn chuyển về nước trong 12 tháng kể từ ngày được chia lợi nhuận và được gia hạn 1 lần 12 tháng. Nội dung này giúp giải quyết vướng mắc của một số nhà đầu tư về chuyển lợi nhuận về nước do tổ chức kinh tế ở nước ngoài đã có báo cáo quyết toán thuế nhưng nhà đầu tư chưa được chia lợi nhuận nên không thể chuyển lợi nhuận về nước theo đúng thời hạn quy định.
