Vào mùa hè, quạt điện là thiết bị làm mát phổ biến trong nhiều gia đình nhờ chi phí thấp và dễ sử dụng. Tuy nhiên, không ít người dù bật quạt ở công suất lớn vẫn cảm thấy phòng bí bách, oi nóng và ngột ngạt hơn. Một trong những nguyên nhân thường bị bỏ qua là vị trí đặt quạt chưa hợp lý.
Dưới đây là những vị trí đặt quạt phổ biến nhưng có thể khiến căn phòng nóng hơn thay vì mát hơn.
1. Đặt quạt sát tường hoặc góc kín
Nhiều gia đình có thói quen kê quạt sát tường để tiết kiệm diện tích hoặc tránh vướng lối đi. Tuy nhiên, đây lại là một trong những vị trí làm giảm hiệu quả lưu thông không khí.
Quạt điện hoạt động theo nguyên lý hút không khí từ phía sau và đẩy gió ra phía trước. Nếu phần sau quạt bị chắn quá gần tường hoặc góc kín, lượng không khí hút vào sẽ giảm, khiến luồng gió yếu hơn và không khí trong phòng khó lưu thông.
Ngoài ra, khi đặt quạt trong góc hẹp, luồng khí thường bị dội ngược lại, tạo cảm giác bí và nóng hơn. Các chuyên gia khuyến nghị nên đặt quạt cách tường ít nhất khoảng 20 - 30 cm để không khí phía sau có đủ không gian lưu chuyển.
Đối với quạt cây hoặc quạt hộp, việc để khoảng trống phía sau còn giúp động cơ tản nhiệt tốt hơn, hạn chế tình trạng nóng máy khi hoạt động liên tục.
2. Đặt quạt đối diện tường nóng hoặc cửa kính hứng nắng
Một sai lầm khác là đặt quạt thổi trực tiếp từ khu vực hấp thụ nhiệt lớn như cửa kính, ban công có nắng chiếu hoặc bức tường hướng Tây.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, kính và tường có thể hấp thụ lượng nhiệt đáng kể rồi tỏa ngược vào phòng. Khi quạt đặt gần các khu vực này, luồng gió sẽ cuốn theo hơi nóng lưu thông khắp không gian, khiến nhiệt tích tụ nhanh hơn.
Hiện tượng này đặc biệt rõ ở các căn hộ chung cư có diện tích nhỏ hoặc phòng kín ít cửa thông gió. Nhiều người cảm thấy quạt “thổi hơi nóng” dù thiết bị vẫn hoạt động bình thường chính là vì nguyên nhân này.
Các chuyên gia khuyên nên ưu tiên đặt quạt ở nơi râm mát, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp. Nếu phòng có cửa sổ kính lớn, nên dùng rèm chống nắng hoặc phim cách nhiệt để giảm hấp thụ nhiệt trước khi sử dụng quạt.
3. Đặt quạt thổi trực tiếp vào người trong phòng kín
Không ít người cho rằng để quạt thổi thẳng vào người ở tốc độ cao sẽ giúp làm mát nhanh hơn. Thực tế, cách này chỉ tạo cảm giác mát tức thời nhờ tăng tốc độ bay hơi mồ hôi trên da.
Trong một căn phòng kín, thiếu đối lưu không khí, việc quạt thổi liên tục vào một vị trí có thể khiến luồng khí nóng quanh phòng bị “quẩn” lại thay vì được đẩy ra ngoài. Sau một thời gian, nhiệt tích tụ từ cơ thể người, thiết bị điện và môi trường xung quanh sẽ khiến không gian trở nên oi hơn.
Ngoài ra, động cơ quạt khi hoạt động lâu cũng sinh nhiệt nhất định. Nếu phòng quá nhỏ và không có cửa thoáng, lượng nhiệt này có thể góp phần làm nhiệt độ tổng thể tăng nhẹ.
Theo các chuyên gia thông gió, quạt điện phát huy hiệu quả tốt nhất khi hỗ trợ lưu thông khí giữa trong và ngoài phòng thay vì chỉ tập trung thổi trực tiếp vào người.
