Thưa bác sĩ, ngủ trưa bao lâu là tốt nhất? Việc ngủ trưa quá dài ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe và giấc ngủ ban đêm? (Hà Linh, Tân Bình - TPHCM).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM Cơ sở 3 tư vấn:
Giấc ngủ trưa từ lâu đã trở thành thói quen chăm sóc sức khỏe của người Việt. Hiện nay, nhiều người thường có xu hướng bỏ qua giấc ngủ trưa vì sợ lãng phí thời gian hoặc ngược lại, "ngủ bù" một cách thái quá - cả hai quan niệm này đều không tốt.
Lợi ích ngủ trưa
Thực tế, ngủ trưa không phải là biểu hiện của sự lười biếng hay để bù đắp cho một đêm mất ngủ. Đây thực chất là một nhu cầu sinh học thiết yếu giúp cơ thể tái tạo năng lượng sau một buổi sáng làm việc căng thẳng. Việc hiểu đúng và thực hành ngủ trưa khoa học chính là cách để bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Trong y học cổ truyền, việc chợp mắt vào khung giờ này giúp cơ thể thuận theo nhịp điệu của tự nhiên, thu liễm dương khí và tạo điều kiện cho âm khí phát triển để duy trì thế cân bằng. Hơn nữa, giờ Ngọ là thời điểm kinh tâm hoạt động mạnh nhất. Việc nghỉ ngơi lúc này chính là liệu pháp dưỡng tâm, giúp điều hòa tâm khí, ổn định thần trí, bảo vệ tim mạch, giảm căng thẳng và phục hồi sinh lực một cách trọn vẹn.
Khoa học cũng đã chứng minh một giấc ngủ ngắn khoảng 15 đến 30 phút sẽ làm giảm lượng cortisol - một loại hormone gây căng thẳng. Khi nồng độ cortisol giảm xuống, não bộ như được giải tỏa khỏi những áp lực tích tụ, giúp chúng ta thức dậy với tinh thần nhẹ nhõm, nhạy bén và làm việc hiệu quả hơn.
Bí quyết ngủ trưa khoa học:
Để giấc Ngọ trở thành "liều thuốc bổ" tự nhiên, bạn cần lưu ý những nguyên tắc cơ bản sau:
- Quy tắc 20 phút: Đây là khoảng thời gian ngủ trưa đủ để cơ thể hồi phục nhưng không đủ sâu để khiến rơi vào trạng thái lờ đờ sau khi thức dậy.
- Khung giờ hợp lý: Khung giờ vàng theo y học cổ truyền là từ 11-13h. Tuy nhiên, thông thường chúng ta sẽ ăn trưa vào khoảng 11h30 đến 12h30 và không được nằm ngủ ngay lập tức sau khi ăn no, cần dành ít nhất 15 đến 20 phút ngồi thư giãn hoặc đi lại nhẹ nhàng để dạ dày nhào trộn và tiêu hóa thức ăn. Ngoài ra, một nghiên cứu về nhịp sinh học cho thấy cơ thể con người có một nhịp giảm thân nhiệt và cảm thấy buồn ngủ một cách tự nhiên vào khoảng 13-15h. Do đó, thời điểm bắt đầu ngủ trưa lý tưởng là sau khi ăn cơm trưa xong khoảng 20 phút, duy trì giấc ngủ kéo dài 15-30 phút và phải thức dậy trước 15h.
- Tránh tuyệt đối thói quen gục đầu lên bàn làm việc để ngủ vì sẽ gây chèn ép cột sống cổ và cản trở máu lên não. Hãy ngả lưng trên ghế tựa hoặc sử dụng gối chữ U. Chọn một không gian yên tĩnh, giảm thiểu ánh sáng (có thể dùng bịt mắt, nút tai) để não bộ được thực sự thả lỏng.
