Theo lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, cây đinh lăng là dược liệu quen thuộc trong đời sống người Việt. Hầu hết các bộ phận của cây như lá, cành, vỏ thân và rễ đều có thể sử dụng để chế biến món ăn hoặc làm thuốc bồi bổ cơ thể.
Trong dân gian, lá đinh lăng thường được dùng nấu canh với thịt hoặc cá. Món ăn này được cho là giúp tăng cường sức khỏe, đặc biệt phù hợp với người mới ốm dậy, phụ nữ sau sinh và người cao tuổi.
Các nghiên cứu cho thấy lá và rễ đinh lăng chứa nhiều hoạt chất có lợi. Rễ cây có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, tác dụng thông huyết mạch, tăng cường sinh lực, cải thiện sức bền và nâng cao sức đề kháng.
Theo y học cổ truyền, danh y Hải Thượng Lãn Ông từng sử dụng rễ đinh lăng sao vàng hạ thổ để sắc nước cho phụ nữ sau sinh uống, nhằm giảm đau dạ con và hỗ trợ tiết sữa.
Khoa học hiện đại cũng phát hiện trong rễ đinh lăng có saponin – hoạt chất thường gặp trong nhân sâm – cùng nhiều vitamin nhóm B và khoảng 13 loại axit amin thiết yếu, góp phần giúp cơ thể phục hồi và tăng cường thể lực.
Cây đinh lăng là một dược liệu quen thuộc trong đời sống người Việt.
Ngoài tác dụng bồi bổ, đinh lăng còn được ứng dụng trong nhiều bài thuốc dân gian.
Bài thuốc từ cây đinh lăng
Hỗ trợ điều trị các bệnh hô hấp
Với các bệnh hô hấp, rễ đinh lăng có thể kết hợp với nghệ vàng, bách bộ, đậu săn, vỏ rễ dâu, rau tần dày lá, xương bồ và gừng khô. Các dược liệu được sắc lấy nước uống liên tục khoảng 10 ngày, giúp giảm ho và hỗ trợ điều trị hen suyễn.
Giảm đau xương khớp
Trong trường hợp đau nhức xương khớp do phong thấp, rễ đinh lăng có thể phối hợp với một số vị thuốc khác như rễ cỏ xước, thiên niên kiện, cối xay, hà thủ ô chế. Bài thuốc này giúp giảm đau và hỗ trợ lưu thông khí huyết.
Giảm đau lưng do thời tiết
Khi thời tiết thay đổi gây đau lưng, cành và lá đinh lăng có thể kết hợp với rễ cây xấu hổ, cúc tần và cam thảo dây để sắc nước uống, giúp giảm cảm giác đau và cải thiện vận động.
Bồi bổ cơ thể
Ngoài ra, lá đinh lăng tươi còn được dùng để bồi bổ cơ thể. Lá được đun sôi, sắc hai lần rồi hòa nước uống trong ngày, giúp giảm mệt mỏi và phục hồi sức lực. Vỏ rễ đinh lăng cũng có thể ngâm rượu uống với lượng vừa phải nhằm tăng cường sinh lực.
Hỗ trợ cải thiện chức năng tiêu hóa
Đối với người hay đầy bụng, ăn không tiêu, vỏ rễ đinh lăng đun nhỏ lửa rồi chia uống nhiều lần trong ngày có thể hỗ trợ cải thiện chức năng tiêu hóa.
Kích thích tiết sữa
Phụ nữ sau sinh thường sử dụng vỏ rễ đinh lăng sắc cùng vài lát gừng tươi trong khoảng 5 ngày để kích thích tiết sữa. Trong trường hợp tắc tia sữa, có thể dùng rễ đinh lăng bỏ lõi sắc nước uống.
Không chỉ giúp lợi sữa, rễ, cành và lá đinh lăng sao khô còn được dùng sắc nước uống thay trà, giúp phụ nữ sau sinh giảm đau dạ con và phục hồi sức khỏe.
Giúp giảm mẩn ngứa và nổi mày đay
Trong một số trường hợp dị ứng ngoài da, lá đinh lăng khô sắc nước uống trong khoảng 10 ngày có thể giúp giảm mẩn ngứa và nổi mày đay.
Theo lương y Bùi Đắc Sáng, đinh lăng là cây thuốc quen thuộc nhưng chứa nhiều giá trị dược liệu. Tuy nhiên, khi sử dụng để hỗ trợ điều trị bệnh, người dân nên tham khảo ý kiến thầy thuốc để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