4. Đặt quạt gần nhiều thiết bị tỏa nhiệt
Một số gia đình thường đặt quạt cạnh tivi, tủ lạnh, máy tính hoặc khu vực bếp nấu để “tiện sử dụng”. Tuy nhiên, đây lại là vị trí dễ làm không khí nóng hơn.
Các thiết bị điện tử khi vận hành đều tỏa nhiệt ra môi trường. Nếu quạt đặt gần nguồn nhiệt, luồng gió sẽ mang hơi nóng lan rộng khắp phòng thay vì chỉ tập trung ở một khu vực.
Ví dụ, tủ lạnh thường xả nhiệt ở mặt sau hoặc hai bên hông. Khi đặt quạt quá gần, luồng khí nóng từ dàn nóng có thể bị phát tán mạnh hơn. Tương tự, khu vực bếp nấu ăn vốn đã có nhiệt độ cao nên việc dùng quạt sai hướng đôi khi khiến hơi nóng lan sang các khu vực khác trong nhà.
Các chuyên gia khuyến cáo nên tránh đặt quạt cạnh các thiết bị điện có công suất lớn hoặc nơi nhiệt độ môi trường vốn đã cao.
5. Đặt quạt ở vị trí quá thấp
Nhiều người có thói quen đặt quạt sát mặt sàn vì cho rằng không khí lạnh thường ở thấp nên sẽ mát hơn. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng.
Trong những ngày nắng nóng, mặt sàn, đặc biệt là sàn gạch hoặc bê tông hấp thụ nhiệt khá nhiều vào ban ngày. Nếu quạt đặt quá thấp, luồng gió dễ cuốn theo hơi nóng tích tụ gần sàn rồi thổi ngược lên cơ thể.
Ngoài ra, khu vực thấp thường chứa nhiều bụi hơn. Quạt đặt sát sàn có thể làm bụi lưu thông trong không khí, gây cảm giác bí bách và khó chịu.
Với quạt cây, chiều cao phù hợp thường là ngang thân người hoặc cao hơn một chút để luồng gió phân bổ đều khắp không gian.
6. Đặt quạt sai hướng cửa sổ
Một lỗi phổ biến khác là đặt quạt quay sâu vào trong phòng mà không tận dụng luồng gió tự nhiên.
Theo nguyên lý thông gió chéo, quạt nên hỗ trợ đưa khí nóng ra ngoài hoặc hút không khí mát từ bên ngoài vào nhà. Nếu đặt sai hướng, luồng khí nóng sẽ bị giữ lại trong phòng lâu hơn.
Ban đêm hoặc sáng sớm, khi nhiệt độ ngoài trời thấp hơn trong nhà, có thể đặt quạt hướng ra cửa sổ để đẩy khí nóng tích tụ bên trong ra ngoài. Ngược lại, nếu ngoài trời mát hơn, quạt có thể quay vào trong để hút gió tự nhiên. Cách bố trí này thường hiệu quả hơn nhiều so với việc chỉ bật quạt ở giữa phòng.
Một số nghiên cứu về thông gió cũng cho thấy hiệu quả làm mát của quạt phụ thuộc nhiều vào độ ẩm, hướng gió và khả năng trao đổi không khí trong phòng. Để tăng hiệu quả làm mát, các chuyên gia khuyến nghị:
- Đặt quạt ở nơi thông thoáng, cách tường khoảng 20 - 30 cm.
- Kết hợp mở cửa sổ hoặc cửa ra vào để tạo đối lưu khí.
- Tránh để quạt gần nguồn nhiệt hoặc nơi có ánh nắng trực tiếp.
- Dùng rèm chống nắng vào buổi trưa và chiều.
- Có thể đặt một chậu nước đá trước quạt để tạo cảm giác mát tạm thời.
- Vệ sinh cánh quạt định kỳ để luồng gió mạnh và ổn định hơn.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, việc bố trí quạt đúng vị trí không chỉ giúp không gian dễ chịu hơn mà còn góp phần tiết kiệm điện, hạn chế phải sử dụng điều hòa liên tục.
(Tổng hợp)
