Ngày 8/8, Blue Elephant ký thỏa thuận nhận đầu tư 100 tỷ won, khoảng 71 triệu USD, từ Affirma Capital Managers Korea, một quỹ đầu tư tư nhân nước ngoài. Theo Seoul Economic Daily, sau khi hoàn tất, Affirma sẽ nắm 25,8% cổ phần và trở thành cổ đông lớn thứ hai, chỉ sau nhà sáng lập Choi Jin Woo, đưa định giá công ty lên vùng 400 tỷ won, tương đương gần 285 triệu USD. Điều bất thường nằm ở thời điểm: Choi Jin Woo hiện là bị cáo trong một vụ án hình sự, và chính ông là người bị cáo buộc chỉ đạo việc bán ra hàng loạt sản phẩm sao chép thiết kế của Gentle Monster.
Cũng theo tờ này, giới đầu tư trong nước xem đây là trường hợp hiếm, bởi rủi ro pháp lý của người sáng lập thường là điểm trừ nặng khi thẩm định.
Vài tháng trước, Blue Elephant từng đàm phán với các quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa nhưng thất bại đúng vì việc ông Choi bị bắt giữ và truy tố, do các quỹ Hàn Quốc thường có vốn từ ngân sách nhà nước hoặc ngân hàng quốc doanh nên rất nhạy cảm với rủi ro danh tiếng. Affirma, với tư cách quỹ ngoại, rõ ràng đã chọn ưu tiên tốc độ tăng trưởng thay vì hồ sơ pháp lý.
Vụ án hình sự đầu tiên của Hàn Quốc về sao chép thiết kế chưa đăng ký
Ngày 17/3/2026, Cảnh sát tư pháp đặc biệt về công nghệ và thiết kế thuộc Cơ quan Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc cùng Ban điều tra tội phạm sáng chế của Viện Kiểm sát Daejeon công bố truy tố Choi Jin Woo, 38 tuổi, cùng hai người khác vì vi phạm Luật Phòng chống cạnh tranh không lành mạnh. Cáo trạng xác định từ tháng 2/2023 đến tháng 6/2024, Blue Elephant đã bán 51 dòng sản phẩm nhái với tổng cộng khoảng 321.000 sản phẩm, thu về 12,3 tỷ won, tức khoảng 8,6 triệu USD.
Blue Elephant
Con số khiến giới thiết kế choáng nằm ở phần giám định. Phân tích bằng công nghệ quét 3D cho thấy 29 trong số 51 dòng sản phẩm trùng khớp trên 95% đường nét với sai số 1mm so với bản gốc, trong đó 18 dòng vượt ngưỡng 99%, mức mà cơ quan điều tra gọi thẳng là "dead copy". Theo Korea Herald, một mẫu Gentle Monster ra mắt tháng 8/2021 có độ tương đồng 99,9441% với sản phẩm Blue Elephant tung ra tháng 3/2023.
Điểm khiến vụ án trở thành án lệ là ở chỗ khác. Cả 51 sản phẩm của Gentle Monster đều không đăng ký quyền thiết kế, và đây là lần đầu tiên tại Hàn Quốc một người bị bắt giam vì sao chép thiết kế không có quyền đăng ký bảo hộ. Cơ quan điều tra cũng cho rằng ông Choi vận hành Blue Elephant mà không hề thuê nhà thiết kế nào. Theo Yonhap, cách làm được mô tả là chụp ảnh sản phẩm Gentle Monster rồi gửi thẳng cho nhà máy nước ngoài đặt sản xuất, hoặc nhập hàng nhái qua các đầu mối bán buôn để phân phối. Tòa cũng chấp thuận phong tỏa tài sản trị giá 7,8 tỷ won, khoảng 5,8 triệu USD, gồm bất động sản ở Seongsu-dong và Hannam-dong, với lập luận rằng lợi nhuận từ hàng nhái có thể cấu thành tài sản do phạm tội mà có.
Ông Choi bị bắt giữ hồi tháng 2, rồi bị truy tố trong tình trạng tạm giam. Đến ngày 28/7 vừa qua, Tòa án quận Daejeon chấp thuận đơn xin bảo lãnh, ông được tại ngoại và sẽ hầu tòa phiên tiếp theo vào ngày 24/8. Trước đó, tại đại hội cổ đông ngày 3/3, Blue Elephant đã chuyển sang mô hình quản trị chuyên nghiệp với hai đồng CEO là một cựu nhân sự công ty chứng khoán nước ngoài và một luật sư từng làm việc tại Samsung Electronics, sau khi ông Choi rút hoàn toàn khỏi ban điều hành nhưng vẫn giữ vị trí cổ đông lớn nhất.
