Trong hai ngày 29 - 30/11, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ghi nhận loạt ca hiến tạng đặc biệt khi ba bệnh nhân chết não do chấn thương sọ não từ tai nạn giao thông được gia đình đồng ý hiến mô tạng.
Trước đó dù được các bác sĩ nỗ lực can thiệp và điều trị, diễn biến bệnh ngày càng xấu khiến khả năng hồi phục không còn. Hiểu rõ tình trạng, thân nhân 3 người bệnh đưa ra quyết định đầy nhân văn, trao đi cơ hội sống cho những người đang cận kề tử vong.
Từ 3 người hiến, tổng cộng 31 mô tạng được tiếp nhận, gồm 1 phổi, 3 tim, 3 gan, 6 thận, 2 giác mạc cùng nhiều mô đặc biệt như mạch máu, sụn, gân và dây thần kinh. Đây là một trong những đợt hiến tặng đa mô tạng lớn nhất tại Bệnh viện Việt Đức trong thời gian gần đây.
Ngay khi nhận được thông tin, bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình hội chẩn khẩn, huy động nhiều ê kíp để xác định phương án lấy - ghép phù hợp cho từng trường hợp.
Ê kíp bác sĩ thực hiện lấy - ghép tạng cho người bệnh. (Ảnh: Phương Hồng)
Các mô tạng được ưu tiên cho những bệnh nhân nguy kịch gồm một người mắc bụi phổi silic, ba người suy tim, 4 bệnh nhân bệnh lý gan.
Đáng chú ý, một lá gan được chia nhỏ để ghép cứu sống hai trẻ 8 tháng và 12 tuổi đang điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Sáu bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối cũng được ghép thận kịp thời, cải thiện đáng kể chất lượng sống.
Theo bệnh viện, việc 3 gia đình đồng thuận hiến tạng trong cùng thời điểm không chỉ góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân mà còn tạo hiệu ứng nhân văn mạnh mẽ, khẳng định ý nghĩa của hiến tặng mô tạng trong bối cảnh nhu cầu ghép tại Việt Nam vẫn rất lớn nhưng nguồn hiến còn hạn chế.
Những năm gần đây, hoạt động ghép tạng ở Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đánh dấu bước trưởng thành của ngành y học trong nước.
Bệnh viện Việt Đức giữ vai trò tiên phong cả về số lượng ca ghép lẫn độ phức tạp kỹ thuật. Ngoài thực hiện thành công các ca ghép đa tạng hiếm, bệnh viện còn đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho nhiều cơ sở y tế trên cả nước.
Nhân viên y tế điều phối tạng đến các cơ sở y tế. (Ảnh: Phương Hồng)
Ghép mô, tạng là thành tựu y học quan trọng, giúp cứu sống và cải thiện chất lượng sống cho hàng nghìn người bệnh suy tạng giai đoạn cuối. Tại Việt Nam, tổng số ca ghép tạng tính từ năm 1992 đến nay là hơn 9.500 trường hợp; tổng số người đăng ký hiến tạng trong cả nước là hơn 102.000.
Trong năm 2024, số lượng người đăng ký hiến mô tạng tăng nhanh, gấp 3 lần so với con số trước đó và số ca chết não hiến mô tạng tăng 173% so với năm 2023.
Hiện nay nguồn hiến tạng từ người chết/chết não vẫn khan hiếm, trong khi nhu cầu ghép tạng ngày càng tăng. Việt Nam có tỷ lệ ghép tạng cao nhất Đông Nam Á (hơn 1.000 ca/năm) nhưng tỷ lệ hiến tạng sau chết lại thuộc nhóm thấp nhất thế giới.
Hiện chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng cho hoạt động tư vấn hiến tặng mô, tạng từ người chết não, chết tim. Chỉ một số bệnh viện thành lập được tổ tư vấn, vận động hiến tạng do chưa có chế độ đãi ngộ phù hợp.
Ở nhiều nước phát triển, tư vấn hiến tặng mô, tạng tại bệnh viện là một phần quan trọng trong hệ thống y tế. Đội ngũ tư vấn được đào tạo bài bản, hưởng chế độ đãi ngộ hợp lý, giúp gia đình người bệnh hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của hiến tạng và đưa ra quyết định đúng đắn. Đây là mô hình Việt Nam cần nghiên cứu, áp dụng phù hợp.