Song song đó là mặt trận dân sự
IICombined, công ty vận hành Gentle Monster, cho biết đã nộp đơn tố cáo lên Cơ quan Sở hữu trí tuệ từ tháng 12/2024, xin phong tỏa tài sản hai lần vào tháng 3 và tháng 6/2025 qua Viện Kiểm sát Daejeon, rồi tháng 10/2025 nộp đơn khởi kiện đòi bồi thường kèm yêu cầu cấm lưu hành. Phiên tranh tụng đầu tiên diễn ra tại Tòa án quận trung tâm Seoul hồi tháng 3, xoay quanh 16 sản phẩm, với yêu cầu bồi thường khoảng 3 tỷ won, tức 2,1 triệu USD.
Lập luận hai bên tại tòa cho thấy đây không phải vụ kiện dễ phân xử. Phía Gentle Monster nói rằng tròng kính của họ có thể tháo ra lắp vừa khít vào gọng của bị đơn, và cho rằng thị trường vốn đã xem Blue Elephant là "Gentle Monster thứ hai" chính là bằng chứng người tiêu dùng thấy hai bên giống nhau. Blue Elephant phản bác rằng một chiếc kính chỉ gồm tròng, cầu và càng, nên độ tương đồng cao trong quét 3D là điều khó tránh, đồng thời nhiều sản phẩm trên thị trường cũng lắp lẫn tròng được, và người tiêu dùng chọn kính vì độ vừa vặn, thương hiệu, chất liệu chứ không chỉ vì thiết kế. Trong tuyên bố chính thức, hãng này còn viện dẫn rằng Luật Phòng chống cạnh tranh không lành mạnh không bảo hộ những hình dáng thông thường của cùng một chủng loại hàng hóa.
Gentle Monster đã thắng một hiệp. Ngày 22/5, Ban Xét xử và Kháng nghị Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc tuyên hủy hiệu lực đăng ký thiết kế túi đựng kính mà cựu CEO Blue Elephant đăng ký năm 2023, với lý do thiếu tính mới so với mẫu túi Gentle Monster ra mắt từ 2021, xét trên hình nếp gấp miệng túi, kết cấu phần mở, đường may chính giữa và cách hoàn thiện đáy túi. Ngoài sản phẩm, IICombined còn tố cáo cửa hàng Myeongdong khai trương năm 2024 của đối thủ sao chép concept không gian từ cửa hàng Thượng Hải của họ năm 2021.
Vì sao Gentle Monster phải bước ra ánh sáng
Đáng chú ý là Gentle Monster không khởi kiện ngay lập tức mà chỉ mở họp báo tại trụ sở Seongsu vào cuối tháng 12/2025. Lý do được nêu là trên mạng lan truyền tin đồn chưa kiểm chứng rằng hai thương hiệu cùng chung nhà máy hoặc có quan hệ sở hữu, điều mà công ty bác bỏ và gọi là sai sự thật, gây hiểu lầm. Nói cách khác, thứ buộc thương hiệu xa xỉ này phải lên tiếng không phải doanh số bị chia sẻ, mà là nguy cơ chính danh tính thương hiệu bị hòa tan vào phiên bản rẻ hơn.
Bối cảnh kinh doanh giải thích phần còn lại. Gentle Monster thành lập năm 2011, doanh thu gần gấp đôi trong ba năm từ 410 tỷ won lên 790 tỷ won, với khoảng 40% đến từ thị trường nước ngoài. Blue Elephant ra đời năm 2019, mở flagship tại Harajuku, Tokyo, và đặt mục tiêu doanh thu 80 tỷ won mỗi năm. Năm ngoái hãng đạt 50,7 tỷ won doanh thu, tăng 69% so với năm trước, và khoản đầu tư mới sẽ được dùng để trả nợ vay khoảng 61,8 tỷ won cùng mở rộng sang Mỹ và Nhật. Đây là hai thương hiệu đang cùng cưỡi trên làn sóng K-eyewear, chỉ khác nhau ở điểm xuất phát và mức giá, khi hàng của Blue Elephant từng được bán ở mức khoảng một phần năm giá gốc.
Điều trớ trêu là vụ kiện có thể đã làm việc mà không chiến dịch marketing nào làm được. Cụm từ "giống 99%" lan khắp mạng xã hội Hàn Quốc biến Blue Elephant thành lựa chọn "Gentle Monster giá hợp lý" trong nhận thức người mua, và ngay giữa lúc nhà sáng lập ngồi ghế bị cáo, một quỹ ngoại vẫn định giá công ty ở mức gần 285 triệu USD với kỳ vọng lặp lại đúng quỹ đạo toàn cầu hóa mà nguyên đơn từng đi qua.
Đó chính là chỗ vụ án này vượt khỏi phạm vi hai thương hiệu kính mắt. Suốt nhiều năm, "dupe" được cả người tiêu dùng lẫn nhà bán lẻ đối xử như một trò chơi vô hại, thậm chí là biểu hiện của tiêu dùng thông minh. Bản án sắp tới ở Daejeon và Seoul sẽ trả lời câu hỏi liệu một hình dáng sản phẩm không đăng ký bảo hộ có đủ sức đưa người ta vào tù hay không, và với ngành thời trang Hàn Quốc vốn sống bằng thiết kế nhiều hơn bằng bằng sáng chế, đó là ranh giới đáng để cả khu vực theo dõi.
